Rimmer Mulder: “Minsken moatte sels wat dwaan om it Frysk in takomst te jaan”

Foto: ANP

Der komt takom jier in brede maatskiplijke diskusje oer it brûken fan it Frysk. De diskusje soe eins dit jier al úteinsette mar troch de cornonakrisis is dit foarearst útsteld. Doel is dat der begjin takom jier earst in proefjûn organisearre wurdt mei jongerein oant tritich jier. As de proef oanslacht dan sille der mear diskusjejûnen op priemmen set wurde.

De provinsje docht aktyf oan taalbelied, mar dochst stiet it Frysk der net better foar as tweintich, tritich jier lyn, konkludearret Mulder. “Wolle wy ús taal echt hâlde, dan sil der wat barre moatte. De taalhâlding fan minsken sels is bepalend foar de takomst fan ús taal.”

Lês fierder op Omrop Fryslân.

Steun Slieker: Help Fryslân haar filmhuis behouden

“Op 12 maart heeft Slieker Film de deuren gesloten om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Van een goedbezocht filmtheater met bomvolle programmering naar lege zalen en een uitgeschakelde projector. De toekomst van het belangrijkste Friese filmtheater komt in gevaar sinds er van de ene op de andere dag geen films meer worden vertoond en daarmee inkomsten zijn droog gevallen. Het scenario dreigt te ontstaan dat Friesland geen filmtheater meer heeft waar de filmbeleving het beste voelbaar is.”

Al in stikmannich jierren hat EBLT foar de Memmetaaldeifilm plak by Slieker. Dizze gearwurking wurdt tige wurdearre, en no’t de takomst fan Slieker gefaar rint, wolle wy graach de oprop om Slieker te stypjen diele. Stypje kin hjir.

Coronamaatregels yn alle (streek)talen fan Fryslân

Fan: Provinsje Fryslân

Ynformaasje is van grut belang yn de koroanakrisis. Taal is dêrby in wichtich ynstrumint om boargers te ynformearjen oer wat der spilet. Yn ús twatalige provinsje kin dat yn it Frysk of Nederlânsk, mar ek yn in oare streektaal dy’t ús provinsje ryk is. De taal dy’tst alle dagen thús praatst en goed ferstiest.

Deputearre Sietske Poepjes is foarsitter fan it Network to Promote Linguistic Diversity (NPLD). As dielnimmer fan it NPLD is de provinsje Fryslân behelle by it meitsjen fan in koarte strip dêr’t de maatregels om de koroana-krisis hinne yn sa folle mooglik Europeeske talen te lêzen binne. De strip is makke troch de Italiaanske keunstner Fabio Vettori. Wyls is de poster al yn sa’n 29 talen en in grut tal streektalen oerset. De Fryske poster en njoggen posters mei Fryske streektalen binne no ek beskikber.

Deputearre Sietske Poepjes: “As provinsje Fryslân fine wy it wichtich dat de ynformaasje oer de koroana-krisis net allinne yn it Frysk en Nederlânsk beskikber is, mar ek yn de oare streektalen dy’t in plak yn Fryslân hawwe.”
Lês mear…

Koroanawurdlist

Foto: Pete Linforth (Pixabay)

De Fryske Akademy hat in wurdlist opsteld mei frekwinte wurden dy’t te meitsjen hawwe mei de koroanaútbraak.

Advys
De list wol advys jaan oer de skriuwwize fan de nije wurden dy’t yn ferbân mei de koroanakrisis ûntstien binne. De wurden yn de list binne stavere neffens de regels dy’t de Provinsje Fryslân yn 2015 fêststeld hat.

De list jout foar it Frysk it advys om corona yn it Frysk as koroana te skriuwen, omdat de lange oo yn in wurdlid dêr’t de klam op falt yn ‘e regelal gau as oa útsprutsen en dêrom ek mei oa skreaun wurdt. De skriuwwize koroana slút sadwaande oan by de stavering fan wurden as soan, gewoan, ammoanium, begoania.

De wurdlist is hjir te finen.

EBLT, Mercator en Slieker Film presintearje Bûtendyk, Anti en Evò ce Esù op Ynternasjonale Memmetaaldei

Bûtendyk, ôfbylding fia Noorderkroon

Op freed 21 febrewaris, de Ynternasjonale Memmetaaldei fan de Feriene Naasjes, presintearje it Europeesk Buro foar Lytse Talen EBLT, Mercator Europeesk Kennissintrum en Slieker Film mei elkoar de priiswinnende Fryske film Bûtendyk. Dizze film fertelt it bysûndere ferhaal fan Tsjerk Visser út Wierum, de 91-jierrige heit fan makkers Geertrui en Sjoukje Visser, dy’t noch eltse wike op it fiskersskip fan syn soan de see op giet. De film hat de priis foar bêste amateurfilm wûn fan de Noorderkroonkompetysje fan it Noordelijk Film Festival. Njonken Bûtendyk presintearje EBLT, Mercator en Slieker Film noch twa oare koarte films út Baskelân en Puglia yn Súd-Italië.
Lês mear…

Ntrije55

By Afûk is ferskynd:

Ntrije55 – Prachtige gedichten fan Elske Kampen

‘Simmer 2017 rûn ik tal fan kearen oan ‘e westkant fan Hurdegaryp by de N355 del. Ik socht dêr om lyts yndustrieel ôffal, lykas bygelyks eintsjes tou, stikjes metaal, glês en keunststof. Dy fynsten, losrekke fan in eardere funksje yn in grutter gehiel, wiene ferwurden ta tafallige foarmen en dêrmei beskikber foar my om in nije betsjutting oan te jaan.’

De gedichten yn dizze bondel Ntrije55 hat Elske Kampen skreaun nei oanlieding fan dit materiaal. Dêrmei set se in folgjende stap op har paad om poëzy te skriuwen op grûn fan hieltyd abstrakter byld. De bylden yn de bondel binne fan deade matearje, mar roppe poëzy op dy’t oer it libben giet.

Trochgong
Ik fyn in letterteken yn ‘e berm. Krij it op
en nim it mei. It foel ien ta de mûle út dy’t
skrok of dy’t begrutsjen hie. Bewûndere of
eangstich wie. No stjoert it teken my.

KERNDOELEN NEDERSAKSISCH

Plezier met het gebruik creëren, een positieve grondhouding ontwikkelen en actief bezig zijn met de woordenschat van je eigen vorm van het Nedersaksisch. Dit zijn in het kort een aantal belangrijke onderdelen uit de kerndoelen Nedersaksisch. Een mooie mijlpaal in de ontwikkeling van het curriculum Nedersaksisch.

Tijdens de eerste studiedag van Levende Talen Nedersaksisch, op 21 juni 2019, hebben de vertegenwoordigers van de diverse streektalen in het Nedersaksisch taalgebied samen gesproken over onderwijs in het Nedersaksisch. Hendrik Jan Bökkers is vervolgens aan de slag gegaan met de vormgeving van een curriculum. De eerste stap in dat proces is er nu:

1) De leerlingen ontwikkelen een positieve attitude ten opzichte van het gebruik van Nedersaksisch door henzelf en anderen. Lês mear…

Projekt ‘Poetic Potatoes’ wint Piter Jellespriis 2019

‘Like simpel as geniaal’
Poetic Potatoes is in literêr útwikselingsprojekt wêrby’t hast fyftich dichters fan Malta en út Fryslân in oade oan de jirpel skreaunen. De sjuery skriuwt yn it rapport: “Het idee was even simpel als geniaal. Een zak pootaardappelen uit Friesland, uit ’t Bildt om preciezer te zijn, ging vergezeld van een gedicht in vertaling en de aardappelen die terug kwamen brachten poëzie van Malta naar Friesland. Het idee heeft ook iets grappigs en een aardser onderwerp voor de poëzie is nauwelijks denkbaar en toch leverde dit uitgangspunt boeiende poëzie op.”

It projekt mingt talen, ierpelboeren, dichters en nasjonaliteiten trochinoar. Poetic Potatoes lit de wearde en de krêft fan it lokale en fan de eigen kultuer sjen, lit de sjuery witte.

Parallel oan dit programma dienen basisskoallen op Malta en yn Fryslân mei troch harren eigen útwikseling. Mei de jirpelgedichten waarden ek gedichten fan skoalbern meistjoerd. Dêrneist waard der in meartalich en literêr lespakket oanbean oan de basisskoallen.

Gearwurking
Yn gearwurking mei Stichting Bildtse Aardappelweken fersoarge ‘de Moanne’ de seleksje fan de gedichten, de oersettings en de dichters. Dat smiet in dichtbondel fan 80 gedichten en oersettingen op. De bondel is te krijen yn ferskate boekhannels en is foar €5,00 ek te bestellen fia: info@bildtseaardappelweken.nl.

Piter Jellespriis
De Piter Jellespriis giet om de fjouwer jier nei in literêr wurk dat troch de taal of troch de kar foar in bepaald ûnderwerp in relaasje mei Fryslân hat. De winner krijt in oarkonde en in bedrach fan 2.500 euro fan de gemeente Ljouwert.

Oernommen fan: De Moanne

Euvereinkoms veur erkinning Limburgs as streektaal

In Venlo is ein euvereinkoms geslaote veur de erkinning van ‘t Limburgs as officiële streektaal.

Minister van Binnenlandse Zake en Limburger Raymond Knops, en gedeputeerde Ger Koopmans onderteikende de euvereinkoms op ein symposium euver de Nederlandse streektale.

Geld
‘t Limburgs woort ierder al door ‘t Riek erkind as streektaal. Met de onderteikening van de euvereinkoms spraeke alle deilnemers met mekaar aaf det zeej ‘t gebroeëk van ‘t Limburgs in de regio zulle gaon stimulere. ‘t Riek leet 25.000 euro op taofel um regiotale, waoonder ‘t Limburgs, te bevordere.

Naodet minister Knops 25.000 euro hej toegezag väör ‘t Limburgs deeg deputé Ger Koopmans dao vanoet de provincie nog ‘ns ein zelvendje bedraag baovenop. Hae goof aan det ‘t bedraag besteedj zoe mótte waere aan ‘t sjrieve van Limburgse väörlaesverhäölkes en Limburgstalige kènjerleedjes.

Naeve ‘t Limburgs woort ierder al ‘t Nedersaksisch, det in het oeëste en noord-oeëste van Nederland wuurt gespraoke, erkind door ‘t Riek as streektaal.

Door: Cyriel Heuts en Tom Doesborg

East-Fryslân ynspirearret de Afûk by aksje foar mear Frysk yn de supermerk

Twatalich opskrift yn de EDEKA-supermerk fan Aurich – Foto: Omrop Fryslân, Onno Falkena

By in soad supermerken yn Fryslân stiet no noch de tekst ‘Haal hier uw winkelwagen’. As it oan de Afûk leit wurdt dat meikoarten ‘Pak hjir jo winkelwein’, want de Afûk wol wurk meitsje fan mear Frysk yn en om de supermerk en is dat ek al oan it tarieden. Undernimmers dy’t hjir wol wat foar fiele kinne in berop dwaan op de Afûk foar oersettingen en logistike stipe, seit projektlieder Fokke Jagersma.

Lês mear…

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45  Scroll to top