Hartmut Koschyk: Friesische Volksgruppe ist wichtige Brücke zwischen Deutschland und den Niederlanden

 

Sietske Poepjes tusken ûnder oare Hartmut Koschyk, Gitta Conneman en Renate Schnack

Sietske Poepjes tusken ûnder oare Hartmut Koschyk, Gitta Conneman en Renate Schnack

In der Landesvertretung Schleswig-Holstein in Berlin fand auf Einladung der Minderheitenbeauftragten des Ministerpräsidenten des Landes Schleswig-Holstein, Renate Schnack, und des Beauftragten der Bundesregierung für Aussiedlerfragen und nationale Minderheiten, Hartmut Koschyk, der Auftakt für einen regelmäßigen deutsch-niederländische Austausch zu Fragen der Friesischen Volksgruppe statt.

Neben den Mitgliedern des Beratenden Ausschusses für Fragen der friesischen Volksgruppe in Deutschland und den in den Niederlanden lebenden Westfriesen wurden Vertreter des deutschen und des niederländischen Parlaments sowie der Regierung beider Länder sowie Vertreter von Nichtregierungsorganisationen eingeladen.

Dem politischen Gespräch mit anschließendem kulturellem Austausch war die Sitzung des Beratenden Ausschusses für Fragen der friesischen Volksgruppe in Deutschland, vorangegangen, die Bundesbeauftragter Koschyk leitete. Die Sitzungen des Beratenden Ausschusses sind Basis des politischen Dialogs und Austausches untereinander.

Der Ausschuss setzt sich aus Vertretern des Bundesministeriums des Innern, je einem Mitglied des Frasche Rädj/Friesenrat Sektion Nord e. V., der Friisk Foriining, des Nordfriesischen Vereins, des Seelter Buundes, dem Direktor des Nordfriisk Instituuts und je einem Vertreter der Länder Niedersachsen und Schleswig-Holstein zusammen. In seiner gestrigen Sitzung beschlossen die Ausschussmitglieder darüber hinaus die Aufnahme je eines Vertreters des Friesenrats Sektion Ost e.V., des Interfriesischen Rates, des Minderheitensekretariats und der Beauftragten der Bundesregierung für Kultur und Medien als ständige Mitglieder.

Die Aufnahme eines Vertreters des Interfriesischen Rates soll der Bedeutung der friesischen Volksgruppe Rechnung tragen. Die Friesen in Deutschland und den Niederlanden haben ihre gemeinsamen Interessen und ihren Wunsch nach grenzüberschreitender Vernetzung und Kooperation in der sogenannten Klockrieser Erklärung des Interfriesischen Rates – der gemeinsamen Dachorganisation der niederländischen Westfriesen und der deutschen Ost- und Nordfriesen – bereits im Jahr 2014 zum Ausdruck gebracht und einen entsprechenden Appell an die Länder Schleswig-Holstein und Niedersachsen sowie die niederländische Provinz Friesland gerichtet.

Sowohl in Deutschland als auch in den Niederlanden ist die friesische Volksgruppe als nationale Minderheit im Sinne des Rahmenübereinkommens zum Schutz nationaler Minderheiten und die friesische Sprache als Minderheitensprache nach der Europäischen Charta der Regional- oder Minderheitensprachen anerkannt. Schutz und Förderung der friesischen Volksgruppe und der friesischen Sprache sind deshalb ein gemeinsames Anliegen Deutschlands und der Niederlande.
Lês mear…

FYK organisearret Diversity Festival yn de simmer fan 2018

diversity_festival_2016Jongereinferiening FYK – Frysk Ynternasjonaal Kontakt – sil yn 2018 it Diversity Festival organisearje. Fryslân is yn augustus dan in wike lang it poadium foar kulturele aktiviteiten. Sa’n hûndert jongeren út oare minderheidstaalgebieten yn Europa, lykas de Noardfriezen of Sorben út Dútslân en de Kasjûben út Poalen, wurde foar it festival útnûge. Sy kinne dan hjir de Fryske kultuer kennen leare, mar sy krije ek de kâns om harren eigen minderheidstaal en kultuer sjen te litten oan de Friezen.

Nina Peckelsen (27) út Ketlik sit yn de organisaasje fan it Diversity Festival. “Wy binne no oan it opstarten mei de tariedings. We binne earst oan it sjen wêr’t we de útwikselwike krekt hâlde kinne en dêrnei gean we mei de konkrete organisaasje en de ynhâld fan it programma oan de gong. Wy wolle graach sjen oft we oparbeidzje kinne mei Lân fan Taal, mar we komme ek graach yn kontakt mei oare Fryske organisaasjes.”

Identiteit

Nina, dy’t ek bestjoerslid is fan de Europeeske koepelorganisaasje YEN (Youth of European Nationalies), hat ferline jier sels dielnaam oan it Diversity Festival yn it Russyske Moskou. “Mei oare jongeren út Europa dy’t ek in lytse of minderheidstaal prate, folge ik ferskate teäter- en dekôrbouworkshops. Oan de ein fan de wike hawwe we doe mei ús allen in teäterstik opfierd.”

It doel fan it Diversity Festival is om minsken bewust te meitsjen fan harren eigen identiteit en taal. Nina is sels trijetalich grutbrocht. “Fan ús heit learde ik Dútsk, fan ús mem Frysk en fansels learde ik ek it Nederlânsk. Sa binne der ek in hiel soad oare jongeren yn Europa dy’t lykas my thús twa of meardere talen prate.”

Meidwaan

Bedoeling is dat ek oare Friezen wat fan it Diversity Festival meikrije. “Fansels kinne Fryske jongeren har opjaan om oan dizze útwikseling mei te dwaan. En oare Friezen binne wolkom by ús opfierings op de lêste dei en se meie ek dielnimme oan ús Exchange Market: dêr kinne je yn de kunde komme mei de ferskate kultuere en haren hapkes en drankjes priuwe.”

Boarne: Omrop Fryslân.

EBLT en Slieker presintearje Grienlânske dokumintêre ‘The sound of a revolution’ op Ynternasjonale Memmetaaldei

SUME_Poster_70x100_UK_t011Op tiisdei 21 febrewaris, de Ynternasjonale Memmetaaldei fan de Feriene Naasjes, presintearje it Europeesk Buro foar Lytse Talen EBLT en Slieker Film tegearre de priiswinnende Grienlânske dokumintêre Sumé – the sound of a revolution. Dizze dokumintêre, dy’t yn it Grienlânsk Sumé – Mumisitsinerup Nipaa hjit, fertelt it bysûndere ferhaal fan de alderearste Grienlânske rockband Sumé. Dy band makke tusken 1973 en 1976 trije platen mei tige krityske teksten yn it Grienlânsk en levere sa in ûnmisbere bydrage oan de striid fan Grienlân foar selsbewustwêzen en selsbestjoer. De film is yn it Grienlânsk en Deensk.

Mei help fan unike argyf-opnames út it Grienlân fan de jierren ’70 wurdt in bysûnder ferhaal ferteld, dat neffens EBLT en Slieker Film hiel goed past by Ynternasjonale Memmetaaldei. Njonken de Grienlânske dokumintêre presintearje EBLT en Slieker Film ek noch twa koarte films. De koarte Ierske film Rúbaí fertelt it ferhaal fan in 7-jierrich famke dy’t de pastoar sûnder euvelmoed fertelt dat se ateïste is. Dizze opmerklike koarte film út it katolike Ierlân wie de earste Gaelic produksje dy’t filmfestival Tribeca yn New York helle. In oanrieder! Fierder litte EBLT en Slieker ek de Frysktalige koarte film Ut ‘e grûn fan filmkollektyf Melkbaard sjen. Dizze film waard ferline jier yn twa dagen tiid makke yn it ramt fan it 48 hoursproject fan it Noordelijk Filmfestival en krige de earste filmpriis fan it Fryske bûsboekje.
Lês mear…

Útnûging: Stoomkursus Fryslânkunde yn Provinsjehûs

Op tongersdei 23 febrewaris 2017 jout Bert Looper, direkteur fan Tresoar, yn it Provinsjehûs in stoomkursus Fryslân-kunde.
Ankom jier wurde hûnderttûzenen besikers yn it ramt fan Leeuwarden-Fryslân 2018 yn Fryslân ferwachte.

Detail fan brievehaad busbedriuw Albert v.d. Mei (foto: Tresoar)

Detail fan brievehaad busbedriuw Albert v.d. Mei (foto: Tresoar)

Mar binne de Friezen der klear foar? Witte se foldwaande oer de skiednis fan harren eigen provinsje? Kinne se de fragen fan al dy gasten beäntwurdzje? Tresoar, it Frysk histoarysk en letterkundich sintrum, wol elkenien graach byprate oer de nijste ynsichten yn it ûntstean en de ûntwik-keling fan Fryslân. Yn in wiere ‘stoomkursus’ wurde de dielnimmers foarsjoen fan foldwaande bagaazje om as ambassadeur fan Fryslân it jier 2018 troch te kommen.
De kursus bestiet út ferskate eleminten. Lês mear…

Petysje oan de Twadde Keamer fan Bildts Aigene: Erkin de Bildtse taal!

De foarkant fan de Bildtse Post fan 25.1.2017

De foarkant fan de Bildtse Post fan 25.1.2017

Met deuze petisy wil Stichting Bildts Aigene de Tweede Kamer frage om de Bildtse taal te erkinnen. Bilkerts binne trots op hur taal. ‘t Is de taal fan ôns hart en hoort bij ôns geskidenis, ôns indentiteit, ôns landskap en ôns mintaliteit. Teken dêrom deuze petisy!

Wij

Stichting Bildts Aigene, de inweuners fan de gemeente ‘t Bildt en de Bilkerts om ferens.

constateren

  • ‘t Bildts is gyn Frys, gyn Nederlâns, maar ‘n mingtaal met aigen idioom en woordeskat.
  • Op ‘t Bildt beleve wy ‘t Bildts as ‘n folweerdige taal.
  • Ons gemeente gaat an ‘t eand fan ‘t jaar op in ‘e gemeente Waadhoeke. Fuzys binne selden goed foor klaine talen.Om ‘t Bildts goed te beskermen is deur ôns gemeente en ‘e prevînsy Frysland an de minister froegen om ‘t Bildts de status fan offisjeel erkinde taal te geven. Dut fersoek is naar ôns mening onterecht ôfwezen.

Wij frage derom de Tweede Kamer as hoogste politike orgaan om sels nag ‘s goed naar ‘t Bildts te kiken, los fan foorspelbere advizen. Ons fersoek aan jou is: Erkin ôns taal.

Omrop Fryslân makke op 25 jannewaris in radio- en tv-reportaazje oer de Petysje fan Bildts Aigene.

Leafdefol radioportret fan ‘the first cousin of English’ Frisian/Frysk troch ‘The World of Words’

frisian-top-1

It Ingelsk is de earste taal fan de wrâld wurden, mar hoe sit it mei it Frysk? Dizze tantesizzer fan it Ingelsk is der noch hieltiid en is dwaande mei in comeback, foar in part tanksij stipe fan de Europeeske Uny en de Nederlânske oerheid (ek al hat dy der net altyd nocht oan) foar Frysk op skoalle, Fryske media en Fryske kultuer.

De Friezen sels sille nei alle gedachten sizze dat har taal oerlibbe hat omdat de Friezen dat sels woene. Net-Friezen yn Nederlân beskôgje dit faak as koppichheid. Wat it ek is, minsken yn doarp troch hiel Fryslân hinne prate noch hieltiten Frysk. En jonge minsken skriuwe ek hieltiid mear Frysk, benammen op de social media.

En hoe sit it no mei dy relaasje mei it Ingelsk? Dêrfoar moatte je wol sa’n 1400 jier tebek nei de Kentyske wetten fan de âlde Ingelske kening Ethelbert….

Lês foaral fierder by PRI the World. Dêr is ek de podcast/radiodokumintêre fan taalsjoernalist Patrick Cox te beharkjen. Dy wurdt fan herte oanbefelle.

Dit berjocht is fuortendaliks it lêste fan it jier 2016. It EBLT winsket eltsenien – en foaral de leden fan alle oansletten organisaasjes en sprekkers fan alle minderheidstalen – goeie feestdagen en in poerbêst en meartalich 2017.

EBLT tekenet Protocol to Ensure Language Rights yn Kulturele Haadstêd Donostia/San Sebastián 2016

undertekeners_protokol_op_poadium_dss2016Op it slotwykein fan Kulturele Haadstêd Donostia/San Sebastián yn Baskelân waard it Protocol to ensure linguistic rights presintearre en ûndertekene troch fertsjintwurdigers fan taalminderheden út hiel Europa wei. It ‘Protokol’ is in ynvintariaasje fan mei-inoar sa’n 185 maatregels dy’t oerheden en sprekkers fan minderheden nimme kinne om in minderheidstaal gelikense kânsen en ûntwikkelingsmooglikheden te jaan as de grutte steatstalen. It protocol is in inisjatyf fan Kontseilua, de Baskyske koepel fan taalorganisaasjes en fan Kulturele Haadstêd Donostia/San Sebastián. Fryslân wie by de ûndertekening fertsjintwurdige troch EBLT-foarsitter Froukje de Jong-Krap en troch Durk Gorter, lid fan de wittenskiplike advysried fan it protokol.

Yn in útferkochte Kursaal yn Donostia/San Sebastián waard it dokumint presintearre oan sa’n 600 belangstellenden út hiel Europa wei. It evenemint waard live útstjoerd op televyzje en ynternet troch de Baskyske omrop Euskal Telebista. Njonken sprekkers en hantekens wie der ek dûns en muzyk fan de ferneamde Baskyske txalaparta-band Oreka Tx. Lês mear…

Nedersaksisch: evaluaosie / rapportage deur Committee of Experts Raod van Europa

De ni’jste rapportage / evaluaosie van et Committee of Experts van de Raod van Europa is op 14 december jl. publiceerd op de webstee van de Raod van Europa en is wisse een degelik, uutvoerig en genuanceerd stok wodden. Et Kommetee schrift dat ze niet alle positieve punten numen zullen over et taelbeleid veur de regionaole taelen en minderhiedstaelen, mar wel de punten van zorg angeven zullen. Een goed ding is dat as Appendix II de reaktie van oonze Rieksoverhied opneumen is, in de persoon van minister Ronald Plasterk van Binnenlaanse Zaeken (zommer 2016).

Netuurlik signaleert et Kommetee alderhaande positief beleid en goeie aktiviteiten, uteraord zonder dat ze volledig perberen te wezen. Et Kommetee nuumt o.e. et gebruuk van et Grunnings en Drents op de regionaole radio en tillevisie, drie tiedschriften hielemaole of veur een pat in et Drents, et Drentse onderwiesprojekt van Stenden in Emmen, et gebruuk van de streektael op veul lekaole radiozenders, et Drents lietiesfestival, et gebruuk van Drents en Grunnings in de regionaole passe, en ok et promoten van Grunnings, Drents en Overiessel in de zorg – alhoewel de Raod van Europa ok berichten krigt dat passeniel deur et management instrukties geven wodt om de streektael niet te bruken.

Et Kommetee klaegt wel dat ze vanuut et Gelderlaand weinig info kregen hebben over de situaosie, mar ze verwaachten dat ok daor de steun veur et Nedersaksisch deurgaot.  Uut Stellingwarf weg nuumt et Kommetee o.e. et twiemaondelike tiedschrift ‘De Ovend’, de inzet van de Stellingwarver Schrieversronte veur et onderwies: et veurleesprojekt in et kader van de ukkespeulplakken, et vervlechten van et Stellingwarfs in projekten angaonde de regionaole kultuur (‘hiemkunde’) en de ontwikkeling van onderwiesmateriaol. Lês mear…

Tige kritysk rapport Ried fan Europa oer neilibjen Hânfêst Minderheidstalen troch lidsteat Nederlân

It haadkantoar fan de Ried fan Europa yn Straatsburch

It haadkantoar fan de Ried fan Europa yn Straatsburch

It fyfde rapport fan de Ried fan Europa oer it neilibjen fan it Hânfêst foar Regionale en Minderheidstalen troch lidsteat Nederlân is tige kritysk fan toan. De Council of Europe yn Straatsburch is, om te begjinnen, tige ûntefreden oer de ynformaasje dy’t Nederlân oanlevere. Dy wie fierstente let – mear as in jier nei de deadline – en boppedat ek nochris ‘tige beheind’ as it giet om de oanlevere ynformaasje. Yn it troch Nederlân oanlevere steatsrapport stie nammentlik allinnich de fyzje fan de Ryksoerheid. Organisaasjes dy’t har dwaande hâlde mei minderheidstalen en sels in offisjeel advysorgaan as Dingtiid hiene gjin inkelde ynbring yn it rapport dat Nederlân ein ferline jier ynlevere by de Ried fan Europa.

It doel fan it Hânfêst foar Regionale en Minderheidstalen – yn Nederlân fan krêft sûnt maart 1998 – is om Ryksoerheid en de erkende minderheden te stimulearjen om mei-inoar de erkende minderheidstalen sa effektyf mooglik te beskermjen en te promoatsjen. Dêrfoar is, om te begjinnen, soksawat nedich as in strukturele dialooch tusken Ryksoerheid en minderheden as Friezen, Nedersaksen en Limburgers. De Ried fan Europa frege Nederlân yn har foarige rapport yn 2012 al om wurk te meitsjen fan sa’n dialooch, mar kin no oars net as konklúdearje dat dêr neat fan op de hispel kaam is.

It komitee fan ministers fan de Ried fan Europa formulearre op woansdei 14 desimber de folgjende oanrikkemendaasjes oan lidsteat Nederlân:
1.) Meitsje in gearhingjend belied foar de ymplemintaasje fan it Hânfêst yn gearwurking mei de sprekkers fan de minderheidstalen.
2.) Soargje der foar dat de feroaringen yn de media net liede ta minder oanbod yn regionale en minderheidstalen
3.) Fersterkje it ûnderwiis yn it Frysk op alle ûnderwiistypes, sadat de Friezen har eigen taal goed lêze en skriuwe kinne
4.) Jou it Limburchsk en it Nedersaksysk de status fan in gewoan skoalfak en soargje foar in grutter ûnderwiisoanbod yn dy talen.
5.) Nim ek maatregelen foar de beskerming en de promoasje fan it Romanes en Yiddysk.
Lês mear…

Bûsboekje oanmoedigingspriis foar streektaal yn film foar “út ‘e Grûn”

getfileattachment_resizedDe oanmoedigingspriis (250 euro) fan it Bûsboekje foar in dielnimmer oan it Ljouwerter “The 48 Hour Film Project Leeuwarden 2016” dy’t it measte docht mei it Frysk of oare streektaal, is útrikt oan it filmkollektyf “Melkbaard” foar har produksje “út ‘e Grûn”.

It tema fan it Bûsboekje 2017 is ‘FILM YN FRYSLAN’. De redaksje fan it Bûsboekje wol mei dizze aksje stimulearje dat jonge filmmakkers ûntdekke datst yn in lytse taal ek hiele moaie en suksesfolle films meitsje kinst.

Ut ‘e Grûn is te sjen op YouTube.:

Fan Melkbaard krige it Bûsboekje de folgjende reaksje: “Tige grutsk binne wy mei de priis foar de meast kreative bydrage yn it Frysk. Wy woene graach it filmke yn it Frysk meitsje omdat it fan de measten yn ús team de memmetaal is. De taal stiet ticht by ús wat ek helpt by it aktearjen. Hooplik sille der kommend jier mear ynstjoeringen yn’t Frysk wêze foar 48HFP! Tige by tige.

It Bûsboekje 2017 (edysje 42) leit te keap yn boekhannels rûnom yn ‘e provinsje.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38  Scroll to top