Fryske Foarlêswike Selskip fan moandei 27 septimber o/m freed 1 oktober

Yn de lêste wike fan septimber sille goed 600 foarlêzers op ’en paad om rûnom yn ’e provinsje foar te lêzen oan goed 12.500 pjutten. De foarlêzers nimme mei-inoar sa’n 20.000 nije Tomkeboekjes mei, dat de pjutten nei it foarlêzen op de pjutteboartersplakken, bernedeiferbliuwen en by de gastâlden mei nei hûs krije. Foar it earst hawwe mear as 400 lokaasjes harren oanmeld foar de Foarlêswike. Ek ûngefear 250 gastâlden sille meidwaan.

Tomkeboekjes yn it Frysk, Biltsk en Stellingwerfsk.

It nije Tomkeboekje ‘Tiid foar Tomke!’ is in spesjaal jubileumboekje, nammentlik nr. 25. It boekje stiet wer fol mei ferhaaltsjes en ferskes en der sit in jubileumspultsje by. Foar de 10e kear komt it Tomkeboekje ek wer út yn it Biltsk. Sa kinne de pjutten op it Bilt ek foarlêzen wurde yn harren eigen taal. Alle jierren ferskine der ek Tomkeboekjes yn it Stellingwerfsk.

Keimpe de Krokodil
Neist it Tomkeboekje is der yn de biblioteken noch in kadoke te finen. It twadde Keimpe de Krokodil-boekje! Keimpe de Krokodil wol bern fan 4-8 jier (en harren âlden en learkrêften) oanmoedigje om te kiezen foar Fryske boeken en ferhalen. Dêrmei wurdt wearde jûn oan it Frysk as memmetaal en as twadde taal. Yn it Keimpe-boekje ‘De winskmasine’ steane ferhaaltsjes om foar te lêzen en ek foar begjinnende lêzers om sels te lêzen. Keimpe de Krokodil lit sjen dat it leuk is om Frysk te lêzen, en hielendal net yngewikkeld.

Tomke sit klear foar de Fryske Foarlêswike

De Fryske Foarlêswike wurdt organisearre troch it Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse yn gearwurking mei de Tomke-wurkgroep/Afûk. De organisaasje fan it projekt wurdt droegen troch frijwilligers en kriget mei dêrtroch strukturele subsydzje fan de provinsje Fryslân en de gemeente Ljouwert.

Jannie Boerema vertaolt en bewarkt Shakespeares Macbeth tot Macbeth in Drenthe

Drentse Shakespeare wordt in beparkte oplage oetgeven deur Het Drentse Boek 

ZEIJEN – In heur woonplaots Zeijen prissenteerde schriefster Jannie Boerema samen met oetgeverij Het Drentse Boek heur vertaoling van de tenieltekst Macbeth van William Shakespeare. Boerema verplaotst dit stuk van Schotland naor Drenthe. Heur bewarking hef dan ok de naam Macbeth in Drenthe.

Op dunderdag 9 september zit zu’n 30 mèensen in de grote zaol van café Hingstman. Twei doedelzakspeulers van ClanMacbeth oet Grunnen komt met het eerste exemplaor de zaol in. De schriefster gef dit boek dan an Marga Kool.

links Jannie Boerema en rechts Marga Kool

Shakespeares Macbeth is een mix van hoogdraovend en platvoers teniel, van olde thema’s en neie ideeën. Jannie Boerema hef een frisse Macbeth in Drenthe maoken wild, zunder daorbij de taol en inhold van het originele stuk kwiet te raken. Ze verplaotst de stried um de macht naor Drenthe. En gek genog is het hielemaol niet vrömd dat der edeln in de previncie rondloopt en dat der een koning vermoord wordt. Of dat der internet en Spa Rood is.

Oetgeverij Het Drentse Boek gef miest poëzie en proza in boekvörm oet. Veur Macbeth in Drenthe, feitelijk een tenieltekst, is der een oetzundering maakt. De vertaoling van Jannie Boerema is zó biezunder dat er geliek een luxe editie van maakt is met harde linnen kaft. Daorbij wordt dit boek in een beparkte oplage van 50 exemplaoren in de Linksum-reeks oetbracht. De schriefster hef ze nummerd en signeerd. Het boek komp der ok as e-book, te bestellen.

Foarstelling: Vader en Zoon

Tweintich jier lyn spilen Joop en Mads Wittermans Vader en Zoon. No stean se wer tegearre op it toaniel, mar der is wol wat feroare! Yn de foarstelling fan doe hie heit lêst fan in midlifekrisis en wegere soan, nettsjinsteande ynspanningen fan syn heit, te foldwaan oan de noarmen fan de maatskippij. Anno 2021 sit de soan tsjin in midlifekrisis oan en liket er konformist wurden te wêzen. Wylst yn heit de anargist wekker wurdt; hy set him ôf tsjin alle regels dy’t it âlder wurden en de oankommende dea mei har meibringe. De rollen binne dus folslein omdraaid, of leit it wat oars?

Seis skriuwers (Bouke Oldenhof, Joeri Vos, Rob de Graaf, Marijke Schermer, Bodil de la Parra en Jan Veldman) skreaunen nije teksten. Troch Jan Veldman en regisseur Liesbeth Coltof binne dy op keunstige wize mei elkoar ferflochten. Vader en Zoon is in spul tusken feit en fiksje, doe en no. It is in humoristyske, oandwaanlike en soms pynlike teaterdialooch. In hertstochtlik petear oer âlder wurde, jierrenlange patroanen en elkoar los doare litte.

tekst: Bouke Oldenhof, Joeri Vos, Rob de Graaf, Marijke Schermer, Bodil de la Parra en Jan Veldman
spul: Joop Wittermans, Mads Wittermans
regy: Liesbeth Coltof
dramaturgy: Jan Veldman
foarmjouwing: Guus van Geffen
kostúms: Mathilde van der Hoop
Vader en zoon is foar it grutste part Nederlânsktalich mei sa no en dan Frysk. De foarstelling is in ko-produksje fan Tryater en Theater Producties Wittermans.



Kuj ’t even wachten?* Drenthecursus in de bibliotheek van Börk

Streektaolorganisatie Huus van de Taol organiseert vanof 6 oktober een Drenthecursus in de bibliotheek in Börk. Der is nog stee, dus aj metandoen wilt kuj je opgeven.

Aj een Drenthecursus van het Huus van de Taol volgt leer je meer over Drenthe en het Drents: der komt woorden en oetdrukkingen oet de umgeving an bod, je leert de oetspraak en der is andacht veur meziek en schrieverij.

De cursus wordt geven deur een docent Drents van het Huus van de Taol en de aovenden bint gezellig en leerzaam. Woon je nog maor kört in oeze provincie, of bi’j der geboren en getogen? Jong, old, het mak niks oet: elkenien is welkom bij de Drenthecursus.

Opgave löp via het Huus van de Taol, vul het formulier in of bel met 0593-371010.

* Gezegdes als Kuj ’t even wachten? komt ok an bod. Kuj ’t even wachten betiekent Hebt u even tijd?

Marchien Brons nei bestuurslid bij Huus van de Taol

Marchien Brons is toetreden tot het bestuur van Stichting Huus van de Taol. Brons was tot begun 2021 directeur-bestuurder van de Bibliotheek in Emmen en hef hier dik 45 jaor warkt. Nou ze met pensioen is, hef ze ruumte veur aandere dingen.

Brons gruide op op Veenoord en kreeg het Drents met de paplepel ingeuten. Ok bij de Bibliotheek in Emmen zörgde zie altied veur genog andacht veur de Drentse taol. Veur Brons genog reden um zitting in het bestuur van de streektaolorganisatie te nimmen.
Met Brons haalt het Huus van de Taol een daodkrachtig bestuurder in hoes met veul ervaring en een groot cultureel netwark.

Renate Snoeijng, directeur van het Huus van de Taol: ‘De ervaring die Brons opdaon hef bij de Bibliotheek in Emmen, undermeer op het gebied van underwies, in de culturele sector en het sociaal domein, is slim weerdevol veur oeze organisatie. Wij bint er wies met dat ze die kennis en ervaring nou ok inzetten giet veur het Huus van de Taol.’

Marchien Brons. Foto: Hilde van der Horst

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers groots op bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Webinar: Welcome back to the Multilingual Classroom!

Op 15 septimber is der in ynteraktive webinar fan it projekt VirtuLApp. De webinar is der foar elk dy’t nijsgjirrich is nei lesjaan en de meartalige klasse.

  • Learkrêften sille harren ûnderfining mei de meartalige klasse diele,;
  • middels om learkrêften te stypjen sil taljochten wurde;
  • de meartalige game BabelAR sil demonstrearre en taljochten wurde

De webinar hat online plak op woansdei 15 septimber, fan 15:00 oant 17:00 oere. De fiertaal is Ingelsk en opjefte is fergees.

VirtuLApp is in projekt om dosinten de kennis en middels te jaan om meartaligens wolkom te hjitten op de basisskoalle. It wurdt koördinearre troch Mercator Europeesk Kennissintrum, dat ûnderbrocht is by de Fryske Akademy.

Sjoch op de webside fan VirtuLApp foar mear ynformaasje oer it projekt en om dy op te jaan foar de webinar.

Kursussen Frysk fan de Afûk sette wer útein

Koroana sette it ôfrûne kursusjier in streek troch de plande kursussen Frysk fan de Afûk. Gewoanwei ferwolkommet de organisaasje rûchwei 1000 kursisten jiers. It grutste part dêrfan folget ien fan de groepskursussen dy’t op ferskate lokaasjes troch de hiele provinsje hinne organisearre wurde. Dat wie it ôfrûne jier net of mar beheind mooglik. Fan ein septimber ôf set de Afûk lykwols wer útein mei in nij kursusjier.

Troch koroana ferrûn it ôfrûne kursusjier oars as oars foar de Afûk. Benammen foar de groepskursussen op lokaasje hiene de koroanamaatregels konsekwinsjes. Kursussen moasten ôfsein of útsteld wurde of op in oanpaste wize jûn wurde. Sa waard de mooglikheid om online in kursus te folgjen oan it kursusoanbod tafoege. Foar it kommende kursusseizoen lykje de stjerren geunstich te stean. De Afûk giet derfan út de kommende perioade syn kursisten, mei ynachtnimming fan de dan jildende koroanamaatregels, (ek) wer ‘gewoan’ yn groepen op lokaasje ferwolkomje te kinnen.

Njonken it besteande, brede oanbod fan kursussen − yn groepsferbân of skriftlik – om it Frysk ferstean, praten en skriuwen te learen, bliuwt it ek mooglik om online in kursus Frysk skriuwen of Frysk ferstean te folgjen. Foar minsken dy’t, om hokker reden dan ek, net yn in groep op lokaasje dielnimme kinne of wolle, is dat in hiel moaie manier om dochs mei in groep en ûnder begelieding fan in dosint in kursus te folgjen.

© foto Hoge Noorden / Jacob van Essen

Mear ynformaasje oer it kursusoanbod fan de Afûk is te finen op de website www.kursus.afuk.frl.

Natoer-Lêskoffers foar alle basisskoallen yn Dantumadiel en Noardeast-Fryslân

Op basisskoalle ‘De Bining’ yn Westergeast waard moandei de earste fan 47 natoer-Lêskoffers oan de skoalle oerlange troch Berneboeke-ambassadeur Lida Dykstra en Jan Tiede Bouma fan natoeredukaasjesintrum De Klyster. Dizze wike krije mar leafst 47 basisskoallen yn de gemeenten Dantumadiel en Noardeast-Fryslân de spesjale natoer-Lêskoffer oanbean. Dêrneist bringt de Berneboeke-ambassadeur de kommende moannen in besite oan alle skoallen yn dy beide gemeenten.

Lida Dykstra is optein: ‘Dit is in prachtige gearwurking mei De Klyster. Dêrtroch krije yn ien klap alle 47 basisskoallen yn Noardeast-Fryslân en Dantumadiel de Lêskoffer fan harren gemeenten kado en is boppedat regele dat ik by alle skoallen op besite kin om de bern foar te lêzen en oer de boeken te fertellen. It is moai dat beide gemeenten dat op dizze wize mooglik meitsje.’

Projekt-meiwurker Jan Tiede Bouma fan De Klyster: ‘Wy ha as doel om bern yn ’e kunde komme te litten mei de natoer om harren hinne. En boeken biede in prachtige ynfalshoeke om bern entûsjast te krijen foar de natoer. Wy sykje hieltyd wer nei oare paden om bern te berikken en dêrom binne wy ek wiis mei dizze gearwurking.’

By de skoalbesites yn Dantumadiel en Noardeast-Fryslân leit de klam foar de Berneboeke-ambassadeur op Fryske berneboeken dêr’t de natoer ticht by hûs in grutte rol yn spilet. De Lêskoffers foar de basisskoallen yn Dantumadiel en Noardeast-Fryslân binne oanbean troch natoeredukaasjesintrum De Klyster.

Oanbieding Natoer-lêskoffers, Foto : Afûk

Oare skoallen en ynstellingen yn Fryslân kinne harren ek noch altyd opjaan foar in besite fan de Berneboeke-ambassadeur en eventueel de Lêskoffer bestelle. De lesbrieven oer de Fryske berneboeken út de Lêskoffer binne foar elkenien fergees te downloaden fia de website. Sjoch foar mear ynformaasje op: www.berneboekeambassadeur.frl.

Neie reeks van succesvolle Drentstaolige podcastserie Praot Drents met mij

Nao het succes van de eerste veer ofleveringen van de Drentstaolige podcast Praot Drents met mij komt streektaolorganisatie Huus van de Taol en regionale umroep RTV Drenthe nou met een tweide serie. Dizze maol bint er gien veer, maor elf ofleveringen opnummen.

In Praot Drents met mij prat Renate Snoeijing (directeur van het Huus van de Taol) met gasten die in Drenthe geboren of getogen bint. Hoe bint ze daordeur vörmd? En wat doet ze vandaag de dag nog met de Drentse taol? En wat döt de taol met heur?

De eerste gast in dizze neie serie is Nobelprieswinnaar Prof. Dr. Ben Feringa. Hie mag dan de hiele dag Engels praoten met zien internationale studenten op de Rijksuniversiteit in Grunning, het Drents is e nog lang niet verleerd! Feringa: ‘Op het moment dat ik de Hondsrug op rie naor Emmen hen, dan zet ik altied de Piratenzender an, dan heur ik al hiel veul Drents. Dan vuil ik mie geliek weer thuus.’

Aandere gasten bint undermeer schriefster Ria Westerhuis, undernimmer Peter van Dijk, zanger René Karst en radiomaker Bert Haandrikman.

Vanof woensdag 1 september is der alle week een neie oflevering te belustern: https://rtvdrenthe.nl/praotdrentsmetmij/podcast

Ben Feringa podcast Praot Drents met mij – RTV Drenthe Huus van de Taol

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers groots op bint en die de niet-gebroekers waardeert. RTV Drenthe is, as betrouwbare en onafhankelijke informatiebron, de spil in de Drentse samenleving.

Nije tentoanstelling Obe: Koos van der Sloot – kloktijd voorbij

Yn paviljoen Obe is fan 4 septimber oant en mei 31 oktober 2021 de oersjochtentoanstelling ‘Koos van der Sloot  – kloktijd voorbij’ te sjen.

Koos van der Sloot (1953-2018) wurke as stêdeboukundige foardat er himsels op ’e nij útfûn as keunstner. Yn de koarte perioade fan syn publike keunstnerskip, fan 2007 oant syn dea, makke er in boeiende ûntwikkeling troch. Hy socht nei de grinzen fan de abstraksje en lei dy grinzen hieltyd fierder om himsels yn beweging en ûntwikkeling te hâlden.

Yn syn eigensinnich universum liket in striid geande mei de tiid. Yn syn iere wurk is it de tiid dy’t fia de fassinaasje fan de keunstner foar aaien it wurd ta ús rjochtet. Dy EGGSCAPES drage symboalyske nammen dêr’t tiid fan libjen, de seizoenen en it fergliden fan de tiid yn oantsjut wurde.

Koos van der Sloot fûn prachtige manieren om syn jeugd, syn gefoelens en foaral syn ferbûn wêzen mei it Fryske lân te ferbyldzjen. It aai wie foar him de metafoar fan tal fan oantinkens oan en betsjuttingen fan syn jeugd en nei it lânskip fan syn berteplak De Jouwer. It aaisykjen wie foar him ferbûn mei de rook, de kleuren en lûden fan de betide maitiid. De titels fan guon kollaazjes fan aaien, hout en elektrisiteitstried ferwize direkt nei dy jeugdoantinkens of lykje bedoeld om de oantinkens  wer oproppe te kinnen.

Geandewei waard syn wurk waard abstrakter en oardering fierde de boppetoan.
De assemblaazjes mei aaien makken plak foar boukundige konstruksjes. Dy wurken fange op ienfâldige, mar tagelyk yngenieuze wize it ferglidende deiljocht, mei aaifoarmige skaadgatten as resultaat. De tiid is yn it wurk sels slûpt en liket dêryn oplost.


Yn gearwurking mei de Stichting Koos van der Sloot en Tresoar toant kurator Albert Oost yn de tentoanstelling de wûnderlike gearhing fan it wurk fan Koos van der Sloot, dat syn plak fertsjinnet yn de kanon fan de keunst.

By de tentoanstelling ferskynt it boek Koos van der Sloot (útjouwerij Noordboek). Ferskillende  auteurs (Albert Oost, Annet Huisman, Bert Looper, Herman Nijholt, Fred Wagemans, Nynke-Rixt Jukema en Anne Feddema) tsjutte syn wurk út keunsthistoarysk of persoanlik perspektyf wei. De toan is ôfwikseljend essayistysk, ferhalend of poëtysk. Ek de stim fan de keunstner sels klinkt yn in oantal fan syn fersen.

Mear ynformaasje oer de boekpresintaasje en oare aktiviteiten by de tentoanstelling folgje meikoarten. Hâld de webside fan Tresoar yn de gaten.

Obe – it poadium foar literatuer, keunst en taal
Heer Ivostraatje 1, Ljouwert
Tongersdei o/m snein 11.00 – 17.00 oere
Reservearje is net nedich