Omrop Fryslân op syk nei de grinzen fan Europa yn in trijelûk oer de Roma, de Sámi en de Val d’Aran

De slogen fan kulturele haadstêd Plovdiv 2019

De ferhâlding tusken de Europeeske minderheden en de EU soe wol in goeie relaasjeterapy brûke kinne. Dy konklúzje is te lûken út de trijelûk FryslânDok dokumintêres dy’t Omrop Fryslân makke mei it each op de Europeeske parlemintsferkiezings fan 23 maaie. Yn de searje ‘De grinzen fan Europa’ wurdt pynlik dúdlik dat minderheden teloarsteld binne yn de Europeeske Uny. De dokumintêres wurde op 5, 12 en 19 maaie útstjoerd troch Omrop Fryslân op NPO2 en op it eigen tv-kanaal.

Yn de jierren ’90 waard noch folop praat oer ‘it Europa fan de regio’s’, mar hjoeddedei lykje de steaten wer foar master op te slaan yn de Europeeske Uny. Nettsjinsteande de offisjele slogan ‘Unity in diversity’ blykt it belang fan de lidsteat foar de EU hieltyd wer sterker te wêzen as dat fan de minsken yn de regio. Dat alteast is it gefoel dat libbet by de trije minderheden dy’t FryslânDok opsocht: de Roma yn Bulgarije, de Sámi yn Sweden en de Aranezen yn Spanje.

Yn it trijelûk ‘De grinzen fan Europa’ siket FryslânDok it antwurd op de fraach wat de minderheidsgebieten oan de EU te freegjen, mar foaral ek te bieden hawwe. By de oprjochting fan de EU wie de ferwachting dat Europa der ek foar de minderheden en de regio’s wêze soe. Dêrby moat de EU faak lavearje tusken it belang fan de minsken yn de regio’s en dat fan de naasjesteaten. It docht bliken dat de Brusselske bestjoerders faak kieze foar it lêste.

De Fryske sjoernalist Onno Falkena gie dwerstroch Europa op syk nei de leafde dy’t minderheden hawwe foar de Europeeske Uny. Fanút Ljouwert wie syn earste logyske halte: de Bulgaarske stêd Plovdiv, Kulturele Haadstêd fan 2019.

Plovdiv is ien fan de âldste stêden fan Europa, in stêd dy’t optilt fan kulturele rykdom, mei tank oan Turkse, Grykske en Russyske ynfloeden. Mar ek de stêd mei it grutste Roma-getto fan Europa. Yn de wyk Stolipinovo wenje 50.000 sigeuners yn earbarmlike omstannichheden. It Europeeske belied fan de lêste 9 jier hat dêr amper wat yn feroare, wylst ûnder ynfloed fan Bulgaarsk nasjonalisme de diskriminaasje earder ta as ôf liket te nimmen. Op it iepeningsfeest fan de Kulturele Haadstêd trof Onno net ien Roma. En yn it getto hearde hy tragyske ferhalen. It biedwurd fan Plovdiv 2019 is ‘zajedno’, Bulgaarsk foar mei-ïnoar. Mar in soad Roma yn it earmoedige getto kinne dat ‘together’-gefoel net diele.

Lês mear…

Taaldocenten zetten zich in voor onderwijs in de Nedersaksische taal

Foto: RTV Oost – Rogier van den Berg

De feriening fan dosinten yn levende talen hat sûnt dit wykein ek in seksje Nedersaksysk. In berjocht fan RTV Oost meldt it folgjende:

Taaldocenten van de landelijke vereniging Levende Talen hebben een aparte afdeling voor de Nedersaksische taal opgericht. Dat gebeurde vandaag tijdens de algemene ledenvergadering in Utrecht.

De vereniging Levende Talen Nedersaksisch gaat zich onder voorzitterschap van Willemijn Zwart uit Enschede inzetten voor een nieuwe leerlijn Nedersaksisch voor het basisonderwijs. Daar onder valt naast het ontwikkelen van lesmateriaal ook het stimuleren van een positieve houding in het onderwijs ten opzichte van het gebruik van de Nedersaksische.

Lês mear…

Frysk leare mei online kursus foar soarchprofessionals

Fotobureau Hoge Noorden

Om de soarch yn Fryslân goed ôf te stimmen op de Fryske soarchfreger stimulearret de Afûk mei it projekt Frysk yn ’e soarch de soarchprofessional om de Fryske taal te brûken. Foar soarchprofessionals dy’t de taal noch net fersteane is der no in fergeze digitale yntroduksjekursus Fries in de zorg beskikber. Yn 6 lessen kin de soarchprofessional yn eigen tiid en op eigen tempo in begjin meitsje mei it learen fan de Fryske taal. Mei ûnderwerpen lykas it lichem, klachten útlizze en sûnens en previnsje is de kursus yn it bysûnder geskikt foar elkenien dy’t yn de soarch- of wolwêzenssektor wurket.

Lês mear…

Skriuwer en oersetter ‘Boekenweekgeschenk’, Dichter des Vaderlands en Dichter fan Fryslân op it poadium yn Ljouwert

Yn it ramt fan de Moanne fan it Fryske Boek organisearret Boeken fan Fryslân op sneon 30 maart in literêre jûn yn de eardere synagoge fan Ljouwert. Te gast binne Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja, Dichter fan Fryslân Eeltsje Hettinga, auteur fan it nasjonale boekewikegeskink Jan Siebelink en oersetter fan it boekewikegeskink Jetske Bilker. De presintaasje fan de jûn is yn hannen fan Asing Walthaus. Lês mear…

Rapport oer taalkontaktfariëteiten yn Fryslân

De Fryske Akademy hat yn opdracht fan ’e Taalunie in ûndersyk útfierd nei de taalkundige posysje en it funksjonearjen fan ’e saneamde kontaktfariëteiten Frysk-Nederlânsk yn Fryslân. It ûndersyk leit yn it ferlingde fan it Implementatieplan taalvariatie van het Algemeen Secretariaat van de Taalunie. It beskriuwen fan taalfariaasje is ien fan ’e beliedslinen yn dat plan. Lês mear…

Wereldpremière Stellingwarver film ‘Doar klept de klokke weer’! op 21 feberwaori by Slieker Film

Evert Pultrum, Thomas Rovers, Emma Winter en Lute Wedekind

De filmliefhebbers hebben d’r even op waachten moeten, mar eindelik is et dan zoveer: op de donderdagaovend 21 feberwaori is de première van de eerste Stellingwarver speulfilm ’Daor klept de klokke weer’! Die première mos deur omstaandigheden een peer keer uutsteld wodden. De feestelike gebeurtenis is in Filmhuus Slieker in Liwwadden. Dat et in die bekende lekaosie wezen zal, komt omreden et op 21 feberwaori de dag van de Memmetael is. Et EBLT (Europees Buro veur kleine taelen), daor de Stellingwarver Schrieversronte bi’j ansleuten is, orgeniseert alle jaoren op die dag een filmaktiviteit.

‘Daor klept de klokke weer’ is baseerd op et gelieknaemige boek van H. Hoogeveen dat in 1959 verschenen is. Et vertelt et verhael van de periode dat Stellingwarf nao veul striederi’je zien vri’jhied veurgoed kwietraekte. Et skript veur de film wodde schreven deur Thomas Rovers uut Grunningen. De film is een produktie van de Stellingwarver Schrieversronte, die daorveur extra financieel ondersteund wodde deur de perveensie Frieslaand, et Fonds Ooststellingwerf en Kring van Bercoop. Daornaost stelden orgenisaosies, et bedriefsleven en personen belangeloos (netuur)terreinen en materiaolen beschikber. De film, die veural ok bedoeld is veur et basis- en vervolgonderwies, duurt mit mekeer een goed half ure. Op donderdagaovend 22 meert zal de film, mit naeme veur alle mitwarkers, dri’jd wodden in ’t Buurthuus in Noordwoolde.
Lês mear…

Overiesselse Staoten: onderzuuk naor plaknaemebodden mit Nedersaksisch en de ied in et Nedersaksisch op komst

sont.nl

Op veurstel van D66-Staotelid Jos Mooijweer hebben de Staoten van Overiessel kotleden besleuten dat d’r een onderzuuk komt naor de meugelikheden van et gebruuk van et Nedersaksisch op plaknaemebodden en in de iedsoflegging, mit naeme et uutspreken van de ied in et Nedersaksisch in perveensiaole staoten. ‘An de iene kaante erkennen we de tael wel, mar as ik as volksvertegenwoordiger die ied ofleggen wil in et Nedersaksisch, dan kan dat niet. Dat is niet uut te leggen.’ [welle van dit bericht: dagblad Stentor]. Mooijweer komt van ‘Vollenhove’ en is al langer in de pleit veur de ied in et Nedersaksisch.

Tsead Bruinja is de nije Dichter des Vaderlands

Foto: Omrop Fryslân, Onno Falkena

Foar it earst hat in Frysk dichter it ta ‘Dichter des vaderlands’ skopt.

Fries om utens Tsead Bruinja fan Amsterdam giet – njonken syn nije ferplichtingen – gewoan troch mei dichtsjen yn it Frysk. Ek hat er plannen foar in blomlêzing fan poësij fan ‘alle yn Nederlân sprutsen en skreaune talen’.

Lês fierder op Omrop Fryslân. 

“Reaksje DINGtiid: De nije BFTK bringt Frysk op koers nei 2030”

De rûte nei 2030

Op 30 novimber ha Ryk en Provinsje Fryslân yn Ljouwert de nije Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer (BFTK) foar de perioade 2019-2023 ûndertekene. Neffens syn wetlike taak hat DINGtiid beide oerheden advisearre by it tastânkommen dêrfan. No’t de BFTK tekene is, reagearret DINGtiid op it einprodukt.

Lês mear…

Undertekening fan it nije Bestjoersakkoart Fryske Taal en Kultuer

It EBLT wie ôfrûne freed oanwêzich by de ûndertekening fan it nije Bestjoersakkoart Fryske Taal en kultuer troch minister Ollongren, kommissaris Brok en taalskipper Poepjes. Foar in wiidweidige analyze fan alle 55 siden is it noch te betiid. It EBLT is wiis mei de foarútgong, mar hat ek noch wol in pear winsken en suggestjes.

Lês fierder op Omrop Fryslân: Minister: “Fryske taal net allinnich in rjocht, mar it moat gewoan wêze”

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44  Scroll to top