Streektaelman Anne Doornbos, vz. Huus van de Taol in dagblad Trouw: Ik bin Drent, Saks, gien Hollaander

Foto ynstjoerde brief (Boarne: RTV Drenthe)

We vieren dat et ‘Koninkrijk der Nederlanden’ twiehonderd jaor bestaot, mar veur de gemiddelde bezuker liekt et eerder dat et laand ‘Hollaand’ hiet, zo begint de veurzitter van et Huus van de Taol een opiniestok van 9 jannewaori in Trouw. Hollandse Zaken, Team Holland, Holland House, Holland International en gao mar deur, et liekt staorigan wel as woonden we in Hollaand. Dat is et diel van Nederlaand dat mien laansdiel al iewenlaank as wingewest beschouwt en bruukt: turf, eulie, eerdgas. En as Nederlaand bezunigen moet, moe’n we iniens in ’t geweer kommen om rieksdiensten, kezernes en gevangenissen niet kwiet te raeken. Eerdbevings in Grunningen heuren d’r netuurlik gewoon bi’j. En vernietigende oordielen van de Raod van Europa of niet, zegt Doornbos, ‘Hollaand’ het de belangriekste utering van mien identiteit, mien tael, weerommebrocht tot een boers dialekt. Minister Plasterk weigerde et Nedersaksisch een hogere staotus te geven. Mar wat wi’j’ ok mit een Hollaander die ooit al es de anduding ‘tael’ veur et Fries een sprokien nuumde. Ik bin Drent, Saks, mar beslist gien Hollaander. Een Nederlaander, mar Nederlaand is misschien ok al een hol(laans) sprokien, zo besluut Doornbos.

Winterserylezing Ons Bildt over Waterskapssaken

In de sery winterlezings fan Stichting Ons Bildt gaat ’t op maandeg 20 jannewary in Ons Huis in St.-Anne over ‘t funksjoneren fan ’t waterskap. Tjerk Bosje, oud-metwerker fan ‘t Waterskap fertelt over ’t beheer fan de seedyk, de Ouwe- en Nije-dyk as slaperdiken, dykbewaking bij storms, ’t oprúmmen fan ’t anspoelsel en nag andere nijskierige saken. Klaas Kuiken, oud-beheerder fan ’t gemaal Roptasyl, sil ‘t hewwe over de fishevel dêre der’t de glasaal en ’t stekelbeersy fan de Waddensee út naar ’t binnenwater met brocht wort. En hij ok hij sil ôns metnimme in wat binnen- en búttendyks onder syn eerdere funksy bij ’t Waterskap fiel. ‘t Belooft weer ’n intressante aven te worren. Anfang 20.00 uur, toegang € 4,50 inkl. koffy/thee.

Rie fan Europa publisearret twadde rapport oer Ramtferdrach Nasjonale Minderheden

 

It gebou fan de Ried fan Europa yn Straatsburch

Der binne yn Fryslân te min ûnderwizers mei in foech foar it fak Frysk. De Nederlânske oerheid moat no echt maatregels nimme om dat probleem oan te pakken. Dat skriuwt in advyskommisje fan de Ried fan Europa yn Straatsburch yn har twadde rapport oer it neilibjen fan it Ramtferdrach foar de beskerming fan nasjonale minderheden. In advyskommisje fan de Ried fan Europa die it ôfrûne jier ûndersyk nei de situaasje fan it Frysk. De kommisje brocht doe ek in wurkbesite oan Fryslân en prate doe mei tal fan Fryske organisaasjes, lykas it EBLT.

De kommisje publisearre ek ferskate oare oanbefellings:
Oer media: – Foar radio en televyzje yn it Frysk moat yn de takomst likefolle jild en likefolle stjoertiid beskikber bliuwe as no it gefal is. It Nederlânske regear soe der dêrom goed oan dwaan om de advizen fan de kommisje Hoekstra oer radio en televyzje yn it Frysk op te folgjen. Ek fynt de Ried fan Europa dat de provinsje in rol hâlde moat as it giet om radio en televyzje yn it Frysk.
Oer plaknammen: – Der soene yn Fryslân folle mear twatalige opskriften komme kinne. It is de Ried fan Europa opfallen dat der yn Fryslân hast gjin twatalige ferkearsboerden binne. De Ried jout Nederlân en Fryslân it advys om hjir wurk fan te meitsjen. Twatalige rjochtingoanwizers binne op oare plakken yn Europa hiel gewoan en binne boppedat goed foar de sichtberens fan de taal.
Lês mear…

Friezen krijgen eigen taalwet en Orgaan voor Friese taal

Op 1 jannewaris 2014 publisearre it ministearje fan ynlânske saken en keninkryksrelaasjes it folgjende parseberjocht:

De Friezen hebben een eigen taalwet. Hierin wordt geregeld dat het Fries en het Nederlands de officiële talen zijn in de provincie Fryslân. Wettelijk staat vast dat Friese burgers het recht hebben om in de rechtszaal en in het contact met bestuursorganen hun eigen taal, Nederlands of Fries, te gebruiken. Ook is een nieuw Orgaan voor de Friese taal ingesteld, met wettelijke taken ter bescherming en bevordering van het Fries.

Dit regelt de Wet gebruik Friese taal, die vandaag van kracht is geworden. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) vindt het van groot belang dat er nu een taalwet is die het Fries beschermt en bevordert.
Lês mear…

Fryslân hat rjocht op in eigen selsstannige radio- en tillevyzje-omrop

It gebou fan de Fryske omrop

It binne ûnwisse tiden foar Omrop Fryslân, de iennichste regionale omrop fan Nederlân dy’t net yn it Nederlânsk útstjoerd mar yn de twadde rykstaal, it Frysk. Nei de swiere besunigings fan de ôfrûne jierren, sil de reguliere finansiering fan en de ferantwurdlikheid foar de omrop dy’t no noch bestiet, per 1 jannewaris 2014 oerhevele wurde fan de Provinsje Fryslân nei it Ministearje fan OC en W. Dêrtroch soe Omrop Fryslân mei yngong fan 2017 nochris 1,7 miljoen euro besunigje moatte. Der binne twa scenario’s om te reorganisearjen: opgean yn ’e nasjonale omrop NPO of fusearje mei de noardlike omroppen RTV Noord en RTV Drenthe. Lês mear…

‘Tekst-nei-spraak’ lansearre

Op it provinsjehûs yn Ljouwert is tongersdei in Frysk tekst-nei-spraak programma lansearre troch deputearre De Vries. It set tekst oer yn sprutsen taal. Sa kinne websides yn it Frysk foarlêzen wurde. It helpmiddel kin brûkt wurden troch minsken mei in fisuele beheining of as se it Frysk lêzen net goed behearskje.

De Nederlânske ferzje bestiet al langer, mar in Fryske net. Der is al mei al twa jier oan wurke. It is makke yn opdracht fan de Afûk en de provinsje Fryslân. De ‘tekst-nei-spraak’ is ûnder oaren op www.omropfryslan.nl te brûken.

Boarne: Omrop Fryslân

Üüs driimerai – Ziele der friesischen Arbeit diskutiert

De dielnimmers oan de konferinsje Uüs driimerai op Oomram/Amrum

Die Friesen sollen und können mit Selbstbewusstsein Schutz und Förderung für die friesische Sprache einfordern. Dazu riefen die Sprecher der zweitägigen, vom Bundesministerium des Innern geförderten Konferenz “Üüs driimerai” des Bredstedter Nordfriisk Instituut auf. Die Vorsitzende des Instituts-Vereins Inken Völpel-Krohn und Institutsdirektor Professor Dr. Thomas Steensen konnten dazu im Hotel Hüttmann in Norddorf auf Amrum mehr als 60 Diskutanten begrüßen. Moderiert wurde die Zusammenkunft von den Institutslektorinnen Antje Arfsten und Wendy Vanselow. Vier Arbeitsgruppen betrachteten Präsenz und Perspektiven des Nordfriesischen. Diskussionsgrundlage war die vom Frasche Rädj (Interfriesischer Rat Sektion Nord) herausgegebene Schrift “Modell Nordfriesland”. Sie geht auf eine Initiative des Landespolitikers Kurt Hamer zurück. Gemeinsam mit den Friesen müssen Politik und Gesellschaft in Schleswig-Holstein dafür sorgen, so formulierte er, dass “Friesen tatsächlich in ihrer Heimat Nordfriesland Friesen sein und bleiben können”.

Lês mear…

“Canadian experience on bi-lingualism and multiculturalism”

Ut namme fan de direksje fan de Fryske Akademy/it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen noegje wy jo fan herten út foar it bywenjen fan de lêzing, dy’t James Lambert (Ambassadeur fan Kanada) nije wike – by syn wurkbesite oan Fryslân – op tiisdei 5 novimber hâlde sil by de Fryske Akademy:

“Canadian experience on bi-lingualism and multiculturalism”

Lês mear…

Pjutten Burum massaal nei iepening Heit&Mem-beurs

Reis nei Ljouwert as startskot twatalige berne-opfang Burum 

Op freed 25 oktober is it stil yn Burum. Goed 20 pjutten fan pjutteboartersplak Pinkelotje en bernedeiferbliuw Vila Kakelbont – beide oansletten by Amarins Kindercentra – binne dan nei Ljouwert foar de iepening fan de Heit&Mem beurs. De pjutten sille dêr persoanlik de flachjes oerlange dy’t se yn it ramt fan de Tomke-wedstryd makke hawwe foar dat evenemint.

De reis hat in spesjale oanlieding. It pjutteboartersplak en it bernedeiferbliuw fan Burum sette nei de hjerstfakânsje útein mei in twatalich belied. Al hoewol’t de measte bern yn Burum fan-hûs-út Nederlânsktalich binne, fine de âlden it wichtich dat harren bern ek it Frysk meikrije en harren sadwaande meartalich ûntwikkelje. Mei de ekspedysje nei Ljouwert wolle âlden en lieding in feestlik startskot jaan oan it trajekt om sertifisearre te wurden as twatalige instelling.

Lês mear…

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42  Scroll to top