Joint NPLD-EFNIL Position paper on Language and Technology

EFNL logoLogo NPLD2020

 

 

 

 

 

On the occasion of the META-NET FORUM 2016 held in Lisbon, 4/5 th July 2016 the European Network to Promote Linguistic Diversity (NPLD) and the European Federation of National Institutions for Language (EFNIL) have written a joint position paper calling the European Union to reaffirm its commitment to linguistic diversity by ensuring that all the languages of Europe are able to benefit from the whole range of digital developments which now are taking place.

The position paper is titled: “Use the technology or lose your language? Will new communication tools and welfare robots speak our languages!” and can be accessed here.

Nij beliedsplan Afûk: Ferbine en diele

omslag-tomke-karton-koese-webNei elk ûndersyk oer it brûken fan it Frysk lôget de diskusje wer op oer de fraach oft it wol goed komt mei de Fryske taal.

De Afûk is yn 1928 oprjochte mei as wichtichste doel om de posysje fan it Frysk te ferbetterjen, benammen troch goed ûnderwiis. Hjoed-de-dei binne de rjochten om it Frysk te brûken ferankere yn it Europeesk Hânfêst, de Taalwet en ûnderwiiswetten. Wetten en regels soargje derfoar dat it Frysk – as twadde rykstaal – oeral brûkt wurde mei, mar it is oan de minsken sels om dat ek te dwaan.

De Afûk wol mei hiel konkrete produkten en aktiviteiten it brûken fan it Frysk stypje. Dy middels binne rynsk en rjochte op in protte doelgroepen, lykas it Taalkado foar nije bern, heit&mem foar âlders fan jonge bern, Tomke foar pjutten.

  • De PraatmarFrysk-kampanje, dêr’t bekende Friezen en bedriuwen mei sjen litte wêrom’t sy it brûken fan de Fryske taal wichtich fine, spilet in grutte rol.
  • Der is de lêste jierren hiel hurd wurke oan nij digitaal lesmateriaal: Spoar 8 foar it primêr en Searje 36 foar it fuortset ûnderwiis.
  • Der is in nij learlingfolchsysteem Grip, wêrmei’t bern op harren eigen nivo goed ûnderwiis krije kinne.
  • Der binne Fryske apps en games makke en der wurde noch altyd hiele moaie (berne)boeken útjûn.

By de Afûk wurdt alle dagen hurd wurke oan ús missy om it Frysk ticht by de minsken te bringen. Yn ús nij beliedsplan – mei as motto ‘Ferbine en diele’ – wolle wy sjen litte wat wy de kommende jierren noch mear fan doel binne om te dwaan.   Wy dogge dat oan ‘e hân fan trije spearpunten: taalpromoasje, taal- en kultueroerdracht, dy’t alle trije like wichtich binne. It meast yn it each springende projekt is ‘Lân fan Taal’, it grutte temapark oer taal, meartaligens en fansels de Fryske taal yn it sintrum fan Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd 2018, njoggentich jier nei de oprjochting fan de Afûk.

Wy nûgje elkenien út om mei ús yn petear te gean oer de nije plannen.

Boarne: Afûk

Admiraliteitsdagen krije in ynternasjonaal tintsje

Foto: Marit Anker

Foto: Marit Anker

It reizgjende ynternasjonale Tosta-festival sil fan 1 o/m 4 septimber Dokkum oandwaan en diel útmeitsje fan de Admiraliteitsdagen. Tosta is in inisjatyf fan Kulturele Haadstêd 2016 Donostia/San Sebastian en wurdt organisearre troch 7 minderheidstaleregio’s: Baskelân, Galisië, Wales, Ierlân, Cornwall, Skotlân en Fryslân. Foar Fryslân is de Afûk de organisearjende partij. “Alle regio’s lizze oan de kust en hawwe in sterke maritime tradysje. It lei dus ek tige foar de hân om in ferbining te lizzen mei de Admiraliteitsdagen”, fertelt Mirjam Vellinga fan de Afûk.

Op it festival binne der optredens te sjen fan de Tosta-band, in band besteande út leden út de ferskate regio’s, en de Baskyske band Oreka TX. Der binne ek keunstwurken te bewûnderjen fan 7 keunstners út de ferskillende regio’s dy’t meidien hawwe oan in útwikselingsprojekt fan Tosta. Neist de ynternasjonale komponint is der binnen it Tosta-festival ek folop romte foar eigen aktiviteiten en regionaal talint. “In poadium biede foar regionaal talint stie al in skoft op ús winskelistke”, seit Jan Michiel van der Gang, foarsitter fan de Admiraliteitsdagen. “No kinne wy dêr mei-inoar in goede ynfolling oan jaan. It mes snijt dus oan twa kanten.” Vellinga heakket dêr oan ta dat it Tosta-festival foar de Afûk ek in moaie opmaat is nei Kulturele Haadstêd 2018 en de plannen dy’t se hawwe foar it grutte evenemint ‘Lân fan Taal’. Vellinga: “Moaier kin hast net!” Lês mear…

Veurnaem boek over de Drentse schrieveri’je: ‘Waor roet en onkruud wortel schiet in ’t veld’

provinciehuis02Vri’jdag 13-5-2016 wodde in et Drentse perveensiehuus dr. Henk Nijkeuter zien vervolg op de Geschiedenis van de Drentse literatuur, 1816-1956 prissenteerd. Et is aldereerst veur geïnteresseerden in de eigen Drentse literetuur van groot belang, mar ok de naobers mit interesse kun netuurlik mooie info vienen. Stellingwarver schrievers bi’jglieks hadden in de beschreven tied riegelmaotig literaire kontakten over de Drentse greens. Et boek omvaemt dik 500 blz. en ok daoromme is et veural een naoslagwark. Et beschrift de tied van nao WO II, mit as eerste onderwarpen de pesisie van streektaelliteretuur, de literaire kritiek en de literetuurgeschiedschrieving nao 1945. Dan komt de tiedrekte van 1947 tot 1979 in ’t volle locht. In 1947 zette et bekende Drents genootschop uut aende, en daor kwam ok de emaansipaosie van de Drentse schrieveri’je mit op glee. In 1956 wodde et streektaeltiedschrift ‘Oeze Volk’ opricht. Van stonde of an kwammen d’r meer boeken in et Drents. De schrievers wollen daor ok heur overtuging mit uutdregen. In perf. Hendrik Entjes zien ogen was et gebruuk van streektael doe om zien te laoten dat die tael wardering verdiende (lezing, 1966). In 1979 ontston et tiedschrift ‘Roet’. Dat rekende of mit ‘et oolde’ en was uut op echte literetuur. De alderlaeste jaoren kuj’ bepaold zien dat de Drentse literetuur leeft, neffens Nijkeuter.

Dippeteerde Henk Jumelet kreeg et eerste exemplaor uut hanen van Anne Doornbos, veurzitter van et ‘Huus van de Taol’. De perveensie bleek de komst van et boek ommeraek te warderen; Jumelet zee o.e. dat Drenthe behalven ‘et Huus’ ok aander wark veur et Drents beslist ondersteunen blieven zal. Hooglerer Friese tael- en letterkunde Goffe Jensma gaf vervolgens zien prakkesaosies over et boek in ’t verbaand van ‘kleine litereturen’. ‘Het Drentse boek’ is de uutgever; pries: € 29,50.

Traditionelles Friesentreffen am Upstalsboom am Dienstag nach Pfingsten

Alle besikers oan it Friesentreffen krije trije lytse ikebeamkes

Alle besikers oan it Friesentreffen krije trije lytse ikebeamkes

Zum „höchsten gesamtfriesischen Feiertag“ lädt das Friesische Forum auch in diesem Jahr wieder zum Upstalsboom in Aurich-Rahe ein. Mit dem traditionellen Friesentreffen wird daran erinnert, dass sich im Mittelalter die Vertreter der freien friesischen Landgemeinden („sieben Seelande“) einmal jährlich am Dienstag nach Pfingsten am Upstalsboom bei trafen.
Am Upstalsbbom berieten sie die Vertreter der sieben Seelande über die Herstellung des Rechtsfriedens und besprachen gemeinsame Belange. Das Friesische Forum lädt in Erinnerung daran alljährlich für den Dienstag nach Pfingsten ein.Neben der Erinnerung an die mittelalterliche Epoche der Friesischen Freiheit stehen bei der Veranstaltung stets auch aktuelle Themen zur Diskussion. In diesem Jahr geht es insbesondere um die kritische Situation in der Landwirtschaft. Die Landwirtin Karin Mansholt aus der Krummhörn wird dabei nicht nur auf die aktuelle Milchpreissituation eingehen, sondern auch die Folgen für Wirtschaft und Gesellschaft thematisieren.

Zudem können die Besucher der Veranstaltung ein besonderes Symbol mit nach Hause nehmen können: Jeweils drei kleine Eichen sollen an den mittelalterlichen Upstalsboom erinnern. Die von Elfriede und Menno Hippen (Rahe) am Upstalsboom gesammelten Eicheln wurden von der Baumschule Poplawski in Westerstede zu kleinen Eichenbäumchen herangezogen. „Die meisten Ostfriesen verbinden mit dem Upstalsboom die Feldsteinpyramide, die jedoch erst 1833 errichtet worden ist“, so Arno Ulrichs, Vorsitzender des Friesischen Forums. Das eigentliche Symbol für den Upstalsboom zu Zeiten dermittelalterlichen Friesischen Freiheit seien aber drei Eichen.
Lês mear…

Tongersdei 21 april Fryske Twitterdei! #Frysk

Frysketwitter1

‘This is my language!’ #TIML2016

No tongersdei 21 april is it wer feest op Twitter! Fan moarns betiid oant jûns let meitsje wy der wer in feestje fan op social media! Dochsto ek mei? Tsjek de spesjale Twitterdei-side!

Dit jier dogge ek allegear oare lytsere talen mei oan de Twitterdei! Organisaasjes út Kataloanië, Baskelân, Galisië, Ierlân, Wales, Skotlân en Cornwall hawwe al tasein dat se mei ús meidwaan sille. En om it ynternasjonale tintsje tidens dizze Twitterdei krêft by te setten, brûke wy allegear de hashtag #TIML2016: ‘This is my language’! Sa litte wy oan de rest fan ‘e wrâld sjen wêr’t in lytse taal grut yn wêze kin!

Meidwaan is hiel simpel: skriuw in Fryske tweet en brûk de hekstek #Frysk en #TIML2016! Net mear, net minder :) En folgje ús fansels op Twitter fia @PraatmarFrysk om op ‘e hichte te bliuwen! Lês mear…

Tij, taoide, tide

coop-zuivelfabriekDe Afûk en Tresoar noadigje jo fan herte út foar in middei mei literatuer, keunst en muzyk op snein 17 april, 14.00 oere yn de âlde suvelfabryk fan Marrum. Oanlieding foar dizze feestlike middei binne de ‘residencies’ fan twa Ierske keunstners yn Fryslân. Beide keunstners, in skriuwer en in byldzjend keunstner, wurkje de kommende wiken yn Fryslân en dogge ûndersyk nei de Fryske taal en kultuer. Se dogge dat yn it ramt fan it Tosta en Oare Wurden/Beste Hitzak (beide projekten fan Donostia-San Sebastián Kulturele Haadstêd 2016) .

In tal Fryske skriuwers sil op dizze middei út eigen wurk foardrage, de Ierske keunstner Nuala Ní Fhlathúin fertelt oer har ûnderfiningen yn Fryslân, der is muzyk fan De Tigers fan Greonterp, der is in performance fan de keunstners Kaneli & Smit mei de band Skelectief en jo kinne yn ‘e kunde komme mei de skriuwers dy’t meidogge oan it Other Words-projekt: Réaltán Ní Leannáin en André Looijenga.

Oan dizze middei dogge mei: Nuala Ní Fhlathúin, Réaltán Ní Leannáin, André Looijenga, Elmar Kuiper, Peter van Lier, Simon Oosting, Sigrid Kingma, Wies Noest, De Tigers fan Greonterp, Kaneli & Smit en Skelectief. Partners: Afûk, Tresoar, DSS2016, LWD2018.

De tagong is fergees!

Tide, taoide, tij
17 april, 14.00 – 16.00 oere
Suvelfabryk Marrum
Hearewei 2A, Marrum

Mear ynformaasje oer it TOSTA-projekt: www.tosta2016.eu. Mear ynformaasje oer Other Words: www.oarewurden.frl.

Basken komme nei Fryslân foar ‘Protocol to ensure language rights’

Groepsfoto fan de harksit fan de Kontseilua yn Ierlân; Bilbao stiet foaroan twadde fan rjochts

Groepsfoto fan de harksit fan de Kontseilua yn Ierlân; Bilbao stiet foaroan fjirde fan rjochts

Op freed 1 april komt de Baskyske taalaktivist Paul Bilbao nei Fryslân om mei fertsjintwurdigers fan Fryske organisaasjes te praten oer it ‘Protokol om taalrjochten te garandearjen’. Bilbao is foarsitter fan de Kontseilua, in soarte fan Baskysk EBLT dêr’t tsientallen Baskyske organisaasjes by oansletten binne. Yn it ramt fan Kulturele Haadstêd Donostia-San Sebastián 2016 is de Kontseilua dwaande om mei it ûntwikkeljen fan it neamde Protokol. De efterlizzende fraach hjirby is: Wat is der nedich oan praktyske maatregels om de saneamde minderheidstalen gelikense rjochten en mooglikheden te jaan as grutte steatstalen as it Spaansk en it Nederlânsk. De Kontseilua praat dizze maaitiid rûnom yn Europa – fan Sápmi/Laplân oant Ierlân – mei organisaasjes dy’t opkomme foar minderheidstalen om dy út te nûgjen om ideeën en foarstellen foar it neamde protokol yn te leverjen. Ljouwert is yn dit ramt ekstra nijsgjirrich foar de Basken omdat de stêd yn 2018 Kulturele Haadstêd fan Europa is en sadwaande de mooglikheid hat om fierder te gean mei guon fan de taalprojekten dy’t dit jier útfierd wurde yn Donostia-San Sebastián.

Yn oparbeidzjen mei it EBLT organisearret Kontseilua meikoarten twa harksittings yn Ljouwert: Op freedtemiddei 1 april om 17.00 oere yn hegeskoalle Stenden yn Ljouwert en op sneontemoarn 2 april om 10.00 oere by Tresoar. Wa’t it nijsgjirrich fynt om hjir by te wêzen of oars yn kontakt te kommen mei de Basken fan Kontseilua kin him of har oer de mail opjaan by it EBLT: eblt@fryske-akademy.nl.

As tarieding op de harksittings yn Ljouwert is de Baskyske yntroduksjetekst oer it Protocol to ensure language rights al oerset yn it Frysk en it Stellingwarfs.
Lês mear…

De Fryske literatuer as neilittenskip fan Gysbert Japix

Dei fan ’e Fryske Letterkunde:
De Fryske literatuer as neilittenskip fan Gysbert Japix

gysbert-wobbelkeOp freed 7 oktober 2016 is it 350 jier lyn dat it testamint fan ’e ‘Fryske Shakespeare’ Gysbert Japix foarlêzen waard. De Fryske Akademy grypt dy gelegenheid oan om yn Ljouwert de earste Dei fan ’e Fryske Letterkunde te organisearjen. De dei wurdt iepene troch klassikus en dichter Piet Gerbrandy, dy’t in lêzing hâlde sil oer de fraach wat oft Gysbert Japix de hjoeddeiske lêzer te bieden hat. Gerbrandy is ferneamd troch syn dichtwurk en syn ûnderhâldende essees en besprekken oer poëzij en oer de literatuer fan ’e âlde Griken en Romeinen.

De Dei fan ’e Fryske Letterkunde wol net allinnich in poadium wêze foar it fersprieden fan kennis oer de Fryske literatuer en letterkunde, mar ek in gelegenheid om it netwurk te ferstevigjen, sawol fan kenners fan ’e Frysktalige letteren as kenners fan Nederlânske of oarstalige letteren. Op ’e Dei is ek romte foar diskusje oer hoe’t de kennis fan Fryske literatuer ferbrede en grutter makke wurde kin.

It folsleine programma sil oer in wikemannich op www.fryske-akademy.nl/letterkundedei publisearre wurde.

Yn ’e Dei fan ’e Fryske Letterkunde arbeidzje de Fryske Akademy, Tresoar, Afûk, tydskrift De Moanne en it lektoraat Frysk en meartaligens fan ’e NHL Hegeskoalle mei-inoar op. It fynt plak yn it ramt fan it 350ste betinkingsjier Gysbert Japix.

Boarne: Fryske Akademy

Biltse taal presintearre yn Intergroup Minorities yn it Europeesk Parlemint

Yntergroup_2016It Bilts, Frysk en it Nedersaksysk stiene op 10 maart 2016 op de wurklist fan de Intergroup Minorities yn it Europeesk Parlemint yn Straatsburch. EBLT-foarsitter en ‘native speaker’ Froukje de Jong hie de eare om foar de alderearste kear it ferhaal fan it Bilts te fertellen oan in ynteressearre groep fan mear as tritich Europarlemintariërs, fraksjemeiwurkers en lobbyïsten. De Ingelsktalige presintaasje fan De Jong waard simultaan oerset yn it Spaansk, Poals en Hongaarsk. It Bilts is foar de Intergroup nijsgjirrich, omdat de gemeente It Bildt yn febrewaris by it Ryk it fersyk yntsjinne om it Bilts op te nimmen yn it Europeesk Hânfêst fan Regionale en Minderheidstalen. Ut namme fan de Intergroup wie Europarlemintariër Nils Torvalds, in Sweedsktalige Fin, dêrby oanwêzich.

It Bilts waard presintearre as ‘in minderheid yn in minderheid’, mar dêrby ek de aktuele oanlieding: Troch de gemeentlike weryndieling wurdt it Bilts yn 2018 in minderheidstaal yn eigen gemeente. Foar in lykwichtich taalbelied yn de nije trijetalige gemeente Waadhoeke is it fan belang dat ek it Bilts erkend wurdt, sa lei Froukje de Jong út. Yn it publyk sieten ek in pear Friezen: Europarlemintariër Jan Huitema (VVD) fan Makkingea komplimintearre de Fryske delegaasje mei harren presintaasje. Ek FUEN-lobbyïst Frank de Boer wie by de gearkomste oanwêzich.
Lês mear…

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38  Scroll to top