Afûk

The story of Frisian in multilingual Friesland

Reitze J.Jonkman & Arjen P. Versloot

Nei de súksesfolle útjeften fan dizze oersichtlike taalskiednis fan Fryslân yn it Frysk en yn it Nederlânsk, Fryslân lân fan talen, in skiednis is no ek in Ingelske oersetting ferskynd.

The story of Frisian in multilingual Friesland is in tige lêsber en ryk yllustrearre útjefte oer de skiednis fan it Frysk: wêr’t it weikomt, hoe âld at it is en dat it yn de rin fan de iuwen aardich wat feroare is en noch hieltyd feroaret. Hoe’t it plak yn de maatskippij net altyd itselde wie en wat syn posysje yn de lêste iuw wurden is.

Lês mear…

Europeeske Dei fan de Talen yn Ljouwert

fan: EUNIC

Yn it ramt fan de Europeeske Dei fan de Talen op woansdei 26 septimber 2018 binne jo fan herte wolkom yn it Lân fan Taal yn Ljouwert!

EUNIC Nederland organisearret tegearre mei de Europeeske Kommisje, Lân fan Taal, it Europeesk Buro foar Lytse Talen en Afûk speak-dating, koarte sesjes fan 5 minuten om jo yn ‘e kunde komme te litten mei ferskate talen. Jo kinne gewoan oanskowe by de dosint fan de taal dêr’t jo mear fan witte wolle.

Talen dy’t ûnder oaren oanbean wurde binne: Biltsk, Noard-Frysk, Nenetsk, Papiamentu, Skiermûntseagersk, Gebeartetaal, Welshk, Tsjechysk, Kroätysk, Italiaansk, Poalsk, Spaansk, Eastenryks-Dútsk, Roemeensk, Malteesk, Katalaansk, Hongaarsk, Frânsk, Finsk, Turksk en Retoromaansk.

Wêr: Talepaviljoen MeM en Gysbert Japicxseal Tresoar
Wannear: 26 septimber fan 18.30 – 20.00 oere trochgeand
Tagong: fergees

Dit persbericht is ook beschikbaar in het Nederlands op de website van het Ceske Centrum/Tjechisch cultureel centrum. 

Lês mear…

Visions of the Basque country through Frisian eyes (and words)

Foto fan: Afûk

Foto fan: Afûk

Op freedtejûn 6 july is Talepaviljoen MeM it dekor foar in ynternasjonale jûn mei literatuer en muzyk. Publyk is fan herte wolkom. Sintraal stiet de Baskyske taal en kultuer. Yn in ynformele talksjo komme ferskate sprekkers oan it wurd. Sa binne skriuwers Gerard de Jong en Bart Kingma te gast. Beide reizgen sy foar it literêre útwikselingsprojekt Oare Wurden nei Baskelân. Se fertelle oer harren ûnderfinings dêr en stelle de fraach oft der oerienkomsten binne tusken de Baskyske en Fryske taal en identiteit. Ek komt Mirjam Vellinga oan it wurd. As projektlieder fan Lân fan Taal by de Afûk is sy de betinkster fan de Baskyske wike. De presintaasje fan de jûn is yn hannen fan Idoia Noble, dy’t wurket foar de organisaasje Donostia Kultura yn de Baskyske stêd San Sebastian. De jûn wurdt opfleure mei live muzyk fan Elmar Kuiper en syn band Tigers fan Greonterp.

Wat: Talksjo en live muzyk
Wannear: Freedtejûn 6 july 2018. Ynrin: 19.30 oere, begjin: 20.00 oere
Wêr: Talepaviljoen MeM, Prinsetún, Ljouwert

Fan 1 o/m 8 july is it Baskyske wike yn Talepaviljoen MeM en de omlizzende Taletún. Der wurde ferskate eveneminten organisearre rûnom de Baskyske taal. Boarne: Afûk

Taletún lûkt tûzenen skoalbern nei Lân fan taal yn Ljouwert

Foto: Afûk

Foto: Afûk

Dit jier is de Prinsetún yn Ljouwert omtsjoend ta in Taletún. De ôfrûne wiken hawwe mear as 3.000 skoalbern in besite brocht oan de Taletún yn Lân fan taal. De kommende tiid sille yn alle gefallen noch goed 1.500 bern in besite bringe oan de Taletún. ‘Der is lykwols noch romte foar mear groepen’, seit Fokke Jagersma, projektlieder foar de Taletún by de Afûk. ‘Basisskoallen en pjutteboartersplakken dy’t har noch net oanmeld hawwe foar in programma yn de Taletún riede wy lykwols wol oan om dat sa gau as mooglik te dwaan. De planning rint rap fol.’ De Taletún is iepen oant ein oktober.

Lês mear…

Platfoarm Fryske taalhelp-apps en games online

Sûnt 9 maaie kin elkenien op www.taalhelp.frl terjochte foar Fryske taalhelp-apps, taalgames en oare digitale taalhelpmiddels. De webside jout in handich oersjoch fan fergeze digitale taalhelpmiddels foar elkenien dy’t flaterfrij Frysk skriuwe wol.

De webside www.taalhelp.frl is mei ûntwikkele op basis fan in ûndersyk troch de Provinsje Fryslân dêr’t út bliken die dat der ferlet wie fan mear omtinken foar it bestean fan Fryske digitale taalhelpmiddels. Taalhelp.frl is ûnderdiel fan in bredere kampanje wêrby’t neist de lansearring fan it online platfoarm ek ynset wurde sil op tillefyzjereklames en in bannerkampanje op populêre Fryske websiden.

Taalhelp.frl is in inisjatyf fan de Afûk yn gearwurking mei Omrop Fryslân en BWH Ontwerpers yn opdracht fan de Provinsje Fryslân.

Afûk en Wikitongues bondelje krêften om de taaldiversiteit yn it Talepaviljoen fêst te lizzen

Wikitongues, in organisaasje dy’t him dwaande hâldt mei it sammeljen fan ferhalen op fideo út talen  út de hiele wrâld (de fideo’s binne te sjen op harren YouTube-kanaal), wurket gear mei de Afûk mei as doel om lytse talen te dokumintearjen ta gelegenheid fan Ljouwert-Fryslân 2018 Kulturele Haadstêd fan Europa.

As ûnderdiel fan Ljouwert-Fryslân 2018 Kulturele Haadstêd fan Europa koördinearret de Afûk de aktiviteiten yn it Talepaviljoen MeM. Fan 30 maart oant en mei 28 oktober steane taalmienskippen út de hiele wrâld dêr in wike lang sintraal om harren taal en kultuer te dielen. Muzyk, poëzy, ferhalen en in soad oare uteringen binne dan te finen yn MeM, dêr’t jo ek genietsje kinne fan in hapke en in drankje. Lês mear…

Ynternasjonale Social Media Dei set lytse talen yn ‘e skynwerpers

#fryskEDL2017 en #Frysk trending topic!

Tiisdeitenacht om even nei tolven ferskynden de earste Fryske berjochten al op Facebook, Twitter en Instagram. In teken dat de Fryske Social Media Dei by guon net gau genôch begjinne koe. En it waard in grut sukses. De hashtags #Frysk en #EDL2017 (European Day of Languages 2017) wienen binnen de koartste kearen beide ‘trending topic’ op Twitter. Yn Nederlân, mar #EDL2017 ek yn Europa.

De Fryske Social Media Dei is ûnderdiel fan de Ynternasjonale Social Media Dei foar Lytse Talen. Yn tsjinstelling ta de eardere Fryske Twitterdei wie it diskear net allinne in Frysk feestje, mar dienen ek tal fan oare organisaasjes út mear as 16 oare regio’s yn Europa mei. Under oaren Baskelân, Ierlân, Malta, Kataloanië, de Sorben, Friulië, Cornwall, Wales en Galisië dienen mei.

Beide inisjativen waarden organisearre troch de minsken fan de Praat mar Frysk-kampanje fan de Afûk. Doel fan de aksje is om de drompels om it Frysk te brûken fuort te nimmen en it brûken fan it Frysk op social media lykas Twitter, Facebook en Instagram te stimulearjen.
Lês mear…

Nij beliedsplan Afûk: Ferbine en diele

omslag-tomke-karton-koese-webNei elk ûndersyk oer it brûken fan it Frysk lôget de diskusje wer op oer de fraach oft it wol goed komt mei de Fryske taal.

De Afûk is yn 1928 oprjochte mei as wichtichste doel om de posysje fan it Frysk te ferbetterjen, benammen troch goed ûnderwiis. Hjoed-de-dei binne de rjochten om it Frysk te brûken ferankere yn it Europeesk Hânfêst, de Taalwet en ûnderwiiswetten. Wetten en regels soargje derfoar dat it Frysk – as twadde rykstaal – oeral brûkt wurde mei, mar it is oan de minsken sels om dat ek te dwaan.

De Afûk wol mei hiel konkrete produkten en aktiviteiten it brûken fan it Frysk stypje. Dy middels binne rynsk en rjochte op in protte doelgroepen, lykas it Taalkado foar nije bern, heit&mem foar âlders fan jonge bern, Tomke foar pjutten.

  • De PraatmarFrysk-kampanje, dêr’t bekende Friezen en bedriuwen mei sjen litte wêrom’t sy it brûken fan de Fryske taal wichtich fine, spilet in grutte rol.
  • Der is de lêste jierren hiel hurd wurke oan nij digitaal lesmateriaal: Spoar 8 foar it primêr en Searje 36 foar it fuortset ûnderwiis.
  • Der is in nij learlingfolchsysteem Grip, wêrmei’t bern op harren eigen nivo goed ûnderwiis krije kinne.
  • Der binne Fryske apps en games makke en der wurde noch altyd hiele moaie (berne)boeken útjûn.

By de Afûk wurdt alle dagen hurd wurke oan ús missy om it Frysk ticht by de minsken te bringen. Yn ús nij beliedsplan – mei as motto ‘Ferbine en diele’ – wolle wy sjen litte wat wy de kommende jierren noch mear fan doel binne om te dwaan.   Wy dogge dat oan ‘e hân fan trije spearpunten: taalpromoasje, taal- en kultueroerdracht, dy’t alle trije like wichtich binne. It meast yn it each springende projekt is ‘Lân fan Taal’, it grutte temapark oer taal, meartaligens en fansels de Fryske taal yn it sintrum fan Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd 2018, njoggentich jier nei de oprjochting fan de Afûk.

Wy nûgje elkenien út om mei ús yn petear te gean oer de nije plannen.

Boarne: Afûk

Tongersdei 21 april Fryske Twitterdei! #Frysk

Frysketwitter1

‘This is my language!’ #TIML2016

No tongersdei 21 april is it wer feest op Twitter! Fan moarns betiid oant jûns let meitsje wy der wer in feestje fan op social media! Dochsto ek mei? Tsjek de spesjale Twitterdei-side!

Dit jier dogge ek allegear oare lytsere talen mei oan de Twitterdei! Organisaasjes út Kataloanië, Baskelân, Galisië, Ierlân, Wales, Skotlân en Cornwall hawwe al tasein dat se mei ús meidwaan sille. En om it ynternasjonale tintsje tidens dizze Twitterdei krêft by te setten, brûke wy allegear de hashtag #TIML2016: ‘This is my language’! Sa litte wy oan de rest fan ‘e wrâld sjen wêr’t in lytse taal grut yn wêze kin!

Meidwaan is hiel simpel: skriuw in Fryske tweet en brûk de hekstek #Frysk en #TIML2016! Net mear, net minder 🙂 En folgje ús fansels op Twitter fia @PraatmarFrysk om op ‘e hichte te bliuwen! Lês mear…

Tij, taoide, tide

coop-zuivelfabriekDe Afûk en Tresoar noadigje jo fan herte út foar in middei mei literatuer, keunst en muzyk op snein 17 april, 14.00 oere yn de âlde suvelfabryk fan Marrum. Oanlieding foar dizze feestlike middei binne de ‘residencies’ fan twa Ierske keunstners yn Fryslân. Beide keunstners, in skriuwer en in byldzjend keunstner, wurkje de kommende wiken yn Fryslân en dogge ûndersyk nei de Fryske taal en kultuer. Se dogge dat yn it ramt fan it Tosta en Oare Wurden/Beste Hitzak (beide projekten fan Donostia-San Sebastián Kulturele Haadstêd 2016) .

In tal Fryske skriuwers sil op dizze middei út eigen wurk foardrage, de Ierske keunstner Nuala Ní Fhlathúin fertelt oer har ûnderfiningen yn Fryslân, der is muzyk fan De Tigers fan Greonterp, der is in performance fan de keunstners Kaneli & Smit mei de band Skelectief en jo kinne yn ‘e kunde komme mei de skriuwers dy’t meidogge oan it Other Words-projekt: Réaltán Ní Leannáin en André Looijenga.

Oan dizze middei dogge mei: Nuala Ní Fhlathúin, Réaltán Ní Leannáin, André Looijenga, Elmar Kuiper, Peter van Lier, Simon Oosting, Sigrid Kingma, Wies Noest, De Tigers fan Greonterp, Kaneli & Smit en Skelectief. Partners: Afûk, Tresoar, DSS2016, LWD2018.

De tagong is fergees!

Tide, taoide, tij
17 april, 14.00 – 16.00 oere
Suvelfabryk Marrum
Hearewei 2A, Marrum

Mear ynformaasje oer it TOSTA-projekt: www.tosta2016.eu. Mear ynformaasje oer Other Words: www.oarewurden.frl.

1 2 3 4  Scroll to top