Marije Buma wint it Lyts Frysk Diktee 2024

Marije Buma fan de Master Frankeskoalle út Earnewâld kin it bêste Frysk skriuwe fan alle basisskoallebern yn Fryslân. Mei 6 flaters wie se tiisdei 14 maaie de winner fan it Lyts Frysk Diktee yn it provinsjehûs. Ferline jier wûn se it ek al. Twadde waard Annarixt Weststeijn fan de Doarpsskoalle út Nij Beets mei 9 flaters. En it tredde plak wie foar Saphyra Holwerda fan de Tijstream út Holwert.

Der dienen yn totaal 46 learlingen fan 22 skoallen mei oan de finale fan it Lyts Frysk Diktee. Skriuwer Jan Minno Rozendal skreau de dikteetekst en lies it diktee ek foar. Jan Minno Rozendal is bekend fan ûnder oaren it boek Tie Break (2024).

De priiswinners flnr Marije Buma, Annarixt Weststeijn en Saphyra Holwerda. Foto: Jacob van Essen/Hoge Noorden

De organisaasje fan it diktee wie yn hannen fan Cedin, Afûk, Fryske Akademy en de provinsje Fryslân. 

Werprintinge Jentsje-boekjes: se bliuwe populêr!

Seis Jentsje-boekjes ferskine op ’e nij yn in werprintinge fan 1000 stiks de titel

Al sûnt 1981 jout de Afûk de populêre rige mei Jentsje-boekjes út. Ferskynden der yn 1981 earst trije titels (Jentsje syn bear, Jentsje syn koekje, Jentsje syn auto), de searje waard stadichoan útwreide nei tsien titels. Dêrfan ferskine de seis dy’t ek yn 2007 en 2015 as kartonboekje útbrocht binne, no opnij yn in werprintinge fan 1000 eksimplaren per titel.

Boekjes dy’t jong en âld oansprekke

Heiten en memmen dy’t sels mei de Jentsje-boekjes opgroeid binne, kinne de boekjes dus no ek wer foarlêze oan harren eigen bern. De oarspronklike Sweedske útjeften bestiene út tekeningen mei twa of trije wurden derby. Yn de Fryske edysje hat Janny Vledder-van der Knoop (1925-2007) doedestiids by elke yllustraasje in rymke makke fan fjouwer rigels. Dy rymkes ha der mei foar soarge dat de boekjes sa’n sukses waarden.

Yn it ferline kamen der wol bern yn de winkel fan de Afûk dy’t it hiele boekje út ’e holle koene. Dat de boekjes it jonge publyk noch hieltyd oansprekke, docht wol bliken út de foto’s dy’t no ynstjoerd wurde op de Facebookside fan heit&mem, dêr’t ek in filmke by sit fan in fiifjierrich famke dat it boekje út ’e holle ‘foarlêst’.

  • Jentsje syn auto
  • Jentsje syn bear
  • Jentsje syn pemper
  • Jentsje syn pot
  • Jentsje yn ’t bad
  • Jentsje syn koekje

Printingen

De boekjes ferskynden earst as ynbûne printeboekjes, mar de lêste trije printingen (seis titels) binne útjûn as kartonboekjes: yn 2007 en 2015 en no yn 2024 dus wer. Yn 1995 presintearre de Afûk it 25.000ste Jentsje-boekje; mei de boekjes dy’t dêrnei noch printe binne, komt it totale oantal op in lytse 70.000 boekjes fan dat lytse mantsje!

Iteke van der Pol-Vledder, de dochter fan Janny, is dêr wakker wiis mei:

“Sa moai dat ús mem op dizze wize noch hieltyd in bytsje trochlibbet as de mem fan Jentsje”.

Iteke van der Pol-Vledder

boekgegevens

  • auteur Sweedske útjefte: Barbro Lindgren,
  • yllustraasjes: Eva Eriksson
  • auteur Fryske edysje: Janny Vledder-van der Knoop
  • Utfiering: karton
  • Ferkeappriis: € 9,95
  • te keap: www.websjop.afuk.frl

Mercator Meartaligens Lêzing op 28 novimber

De Mercator Meartaligens Lêzing wurdt dit jier jûn troch Dr Sharon Unsworth (Centre for Language Studies, Radboud Universiteit Nijmegen). Op 28 novimber 2023 sil Unsworth in presintaasje hâlde mei de titel ‘What (not) to expect when raising or working with bilingual children’, oftewol: ‘Wat (net) te ferwachtsjen as je twatalige bern opfiede of dermei wurkje.’

De lêzing fynt online plak (fia Zoom), sadat elkenien op ‘e wrâld dielnimme kin.
Dielname is fergees, mar oanmelde is ferplichte.

Sytze de Haas út Jorwert wint de Lytse Gysbert Japicxpriis 2023

Sytze de Haas (11 jier) út Jorwert wint de Lytse Gysbert Japicxpriis 2023, dé priis foar it bêste Fryske gedicht skreaun troch skoalbern út de groepen 7 en 8 fan it basisûnderwiis yn Fryslân. Op sneon 14 oktober kriget hy ‘De Gouden Fear’ en in oarkonde útrikt yn de Martinitsjerke yn Boalsert, op itselde stuit dat ek de Gysbert Japicxpriis útrikt wurde sil oan skriuwster Jetske Bilker foar har boek ‘Spegel en sonde.  

Lytse Gysbert Japicxpriis

De Gysbert Japicxpriis bestiet al sûnt 1947 en yn 2013 is ek de Lytse Gysbert Japicxpriis yn it libben roppen om bern yn ’e kunde komme te litten mei skriuwer en dichter Gysbert Japicx (1603-1666), de Fryske taal en de keunst fan it dichtsjen. 

Bern yn hiel Fryslân diene mei oan in edukaasjeprojekt fan Tresoar, skreaune gedichten en stjoerden dy yn om yn oanmerking te kommen foar dizze fûl begearde priis. Sytze de Haas, dy’t foar de simmer noch yn groep 8 fan Regioskoalle De Greidefûgel yn Baard siet, skreau it gedicht ‘Ik gean fuort’ en wûn dêrmei de priis. De sjuery dy’t bestiet út Tialda Hoogeveen (Berneboeke-ambassadeur fan Fryslân), Wybo Smids (Akteur en muzikant) en Tjitske van Dijk (Skriuwster lesmateriaal by de Afûk), seit oer it gedicht: “It gedicht is hiel persoanlik en dochs is it foar elkenien werkenber”. 

útrikking

Nei de útrikking, troch wethâlder Petra van den Akker fan gemeente Súdwest-Fryslân, mei de priiswinner syn namme op in spesjaal boerd sette yn it Gysbert Japicxhûs, it bertehûs fan Gysbert Japicx yn Boalsert.  

Elkenien is wolkom om by de útrikking fan de (Lytse) Gysbert Japicxpriis op sneon 14 oktober yn de Martinitsjerke yn Boalsert te wêzen. De ynrin yn de tsjerke, mei kofje en tee, is om 14.15 oere. It offisjele programma duorret fan 15.00 oant 16.30 oere. 

Fear yn ’e Broek foar Hindrik van der Meer

Moandei 3 july hat in delegaasje fan de Ried fan de Fryske Beweging, besteande út foarsitter Reinder Reitsma, skriuwer Nynke Beetstra en Jehannes Elzinga, by Hindrik van der Meer en syn frou Beitske yn Fûns del west om Hindrik de Fear yn ’e Broek fan de Ried oan te bieden mei in byhearrende oarkonde.

Foarsitter Reinder Reitsma fan de Ried spruts nochris it grutte belang fan Hindrik syn krewearjen út foar de muzykwrâld yn Fryslân en de Fryske teksten by de ûnderskate muzykstikken.

Hindrik wie der tige mei ynnommen, mar joech oan dat er it allegear net dwaan kinnen hie sûnder de stipe fan syn frou Beitske.

lês fierder

Oanbieding opbringst Fryske oersetting Oekraynsk berneboek oan UNICEF

Yn april 2022 ferskynde it út it Oekraynsk oersetten berneboek Maia en har freonen yn it Frysk. Alve Fryske útjouwers hawwe harren mei-inoar ynsetten foar dizze Fryske útjefte, ûnder de flagge fan Boeken fan Fryslân. Ofpraat wie dat de opbringst dêrfan folslein te’n goede komme soe oan Unicef Oekraïne. No, hast in jier nei it begjin fan de oarloch, is it boek hast útferkocht en koe de sjek fan € 3.500,- oanbean wurde.

Oanbieding opbringst

De Fryske Berneboeke-ambassadeur en oersetter fan it boek Tialda Hoogeveen hat de sjek woansdei oerhandige oan Sipke Jan Bousema, ambassadeur fan UNICEF. “Ik bin der as ambassadeur fan Unicef hiel wiis mei dat Tialda Hoogeveen dit inisjatyf naam hat en dat sy har as berneboeke-ambassadeur foar alle bern ynset. De fantastyske opbringst fan it boek Maia en har freonen giet nei de bern út Oekraïne dy’t Unicef û.o. stipet mei School-in-a-box. Dêr sit lesmateriaal yn dat in learaar nedich hat foar in klasse mei 40 bern.”

De sjek waard oanbean yn it bywêzen fan de direksje en bern fan C.B.S. Nijdjip, O.B.S. De Twa Fisken en de Oekraynske groepen dy’t op dizze skoallen yn Grou harren plakje krigen hawwe. Ineke Klappe, direkteur fan de Oekraynske klassen is bliid mei de wize wêrop’t de Oekraynske bern yn Grou opfongen wurde.

De Fryske Berneboeke-ambassadeur en oersetter fan it boek Tialda Hoogeveen hat de sjek woansdei oerhandige oan Sipke Jan Bousema, ambassadeur fan UNICEF. Foto: Boeken fan Fryslân

Maia en har freonen

It boek Maia en har freonen fan Larysa Denysenko giet oer Maia en har klasgenoaten en al harren famyljes, dy’t op ferskillende wizen gearstald binne. It sintrale tema is dat bern har oeral feilich fiele moatte. En dat it belangrykste is dat je fan inoar hâlde en inoar respektearje.

Utjouwer Liliia Omelianenko, fan it oarspronklike boek, liet witte dat it boek yn sân talen oersetten is en dat it al mear as € 60.000,- opsmiten hat foar UNICEF Oekraïne, foar de bern dy’t slachtoffer binne fan de oarloch.

Boekgegevens

  • Titel: Maia en har freonen
  • Auteur: Larysa Denysenko
  • Yllustrator: Masha Foya Oersetting: Tialda Hoogeveen
  • Utjouwer: Boeken fan Fryslân yn gearwurking mei de Fryske útjouwers
  • ISBN: 978-94-93159-84-6
  • Ynbûn, 66 siden
  • Priis: € 10,-

Mercator harkkolleezje meartaligens 2021

Wy prate, sy harkje – Oer de rol fan taalbleatstelling yn betide meartalige ûntwikkeling. Dr. Krista Byers-Heinlein sil sprekke op it Mercator harkkolleezje meartaligens 2021, dat holden wurdt op 26 novimber.

Oer de hiele wrâld binne der in protte bern dy’t twa- of meartalich opgroeie en dy’t harren fan jongs ôf oan twa of mear talen eigen meitsje. De omstannichheden fan meartalige taalomjouwingen ferskille foar elk bern. It is belangryk om te begripen hoe’t dy ferskillen yn taalomjouwing ynfloed ha op de wize hoe’t de bern harren talen oanleare.

It harkkolleezje

Sprekker Dr. Krista Byers-Heinlein: Yn dizze presintaasje sil ik de rol beljochtsje fan taalkwantiteit en taalkwaliteit by it learen fan in taal en dan benammen troch bern fan 0 oant 5 jier âld. Om de rol fan kwantiteit te begripen lit ik sjen dat pjutten en beukers harren meartalige taalakwisysje ôfstimme op hoefolle sy fan elke taal hearre (taalinput). Dat doch ik mei resultaten fan ûndersiken nei spraakpersepsje, online wurdbegryp en wurdskatûntwikkeling fan sawol twataligen as trijetaligen. Om de rol fan kwaliteit te begripen sil ik my konsintrearje op de ynfloed fan code-switching, oftewol it skeakeljen tusken twa as mear talen, op it taallearen. Dat doch ik ûnder oaren troch nei de soarten fan code-switching yn uteringen fan âlden te sjen. Ek presintearje ik de resultaten fan ûndersiken oer de ferwurking fan uteringen mei code-switching troch twatalige beukers. De presintaasje wurdt ôfsletten mei in diskusje oer wat dy ynsjoggen betsjutte foar it taalbelied en de professionals dy’t mei jonge meartalige bern wurkje.

Oer de sprekker

Dr. Krista Byers-Heinlein is heechlearaar by de ôfdieling psychology op ’e Concordia University yn Montreal, Kanada. Sy beset de learstoel Concordia University Research Chair in Bilingualism and Open Science. Se jout dêr ek lieding oan de Concordia Infant Research Lab.

Mercator harkkolleezje meartaligens 2021

Datum: Freed 26 novimber 2021
Tiid: 16.15-17.30 oere
Lokaasje: Zoom (it bywenjen fan it harkkolleezje is fergees, mar registraasje is nedich)
Taal fan it kolleezje: Ingelsk

Mear ynformaasje

Underzuuk: olders wilt geern Drentstaolig opvoeden

Amber Tieck, masterstudente Multilingualism en veur heur stage warkzaam bij streektaolorganisatie Huus van de Taol, hef dit veurjaor onderzuuk daon naor Drentstaolig en meertaolig opvoeden. Olders bliekt veural behoefte te hebben an het dielen van ervaringen en (les)materiaal in het Drents.

Umdebij 150 reacties hef Tieck op heur vraogenliest kregen, waorbij de uterst positieve holding van olders tegenover het Drents, ok as ze zölf niet Drentstaolig opvoedt. Starker nog: veul olders die niet Drentstaolig opvoedt vindt wal dat het neudig is dat meer olders heur kinder met de streektaol grootbrengt.

En daor zit het pienpunt in de conclusies: veul olders denkt nog dat Drents een negatieve invloed hef op schoolprestaties en carrierekaansen. Veur dat eerste is intussen bewies genog verzameld dat meertaolig opgruien juust slim positief oetpakt veur kinder.

In heur conclusies markt Tieck op dat bewust naodenken over de taol die aj spreken gaot tegen een kind vaak pas een bewust vraogstuk wordt nao de geboorte. Daornaost schref ze verder: sprekers zölf hebt al een positief beeld van het Drents. Ze hebt zölf de toekomst van de taol in haanden deur de taol actief te gebroeken.