Tag: Drents

Posted on

Spreek jij Nedersaksisch? Doneer dan nu jouw stem via het RUG-initiatief praoten.nl

Spreek jij Nedersaksisch? Dan kun je vanaf 31 maart jouw stem doneren via het online platform praoten.nl. Dit initiatief van hoogleraar Martijn Wieling van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wil bijdragen aan de ontwikkeling van spraaktechnologie voor onder andere het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Veluws en Achterhoeks. Voor welke variant zijn de meeste sprekers te mobiliseren? En wie zorgt er als eerste voor dat een uitspraak als “pien in mien pokkel” ook voor mensen die geen Nedersaksisch spreken met een telefoon op zak begrepen wordt?

Fan wikipedia

Laagdrempelig
Het Praoten-project maakt het mogelijk om op grote schaal uitgesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten te verzamelen. Deelnemers kunnen namelijk op een laagdrempelige manier vanuit huis achter de computer of via hun telefoon of tablet meedoen en hun stem doneren, door een of meerdere zinnen voor te lezen. Het project staat onder leiding van bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur Martijn Wieling en wordt gefinancierd door de provincies Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland.

Doel van het project
Met de verzamelde data wordt het mogelijk om spraaktechnologie voor het Drents, Gronings, Twents, Stellingwerfs, Veluws, Achterhoeks en andere varianten van het Nedersaksisch te ontwikkelen en te verbeteren. Automatische spraakherkenning kan bijvoorbeeld gebruikt worden om live ondertiteling te genereren of om gesproken Nedersaksisch automatisch naar het Nederlands te vertalen. En een tekst-naar-spraaksysteem kan gebruikt worden om een tekst in verschillende varianten voor te laten lezen.

Martijn Wieling: “Het zou heel waardevol zijn als goede spraaktechnologie bijvoorbeeld in de zorg kan worden ingezet. Niet iedere verzorgende weet immers wat een spreker van het Drents bedoelt met ‘ik heb zo’n pien in mien pokkel’.”

Spraaktechnologie kan daarnaast mensen helpen bij de communicatie en zorgen dat het Nedersaksisch toegankelijker wordt. Deze technologie kan echter alleen ontwikkeld worden als er heel veel spraakmateriaal beschikbaar is. Voor veel talen in de wereld, waaronder ook het Nedersaksisch, is dat nu nog niet het geval. Met praoten.nl (ook: proaten.nl) wordt geprobeerd het Nedersaksisch digitaal mee te laten doen.

Martijn Wieling: “Ik roep alle sprekers van het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Achterhoeks en alle andere varianten van het Nedersaksisch op om hun stem te doneren! Als iedere spreker maar een vijftal zinnen inspreekt, dan hebben we al veel meer materiaal dan er op dit moment voor bijvoorbeeld het Fries beschikbaar is.”

Competitie
Naast het helpen bij de ontwikkeling van spraaktechnologie voor het Nedersaksisch, maken deelnemers die een account hebben aangemaakt (dat is overigens niet verplicht om zinnen in te kunnen spreken) kans op een prijs. Gedurende drie maanden wordt er iedere maand voor iedere variant van het Nedersaksisch onder de meest actieve bijdragers een bordspel Streektaalstrijd verloot.

Posted on

Nei kinderboek: Tover-Tinus en de babbelbeesies

Op vrijdag 6 meert is Tover-Tinus en de babbelbeesies prissenteerd, een nei kinderboek van oetgeverij Het Drentse Boek. Schriever en vörmgever Sjoerd Visser oet Assen wol geern zien kinder Drents bijbrengen, maor is zölf niet Drentstaolig. Waor begun ie dan? Bij een paor woordties die naor het Drents umzet wordt. En veur dat umzetten hef Visser een taoltovenaar bedacht: Tover-Tinus. In het kleurrieke veurleesboek bint de babbelbeesies Drentse woorden as stoet, botter en kees.

Op de foto vlnr: Sjoerd Visser (schriever/vörmgever) met zien kinder Isa, Sera en Zoë.

Het eerste exemplaor van het neie kinderboek gung naor de kinder van Sjoerd Visser: Sera, Zoë en Isa. Tover-Tinus en de babbelbeesies is te koop in de boekhandel en in de webshop van het Huus van de Taol (huusvandetaol.nl/webshop).

Boekgegevens

Posted on

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Facet Klazienaveen

In Facet Klazienaveen hebt de kinder van groep 3 van de St. Henricusschoel op dinsdag 3 meert de Meertmaond Streektaolmaond officieel lösdaon. Sander Broersma, zanger van de Drentstaolige punkband Skroetbalg én inwoner van Klazienaveen, nam de eerste Wiesneus in ontvangst.

Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) overhandigt Sander Broersma het eerste exemplaar van de Wiesneus. Foto: Huus van de Taol

Renate Snoeijing en Bert Rossing van het Huus van de Taol lazen de kinder veur oet het boek Tover-Tinus en de babbelbeesies van Sjoerd Visser dat ankommen vrijdag officieel prissenteerd wordt. Ok zungen ze met de klas het lied Max, schreven deur Martijje Lubbers en Marinus Scholten, oet de neie Wiesneus

Na het officiële gedielte verrasten de kinder de anwezigen deur het spontaan zingen van Heb jij mien zwien ok zien? van The Dutch Boys.

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol organiseert in de Meertmaond-Streektaolmaond het veurleesproject. Zu’n 200 veurlezers bezuukt de basisschoelen in oeze provincie um an zoveul meugelijk kinder in het Drents veur te lezen. Alle kinder waor een veurlezer in de klas komp kriegt ok het tiedschrift Wiesneus.

De oplage van dit streektaaltiedschrift veur kinder van de basisschool is in 2026 veur Drenthe 25.000 stuks, maor het succes van de Wiesneus giet ok over de provinciegrenzen: in Grunning, de Stellingwarven, in de Achterhoek en op de Veluwe komp een Wiesneus in de eigen variant van het Nedersaksisch oet. Daormet komp de totale oplage op zowat 50.000 exemplaren.

Dit jaor hef de Wiesneus het thema Aoventuur. Op schoel kan Wiesneus gebroekt worden in de klas en anvuld worden met de lesbrief en de liedties op huusvandetaol.nl/wiesneus.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Read with MEE jout fergees webinar oer lêsûntwikkeling fan meartalige bern

Bern dy’t meartalich grutbrocht wurde, hawwe faak ûngelikense ûnderwiiskânsen yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Dat is in útdaging yn it ûnderwiis dêr’t ús ynternasjonale projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) op ynspilet mei it skriuwen fan in hânboek mei handige ynformaasje. Dat hânboek wurdt op 27 jannewaris online presintearre.

Ynteraktyf foarlêzen

Op tiisdei 27 jannewaris 2026 is elkenien, online, fan herte wolkom om it Ingelsktalige webinar ta gelegenheid fan de lansearring fan it nije hânboek fan it Read with MEE-projekt by te wenjen. Dat hânboek jout tagong ta nije wurkwizen en resinte ûntwikkelings op it mêd fan taalûntwikkeling, taalkundich ferskaat en ûndersyk nei meartaligens. It hânboek wurdt fergees beskikber makke op de website fan Read with MEE.

Yn it webinar sille dosint-ûndersikers fan projektpartner NHL Stenden fertelle oer ynteraktyf foarlêzen en oare praktiken dy’t taalûntwikkeling yn meartalige klaslokalen yn de iere jierren befoarderje kinne.

It webinar wurdt iepene troch prof. Lorna Carson fan Trinity College Dublin en is op 27 jannewaris 2026 fan 16:15 oant 17:00 oere. Om de ZOOM-link te ûntfangen, kinst dyn e-mailadres hjir ynfolje.

Oer Read with MEE

It Erasmus+ projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) sil ynnovative tools en materiaal ûntwikkelje om de lêsfeardigens fan jonge meartalige bern (2-6 jier) te befoarderjen. It projekt spilet yn op in driuwende útdaging yn it ûnderwiis, omdat bern dy’t meartalich opgroeie faak ûngelikense ûnderwiiskânsen hawwe yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Troch de ûntwikkeling fan thústalen fan bern te stypjen en te wurdearjen, rjochtet it Read with MEE projekt him op wichtige Europeeske prioriteiten, lykas ynklusy en diversiteit yn it ûnderwiis en it ferbetterjen fan de basisfeardichheden fan jonge bern.

Read with MEE is in gearwurking tusken seis partners út België, Ierlân, Nederlân en Spanje. Dat binne ATiT (BE), Trinity College Dublin (IE), NHL Stenden Hegeskoalle (NL), 8D (NL), , University of the Basque Country (ES). De sechsde partner, it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen (Fryske Akademy) yn Ljouwert koördinearret it projekt.

Lês mear ynformaasje op Mercators projektpagina of op de Read with MEE website.

Posted on

Neie expositie in het Huus van de Taol: Harry Prins lat ‘Laag over laag’ zien

In het Huus van de Taol is een neie expositie te bewondern. Under de titel Laag over laag – een persoonlijke reis door verf en druk’ lat Harry Prins wark oet verschillende periodes van zien kunstzinnige ontwikkeling zien.

De expositie gef een inkiekie in de zuuktocht van Prins naor een eigen stijl en techniek. In 2011 begund’e met schildern bij kunstenares Nicole van der Veen-Kerssies in Hieken, waorbij hij startte met acryl- en later eulievarf. Naost het schildern met eulievarf, waormet hij nog aal gangs is, hef e de lèeste jaoren zien horizon verbried met lino- en holtsneden, waorbij e specifiek gebroek mak van de reductietechniek.

Zuken en vinden De tentoonstelling lat zien waor Harry Prins nou stiet in zien veurtdurende proces van zuken en vinden. Bezukers ziet een dwarsdeursnee van zien wark: van zien allereerste schilderij tot de recente grafische warken. Het warken met verschillende technieken weerspiegelt dit proces van underzuuk en ontdekking.

Allewal Prins al sinds 2017 dielnemp an de jaorlijkse Visitekaartjes-expositie bij Galerie Kakelbont in Paterswolde en veurig jaor exposeerde tiedens Kleintje Kunst in Apeldoorn, is dizze expositie in Beilen een primeur. Het is zien eerste solo-expositie én de eerste maol dat zien grotere warken veur het publiek te zien bint.

Praktische informatie

De expositie is te bekieken van dinsdag 13 jannewaori tot en met woensdag 25 meert 2026, bij het Huus van de Taol, Raadhuisplein 1 in Beilen.

Openingstieden bint maondag tot en met dunderdag van 9.00 tot 16.30 uur en op vrijdag van 9.00 tot 13.30 uur.

De toegang is gratis.

Het Huus van de Taol

Het Huus van de Tao is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Moej hen heuien? is mooiste Drentse kreet

Streektaolorganisatie het Huus van de Taol hef in samenwarking met RTV Drenthe dit jaor naor de mooiste kreet in oeze streektaol zöcht. Nao een inzendronde en een stemronde is nou de winnaar bekend. Nao een spannende verkiezingsweek bleek Moej hen heuien? net drie stemmen meer as Kop derveur te hebben.

De kreet Moej hen heuien? wordt niet overal in Drenthe gebroekt, maor is veur veul Drenten vast geliek dudelijk. Iene die hen heuien möt hef namelijk haost, umdat het heui binnenhaald worden möt, veurdat het met bakken oet de lucht komp. De kreet komp in meerdere varianten veur in de previncie. Ok moej heuien? en ie huuft niet hen heuien bint te heuren in Drenthe.

As kreet is het is een milde, haost wat zörgzame opmarking, waormet iene op een subtiele wieze zegd wordt dat het misschien tied is um het even wat kalmer an te doen. Zeker zo in de drokte vlak veur de kerst past dizze bosschup goed.

Zowat 900 stemmen kwamen der binnen op de top 5 van de mooiste Drentse kreet, waorbij opvöl dat er dit jaor hiele femilies tegeliek heur stem instuurden.

Huus van de Taol

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Vief mooiste Drentse kreten bekend, stemweek begunt

In december is streektaolorganisatie Huus van de Taol drok met de zuuktocht naor de mooiste Drentse kreet van 2025. Nao een week van suggesties insturen is het nou tied um te stemmen! Dat kuj doen op ien van de vief miest ingezunden kreten op huusvandetaol.nl/kreet.

Tot 10 december kun elkenien een kreet insturen. Dat gebeurde zu’n 300 maol, met een prachtig gevarieerd risseltaot. ‘Met de mooiste Drentse kreet wordt maor weer ies dudelijk hoeveul riekdom het Drents kent,’ volgens directeur Renate Snoeijing. ‘Naost bekende kreten as met de bek op ’t stuur, vaak bi’j te bange en ik bin an de latten waren der ok Drenten die keuzen veur kreten die misschien wal allent bij heur in de femilie gebroekt weurden. Zo zagen we Genieten en blieven drieten, Ie moet mij de kop niet oranje maken en Wat doew? Koffiedrinken of hen berre gaon?

Het gung dus alle kaanten op met de inzendings dit jaor, al kuj in de top vief wal zien dat er ok een hiele bult kreten bint die as vaak gebroekt wordt. Dit bint de kreten waor op stemd worden kan:

Wat woj? – wordt gebroekt um te vraogen wat iene wil, maor der bint ok veul Drenten die dit zegt um een Chinees restaurant an te duden

Kop derveur – bekende kreet (ok in aandere dielen van het Nedersaksische taolgebied) die gebroekt wordt in moeilijke tieden um iene an te moedigen um vol te holden

Moej hen heuien? – kreet um droktemakers, bumperklevers of sneljagers tot rust te manen. Hej het drok ofzo?

’t Kun minder – het hoogst haalbare oordiel dat een Drent geven kan. ‘t Kun minder stiet veur alles wat hij merakel mooi, schier en nuver vindt.

Kuj ’t even wachten? – veur een Drent een logische vraog um te kieken oj even tied veur hum hebt, veur een nei-Drent een rare vraog umdat e niet wet waorop e wachten möt en waorum

Vanof nou tot an 19 december kuj stemmen op dizze vief woorden via huusvandetaol.nl/kreet.

Op 22 december wordt vervolgens de mooiste Drentse kreet van 2025 ’s mörgens bij Radio Drenthe bekendmaakt.

Posted on

Prieswinnaars schriefwedstried ‘45’ bekend

Ter gelegenheid van het 45-jaorige bestaon van oetgeverij Het Drentse Boek hef streektaolorganisatie Huus van de Taol een Drentse schriefwedstried organiseerd. Het thema van de wedstried was ‘45’ en de oetgeverij fieterde schrievers an um wieder te kieken as allent het jaor 1945. En dat is goed lukt.

Zowel ervaren as minder ervaren schrievers kunden een verhaal of gedicht insturen. De jury bestund oet veer personen die specialiseerd bint in Drentse literatuur. In elke categorie is een eerste en tweede pries oetlangd. Ok was der een anfieterpries.

Bij de ervaren schrievers waren de eerste priezen veur Gerrit Boer (poëzie) en Tonko Ufkes (proza). Bij de minder ervaren schrievers gungen de eerste priezen naor Gerdina (poëzie) en Riet van het Hof (proza). Van een selectie van de inzendings is een boek samensteld dat de titel Teroggekieker, naor het verhaal van Yvonne Bijl, kregen hef. Bijl kreeg het eerste exemplaar van de bundel tiedens de feestelijke priesoetreiking.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Huus van de Taol zöch mooiste Drentse kreet van 2025

Streektaolorganisatie het Huus van de Taol zöch dit jaor de mooiste Drentse kreet. Aandere jaoren was de oproep um ien woord in te sturen, dit jaor kuj tot 10 december een körte, krachtige kreet insturen via huusvandetaol.nl/kreet.

Aal jaor holdt het Huus in samenwarking met RTV Drenthe een woordverkiezing. Veurig jaor was het lekkerste Drentse woord ‘sukelaogie’ , dit jaor röp het steunpunt veur het Drents op um de mooiste Drentse kreet in te sturen. Drenten kunt met weinig woorden veul zeggen, dus gao an ‘t harsenhozen wat veur je een belangrieke, grappige of wieze bosschup in het Drents is.

Stuur dizze kreet in van 1 tot 10 december op huusvandetaol.nl/kreet. Under de inzenders wordt een schiere Drentse pries met je eigen kreet erop verlot.

Op 15 december heur ie op radio Drenthe de vief kreten die het miest inzunden bint. Op dizze liest kuj dan weer stemmen. Op maondag 22 december wordt de mooiste Drentse kreet van 2025 bekendmaakt.

Huus van de Taol

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Zesde Nedersaksisch symposium in Berkoop/Oldeberkoop

Tijdens het zesde symposium van Stichting Sasland zullen in zes korte lezingen de ontwikkelingen in de moderne Nedersaksische literatuur worden besproken. Dat wil zeggen: in de literatuur vanaf het jaar 2000. Over het oudere literaire werk is al flink wat geschreven in het Handboek Nedersaksisch, dat in 2008 verscheen. We zijn inmiddels een kleine 25 jaar verder. Op het komende symposium zal alles er daarom op gericht zijn een genuanceerd beeld te krijgen van de jongste periode van de Nedersaksische literatuur.

  • Vrijdag 31 oktober 2025
  • Van 14.00 tot 17.30 uur. Inloop vanaf 13.30 uur
  • Plaats: MFA Berkoop/Oldeberkoop, Willinge Prinsstraat 24, 8421 PE
ôfbylding: Pixabay

Vraagstellingen

De deelvragen waar de sprekers zich door zullen laten leiden zijn:

  • Zijn er ontwikkelingen en tendensen vast te stellen in de Nedersaksische literatuur van de laatste vijfentwintig jaar?
  • Wat moeten werkers in het veld, docenten en andere overdragers van de Nedersaksische letterkunde beslist weten over de literatuur van de behandelde regio’s? Hoe zorgen we ervoor dat die kennis ontwikkeld wordt?
  • Wat moet het grote publiek weten over de literatuur van de behandelde regio’s?
  • Hoe zorgen we voor grotere bekendheid van de nieuwste literatuur?

De vragen die beantwoord zullen worden zijn, niet toevallig, vergelijkbaar met die van de Canon van het Nedersaksisch. Deze canon is als ebook te downloaden op boekenbestellen.nl voor € 5,-

Programma van het zesde Nedersaksisch symposium

13.30 – 14.00 Inloop

14.00 – 14.15 Opening door de symposiumvoorzitter, de heer Jurr van Dalen

14.15 – 14.30 Henk Nijkeuter (gep. hoofd Drents Archief): Drentse literatuur

14.30 – 14.45 Abel Darwinkel (directeur Stellingwarver Schrieversronte):

Stellingwerver literatuur

14.45 – 15.00 Fieke Gosselaar (streektaalfunctionaris Gronings): Groninger literatuur

15.00 – 15.20 Theepauze

15.20 – 16.40 Dick Schlüter (historicus, eerder o.m. stadsdichter van Enschede):

Nedersaksische literatuur in Twente, Salland en Noordwest-Overijssel

16.40 – 17.00 Susanne Braamburg (streektaalfunctionaris Veluws) en Diana Abbink

(streektaalfunctionaris Achterhoeks): Oost-Veluwse en Achterhoekse

literatuur

17.00 – 17.15 Jacqueline Visscher – van Veen (docent Nederlands): literatuur in het Urkers

17.15 Afsluiting door symposiumvoorzitter Jurr van Dalen

Mochten er zich op het laatste moment nog wijzigingen voordoen in het programma, dan zullen die bekendgemaakt worden op sasland.nl > nieuws / ni’js.

Belangrijke spin-off zal naderhand zijn: een bundel met nieuwe Nedersaksische verhalen en gedichten uit de verschillende regio’s

Aanmelding, registratie en betaling

U wordt van harte uitgenodigd het symposium mee te maken. De prijs van deelname bedraagt € 11,50, consumpties inbegrepen. Inschrijving kan op dit mailadres: h.nijkeuter [apestaartje] hetnet.nl

Uw inschrijving is definitief na storting van het genoemde bedrag op rekeningnummer NL41 INGB 0001215274 van Stichting Sasland.