Tag: Nedersaksisch

Posted on

Spreek jij Nedersaksisch? Doneer dan nu jouw stem via het RUG-initiatief praoten.nl

Spreek jij Nedersaksisch? Dan kun je vanaf 31 maart jouw stem doneren via het online platform praoten.nl. Dit initiatief van hoogleraar Martijn Wieling van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wil bijdragen aan de ontwikkeling van spraaktechnologie voor onder andere het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Veluws en Achterhoeks. Voor welke variant zijn de meeste sprekers te mobiliseren? En wie zorgt er als eerste voor dat een uitspraak als “pien in mien pokkel” ook voor mensen die geen Nedersaksisch spreken met een telefoon op zak begrepen wordt?

Fan wikipedia

Laagdrempelig
Het Praoten-project maakt het mogelijk om op grote schaal uitgesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten te verzamelen. Deelnemers kunnen namelijk op een laagdrempelige manier vanuit huis achter de computer of via hun telefoon of tablet meedoen en hun stem doneren, door een of meerdere zinnen voor te lezen. Het project staat onder leiding van bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur Martijn Wieling en wordt gefinancierd door de provincies Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland.

Doel van het project
Met de verzamelde data wordt het mogelijk om spraaktechnologie voor het Drents, Gronings, Twents, Stellingwerfs, Veluws, Achterhoeks en andere varianten van het Nedersaksisch te ontwikkelen en te verbeteren. Automatische spraakherkenning kan bijvoorbeeld gebruikt worden om live ondertiteling te genereren of om gesproken Nedersaksisch automatisch naar het Nederlands te vertalen. En een tekst-naar-spraaksysteem kan gebruikt worden om een tekst in verschillende varianten voor te laten lezen.

Martijn Wieling: “Het zou heel waardevol zijn als goede spraaktechnologie bijvoorbeeld in de zorg kan worden ingezet. Niet iedere verzorgende weet immers wat een spreker van het Drents bedoelt met ‘ik heb zo’n pien in mien pokkel’.”

Spraaktechnologie kan daarnaast mensen helpen bij de communicatie en zorgen dat het Nedersaksisch toegankelijker wordt. Deze technologie kan echter alleen ontwikkeld worden als er heel veel spraakmateriaal beschikbaar is. Voor veel talen in de wereld, waaronder ook het Nedersaksisch, is dat nu nog niet het geval. Met praoten.nl (ook: proaten.nl) wordt geprobeerd het Nedersaksisch digitaal mee te laten doen.

Martijn Wieling: “Ik roep alle sprekers van het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Achterhoeks en alle andere varianten van het Nedersaksisch op om hun stem te doneren! Als iedere spreker maar een vijftal zinnen inspreekt, dan hebben we al veel meer materiaal dan er op dit moment voor bijvoorbeeld het Fries beschikbaar is.”

Competitie
Naast het helpen bij de ontwikkeling van spraaktechnologie voor het Nedersaksisch, maken deelnemers die een account hebben aangemaakt (dat is overigens niet verplicht om zinnen in te kunnen spreken) kans op een prijs. Gedurende drie maanden wordt er iedere maand voor iedere variant van het Nedersaksisch onder de meest actieve bijdragers een bordspel Streektaalstrijd verloot.

Posted on

Nei kinderboek: Tover-Tinus en de babbelbeesies

Op vrijdag 6 meert is Tover-Tinus en de babbelbeesies prissenteerd, een nei kinderboek van oetgeverij Het Drentse Boek. Schriever en vörmgever Sjoerd Visser oet Assen wol geern zien kinder Drents bijbrengen, maor is zölf niet Drentstaolig. Waor begun ie dan? Bij een paor woordties die naor het Drents umzet wordt. En veur dat umzetten hef Visser een taoltovenaar bedacht: Tover-Tinus. In het kleurrieke veurleesboek bint de babbelbeesies Drentse woorden as stoet, botter en kees.

Op de foto vlnr: Sjoerd Visser (schriever/vörmgever) met zien kinder Isa, Sera en Zoë.

Het eerste exemplaor van het neie kinderboek gung naor de kinder van Sjoerd Visser: Sera, Zoë en Isa. Tover-Tinus en de babbelbeesies is te koop in de boekhandel en in de webshop van het Huus van de Taol (huusvandetaol.nl/webshop).

Boekgegevens

Posted on

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Facet Klazienaveen

In Facet Klazienaveen hebt de kinder van groep 3 van de St. Henricusschoel op dinsdag 3 meert de Meertmaond Streektaolmaond officieel lösdaon. Sander Broersma, zanger van de Drentstaolige punkband Skroetbalg én inwoner van Klazienaveen, nam de eerste Wiesneus in ontvangst.

Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) overhandigt Sander Broersma het eerste exemplaar van de Wiesneus. Foto: Huus van de Taol

Renate Snoeijing en Bert Rossing van het Huus van de Taol lazen de kinder veur oet het boek Tover-Tinus en de babbelbeesies van Sjoerd Visser dat ankommen vrijdag officieel prissenteerd wordt. Ok zungen ze met de klas het lied Max, schreven deur Martijje Lubbers en Marinus Scholten, oet de neie Wiesneus

Na het officiële gedielte verrasten de kinder de anwezigen deur het spontaan zingen van Heb jij mien zwien ok zien? van The Dutch Boys.

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol organiseert in de Meertmaond-Streektaolmaond het veurleesproject. Zu’n 200 veurlezers bezuukt de basisschoelen in oeze provincie um an zoveul meugelijk kinder in het Drents veur te lezen. Alle kinder waor een veurlezer in de klas komp kriegt ok het tiedschrift Wiesneus.

De oplage van dit streektaaltiedschrift veur kinder van de basisschool is in 2026 veur Drenthe 25.000 stuks, maor het succes van de Wiesneus giet ok over de provinciegrenzen: in Grunning, de Stellingwarven, in de Achterhoek en op de Veluwe komp een Wiesneus in de eigen variant van het Nedersaksisch oet. Daormet komp de totale oplage op zowat 50.000 exemplaren.

Dit jaor hef de Wiesneus het thema Aoventuur. Op schoel kan Wiesneus gebroekt worden in de klas en anvuld worden met de lesbrief en de liedties op huusvandetaol.nl/wiesneus.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Read with MEE jout fergees webinar oer lêsûntwikkeling fan meartalige bern

Bern dy’t meartalich grutbrocht wurde, hawwe faak ûngelikense ûnderwiiskânsen yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Dat is in útdaging yn it ûnderwiis dêr’t ús ynternasjonale projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) op ynspilet mei it skriuwen fan in hânboek mei handige ynformaasje. Dat hânboek wurdt op 27 jannewaris online presintearre.

Ynteraktyf foarlêzen

Op tiisdei 27 jannewaris 2026 is elkenien, online, fan herte wolkom om it Ingelsktalige webinar ta gelegenheid fan de lansearring fan it nije hânboek fan it Read with MEE-projekt by te wenjen. Dat hânboek jout tagong ta nije wurkwizen en resinte ûntwikkelings op it mêd fan taalûntwikkeling, taalkundich ferskaat en ûndersyk nei meartaligens. It hânboek wurdt fergees beskikber makke op de website fan Read with MEE.

Yn it webinar sille dosint-ûndersikers fan projektpartner NHL Stenden fertelle oer ynteraktyf foarlêzen en oare praktiken dy’t taalûntwikkeling yn meartalige klaslokalen yn de iere jierren befoarderje kinne.

It webinar wurdt iepene troch prof. Lorna Carson fan Trinity College Dublin en is op 27 jannewaris 2026 fan 16:15 oant 17:00 oere. Om de ZOOM-link te ûntfangen, kinst dyn e-mailadres hjir ynfolje.

Oer Read with MEE

It Erasmus+ projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) sil ynnovative tools en materiaal ûntwikkelje om de lêsfeardigens fan jonge meartalige bern (2-6 jier) te befoarderjen. It projekt spilet yn op in driuwende útdaging yn it ûnderwiis, omdat bern dy’t meartalich opgroeie faak ûngelikense ûnderwiiskânsen hawwe yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Troch de ûntwikkeling fan thústalen fan bern te stypjen en te wurdearjen, rjochtet it Read with MEE projekt him op wichtige Europeeske prioriteiten, lykas ynklusy en diversiteit yn it ûnderwiis en it ferbetterjen fan de basisfeardichheden fan jonge bern.

Read with MEE is in gearwurking tusken seis partners út België, Ierlân, Nederlân en Spanje. Dat binne ATiT (BE), Trinity College Dublin (IE), NHL Stenden Hegeskoalle (NL), 8D (NL), , University of the Basque Country (ES). De sechsde partner, it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen (Fryske Akademy) yn Ljouwert koördinearret it projekt.

Lês mear ynformaasje op Mercators projektpagina of op de Read with MEE website.

Posted on

Vief mooiste Drentse kreten bekend, stemweek begunt

In december is streektaolorganisatie Huus van de Taol drok met de zuuktocht naor de mooiste Drentse kreet van 2025. Nao een week van suggesties insturen is het nou tied um te stemmen! Dat kuj doen op ien van de vief miest ingezunden kreten op huusvandetaol.nl/kreet.

Tot 10 december kun elkenien een kreet insturen. Dat gebeurde zu’n 300 maol, met een prachtig gevarieerd risseltaot. ‘Met de mooiste Drentse kreet wordt maor weer ies dudelijk hoeveul riekdom het Drents kent,’ volgens directeur Renate Snoeijing. ‘Naost bekende kreten as met de bek op ’t stuur, vaak bi’j te bange en ik bin an de latten waren der ok Drenten die keuzen veur kreten die misschien wal allent bij heur in de femilie gebroekt weurden. Zo zagen we Genieten en blieven drieten, Ie moet mij de kop niet oranje maken en Wat doew? Koffiedrinken of hen berre gaon?

Het gung dus alle kaanten op met de inzendings dit jaor, al kuj in de top vief wal zien dat er ok een hiele bult kreten bint die as vaak gebroekt wordt. Dit bint de kreten waor op stemd worden kan:

Wat woj? – wordt gebroekt um te vraogen wat iene wil, maor der bint ok veul Drenten die dit zegt um een Chinees restaurant an te duden

Kop derveur – bekende kreet (ok in aandere dielen van het Nedersaksische taolgebied) die gebroekt wordt in moeilijke tieden um iene an te moedigen um vol te holden

Moej hen heuien? – kreet um droktemakers, bumperklevers of sneljagers tot rust te manen. Hej het drok ofzo?

’t Kun minder – het hoogst haalbare oordiel dat een Drent geven kan. ‘t Kun minder stiet veur alles wat hij merakel mooi, schier en nuver vindt.

Kuj ’t even wachten? – veur een Drent een logische vraog um te kieken oj even tied veur hum hebt, veur een nei-Drent een rare vraog umdat e niet wet waorop e wachten möt en waorum

Vanof nou tot an 19 december kuj stemmen op dizze vief woorden via huusvandetaol.nl/kreet.

Op 22 december wordt vervolgens de mooiste Drentse kreet van 2025 ’s mörgens bij Radio Drenthe bekendmaakt.

Posted on

Prieswinnaars schriefwedstried ‘45’ bekend

Ter gelegenheid van het 45-jaorige bestaon van oetgeverij Het Drentse Boek hef streektaolorganisatie Huus van de Taol een Drentse schriefwedstried organiseerd. Het thema van de wedstried was ‘45’ en de oetgeverij fieterde schrievers an um wieder te kieken as allent het jaor 1945. En dat is goed lukt.

Zowel ervaren as minder ervaren schrievers kunden een verhaal of gedicht insturen. De jury bestund oet veer personen die specialiseerd bint in Drentse literatuur. In elke categorie is een eerste en tweede pries oetlangd. Ok was der een anfieterpries.

Bij de ervaren schrievers waren de eerste priezen veur Gerrit Boer (poëzie) en Tonko Ufkes (proza). Bij de minder ervaren schrievers gungen de eerste priezen naor Gerdina (poëzie) en Riet van het Hof (proza). Van een selectie van de inzendings is een boek samensteld dat de titel Teroggekieker, naor het verhaal van Yvonne Bijl, kregen hef. Bijl kreeg het eerste exemplaar van de bundel tiedens de feestelijke priesoetreiking.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Zesde Nedersaksisch symposium in Berkoop/Oldeberkoop

Tijdens het zesde symposium van Stichting Sasland zullen in zes korte lezingen de ontwikkelingen in de moderne Nedersaksische literatuur worden besproken. Dat wil zeggen: in de literatuur vanaf het jaar 2000. Over het oudere literaire werk is al flink wat geschreven in het Handboek Nedersaksisch, dat in 2008 verscheen. We zijn inmiddels een kleine 25 jaar verder. Op het komende symposium zal alles er daarom op gericht zijn een genuanceerd beeld te krijgen van de jongste periode van de Nedersaksische literatuur.

  • Vrijdag 31 oktober 2025
  • Van 14.00 tot 17.30 uur. Inloop vanaf 13.30 uur
  • Plaats: MFA Berkoop/Oldeberkoop, Willinge Prinsstraat 24, 8421 PE
ôfbylding: Pixabay

Vraagstellingen

De deelvragen waar de sprekers zich door zullen laten leiden zijn:

  • Zijn er ontwikkelingen en tendensen vast te stellen in de Nedersaksische literatuur van de laatste vijfentwintig jaar?
  • Wat moeten werkers in het veld, docenten en andere overdragers van de Nedersaksische letterkunde beslist weten over de literatuur van de behandelde regio’s? Hoe zorgen we ervoor dat die kennis ontwikkeld wordt?
  • Wat moet het grote publiek weten over de literatuur van de behandelde regio’s?
  • Hoe zorgen we voor grotere bekendheid van de nieuwste literatuur?

De vragen die beantwoord zullen worden zijn, niet toevallig, vergelijkbaar met die van de Canon van het Nedersaksisch. Deze canon is als ebook te downloaden op boekenbestellen.nl voor € 5,-

Programma van het zesde Nedersaksisch symposium

13.30 – 14.00 Inloop

14.00 – 14.15 Opening door de symposiumvoorzitter, de heer Jurr van Dalen

14.15 – 14.30 Henk Nijkeuter (gep. hoofd Drents Archief): Drentse literatuur

14.30 – 14.45 Abel Darwinkel (directeur Stellingwarver Schrieversronte):

Stellingwerver literatuur

14.45 – 15.00 Fieke Gosselaar (streektaalfunctionaris Gronings): Groninger literatuur

15.00 – 15.20 Theepauze

15.20 – 16.40 Dick Schlüter (historicus, eerder o.m. stadsdichter van Enschede):

Nedersaksische literatuur in Twente, Salland en Noordwest-Overijssel

16.40 – 17.00 Susanne Braamburg (streektaalfunctionaris Veluws) en Diana Abbink

(streektaalfunctionaris Achterhoeks): Oost-Veluwse en Achterhoekse

literatuur

17.00 – 17.15 Jacqueline Visscher – van Veen (docent Nederlands): literatuur in het Urkers

17.15 Afsluiting door symposiumvoorzitter Jurr van Dalen

Mochten er zich op het laatste moment nog wijzigingen voordoen in het programma, dan zullen die bekendgemaakt worden op sasland.nl > nieuws / ni’js.

Belangrijke spin-off zal naderhand zijn: een bundel met nieuwe Nedersaksische verhalen en gedichten uit de verschillende regio’s

Aanmelding, registratie en betaling

U wordt van harte uitgenodigd het symposium mee te maken. De prijs van deelname bedraagt € 11,50, consumpties inbegrepen. Inschrijving kan op dit mailadres: h.nijkeuter [apestaartje] hetnet.nl

Uw inschrijving is definitief na storting van het genoemde bedrag op rekeningnummer NL41 INGB 0001215274 van Stichting Sasland.

Posted on

Streektaol kreg podium in stadion FC Emmen

Succesvolle oetverkochte editie van SND-symposium trekt roem 120 bezukers.

Meer as 120 bezukers oet Nederlaand, Duutsland en België verzamelden zuch dunderdag 2 oktober in stadion De Oude Meerdijk in Emmen veur het symposium van de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), dit jaor in de maande organiseerd met het Huus van de Taol. Het thema dit jaor was Podium veur de streektaol : van voetbal en meziek tot theater en schrieverij, overal kuj de riekdom en kracht van streektaol zien laoten. Verscheiden onderzukers, schrievers en makers vertelden derover tiedens lezingen en workshops.

Commissaris van de Keuning Jetta Klijnsma dee het symposium samen met dagveurzitter Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) lös. Daornao volgde een dag vol lezingen, panelgesprekken, workshops en optredens.

Foto: Richard Broekhuijzen – fia Huus van de Taol.

Hoogtepunten

De hoogtepunten waren undermeer:

  • Een lezing van Kristel Doreleijers over taolvariatie op het ‘glokale’ voetbalteniel,
  • Een stevig paneldebat over streektaol in de media, met vertegenwoordigers van Talpa, RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden,
  • Een gesprek met marketingmanager Marc Timmer over het gebroek van Drents bij FC Emmen
  • Inspirerende workshops van u.a. Leon Moorman, Lida Dijkstra en Martijn Wieling.

De prikkelnde ofsluting van het symposium bestund uut een koppel optredens met poëzie van Delia Bremer en Ria Westerhuis, volgd deur een netwarkborrel met oetzicht op het veld van FC Emmen.

‘Het was geweldig um te zien hoe underzukers, schrievers, muzikaanten, journalisten, bestuurders en taolliefhebbers mekaar tröffen en met mekaar in gesprek gungen. Dit symposium lat zien dat streektaol leeft en op alle podia een stee kreg, zölfs in een voetbalstadion.’

Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol

Over het symposium

Het SND-symposium is een jaorlijks evenement van de Stichting Nederlandse Dialecten, altied organiseerd in samenwarking met een regionale partner. Dit jaor was dat het Huus van de Taol, de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Stichting Nederlandse Dialecten is een overlegorgaan waorin streektaolbeleidsmakers en taolwetenschappers vertegenwoordigd bint.

Posted on

It is hjoed de Europeeske Dei fan de Talen!

It EBLT, Europeesk Buro foar Lytse Talen, en it Mercator Europeesk Kennissintrum (ûnderdiel fan de Fryske Akademy) brochten dêrom hjoed in besite oan Firda by de oplieding Travel & Hospitality. Sy sleaten oan by in les Meartalige Kommunikaasje yn de Beropspraktyk dy’t Tsjikke van der Veen en Wieger van Keulen fan de Afûk fanút Wy binne mbû en it Praktoraat Frysk & Meartaligens dêr fersoargen foar sa’n 30 earstejiers studinten, yn gearwurking mei dosint Ingelsk Marcel Keizer.

Janneke Brakels yn de klasse. Foto: EBLT

Meartalige les

Mei meardere talen – it Frysk, Biltsk, it Amelânsk en it Ingelsk – en ûnder lieding fan Janneke Brakels hawwe de studinten oan ’e slach west mei meartaligens. Doel is de studinten bewust te meitsjen fan lytse talen en harren te stimulearjen om iepen te stean foar oare talen yn de toeristyske sektor, harren takomstige fakgebiet. It giet dan om it Ingelsk en Frysk, mar bygelyks ek it Grinslânsk, Stellingwerfsk en Biltsk. 

Gerard de Jong fan it EBLT, Jelske Dijkstra fan Mercator Europeesk Kennissintrum en Jacob Roep fan Tresoar fersoargen in moaie yntroduksje oer de ferskillende lytse talen en ús meartalige provinsje. De studinten diene dêrnei in spul mei ferskillende stellingen, om sa sichtber te meitsjen hoe’t studinten omgeane mei talen. 

Tsjikke van der Veen: “Mei dizze moarn kreëarje wy bewustwêzen by de studinten fan dy meartaligens yn ús provinsje en se ûnderfine dat it handich is om mear talen prate en ferstean te kinnen yn dizze toeristyske sektor. Dat kin bygelyks liede ta it bewust kiezen foar in kardiel (keuzedeel) Frysk of in oare taal yn de oplieding.”

By in feestlike dei as Europeeske Dei fan de Talen heart ek oranjekoeke.

Oer de organisaasjes

It EBLT is in koepelorgaan dat de promoasje en beskerming fan de minderheidstalen yn Nederlân neistribbet. Der binne mear as tweintich EBLT-lidorganisaasjes, dy’t harren ynsette foar it Frysk, it Nedersaksysk, it Biltsk en it Papiamentu.

It Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen is ûnderdiel fan de Fryske Akademy en hat as missy it opdwaan, tapassen en it fersprieden kennis op it mêd fan meartaligens en taallearen. De fokus fan Mercator leit benammen op de regionale en minderheidstalen yn Europa.

‘Wy binne mbû’ is in gearwurkingsferbân tusken Aeres, Firda en Afûk mei as doel de posysje fan it Frysk yn it mbû it fersterkjen. It is ûnderdiel fan Taalplan Frysk 2030.

Posted on

Vier 45 jaor Het Drentse Boek met de schrievers-inspiratiedag in Beilen

Een dag veur het anfietern van schrieverij in Drenthe

Oetgeverij Het Drentse Boek bestiet 45 jaor! Daorum organiseert streektaolorganisatie Huus van de Taol op zaoterdag 6 september een feestelijke schrievers-inspiratiedag. Een unieke dag veur elkenien die schref – of schrieven wil – in het Drents of een aandere taol.

Een dag vol inspiratie en ontmoeting
Bezukers kunt lustern naor under meer schriefster Ingeborg Nienhuis, dichter Suze Sanders en (teniel)schriever Harm Dijkstra. Zij nimt je met in hoe zij tot schrieven komt. Daorbij kuj vraogen stellen, ervaringen oetwisseln én later op de dag ok nog inspirerende workshops bezuken.

Workshops

  • Schrief een pakkende column.
  • Zet op een effectieve maniere social media in um je schrieverij an de man te brengen.
  • Meertaolige poëzie: laot meerdere taolen samensmelten tot ien bosschup.
  • Krieg het schrieven van tenielstukken in de vingers.

Praktische informatie
Daotum: zaoterdag 6 september 2025
Locatie: Gemientehoes Midden-Drenthe, Raadhuisplein 1, Beilen
Tied: Inloop vanof 09.30 uur, programma van 10.00 tot 17.00 uur
Pries: € 15,- (met soep en stoet)
Anmelden en programma: www.huusvandetaol.nl/schrieversinspiratiedag-2025

Laot je inspireren en anfietern, ontmoet aandere schrievers en vier samen 45 jaor Het Drentse Boek: Mis het niet!