Provinsje Fryslân

Stúdzjegearkomste Mingvariëteiten

StudzjegearkomsteDe Nederlandse Taalunie en de provinsje Fryslân binne fan doel om tegearre belied te ûntwikkeljen foar de Frysk-Nederlânske mingtalen yn Fryslân. Yn tsjinstelling ta it Frysk en it Stellingwerfsk (Nedersaksysk) binne dy mingtalen troch de Nederlânske oerheid net erkend ûnder it Europeesk Hânfest foar regionale talen en talen fan minderheden.

Datum en tiid: sneon 7 oktober 2017, 09.00-13.30 oere

Plak: Aerden Plaets, Dominee Schulingstraat 4-6, Alde Biltsyl

Tagong en opjefte: de tagong is fergees, mar opjefte yn it foar is wol needsaaklik. Dat kin o/m freed 29 septimber fia mw. Margje Wolthuizen (e-mail: mwolthuizen@fryske-akademy.nl of tel. (058) 233 69 24).

De mingtalen dêr’t wy it oer hawwe binne it Biltsk, it Stedfrysk (Boalserters, Dokkumers, Franekers, Harlingers, Liwwadders, Snekers, Starumers, Kollumers), Pompsters, en de talen fan de eilannen Skylge (Aasters, Mezlâns en Westers), it Amelân en Skiermuontseach. It Hylpers is taalkundich besjoen gjin mingtaal, mar wurdt fanwegen it belied fan de provinsje Fryslân meinommen yn dizze ynvintarisaasje.

Yn de gearkomste wolle wy de winsken en noeden fan taalbrûkers, organisaasjes en minsken yn it wurkfjild ynvintarisearje en redendiele mei politisy en amtners oer hoe’t dat taalbelied der útsjen moat.

De fiertalen fan it sympoasium binne Nederlânsk< Frysk en alle boppeneamde taalfariëteiten.

Lês mear…

DINGtiid: “Poepjes, pak de swipe foar it Frysk”

dingtiid-1 Op papier doge de ôfspraken oer it Frysk, yn ‘e praktyk hâldt gjinien him der lykwols oan. De konklúzje fan DINGtiid orgaan foar de Fryske taal is dan ek dat der in ‘Taalskipper’ nedich is. Immen dy’t stjoert op eigenerskip en it neikommen fan de ôfspraken. Deputearre Sietske Poepjes joech ferline jier oan dy rol graach yn te foljen. DINGtiid soe graach sjen dat provinsje Fryslân no mear foarm en ynhâld oan dy rol jout.

Lês mear…

We the North? Meertaoligheid heurt bij het DNA van Fryslân, Grunning en Drenthe!

we the northOpen brief van het Europeesk Buro foar Lytse Talen/Europees Buro voor Kleine Talen an ‘We the North’, de previncies Fryslân, Grunning en Drenthe en de gemientes Leeuwarden, Grunning, Assen en Emmen.

Al een beste zet warkt de previncies Fryslân, Grunning en Drenthe meer met mekaor saomen as het giet um cultuur. De previncies wilt mekaor bij neie initiatieven helpen en boetendes de landsregering zien laoten dat ok boeten de Randstad – in de plattelandsgebieden – overal cultuur te vinden is, die de muite weerd is, en dat previncies en culturele organisaotsies in het noorden recht hebt op een redelijk diel van de Rieksgelden veur cultuur. Wij hebt ja Tryater, het NNO, Jeugdtheatergezelschappen, museums die dertoe doet en aal maor meer en mooiere festivals. Körtum: het is hier al lang gien Pauperparadies meer.

Lês mear…

‘Provinsje moat skriuwfeardigens yn memmetaal fuortsterkje’

Lysbeth oerhandige har rapport oan Deputearre Poepjes

Lysbeth oerhandige har rapport oan Deputearre Poepjes

De beheinde skriuwfeardigens yn de eigen taal is foar Friezen de grutste drompel om it Frysk net, of minder faak, te brûken op sosjale media. Dat konkludearret Lysbeth Jongbloed fan de Fryske Akademy yn har ûndersyk nei de taalkar fan Friezen op sosjale media. Jongbloed presintearre har ûndersyk op tongersdei 3 desimber oan deputearre Sietske Poepjes.

Earder hat Jongbloed ûndersyk dien nei it taalgebrûk fan Fryske jongerein op sosjale media. Foar it ferfolchûndersyk hat se no, mei stipe fan de Provinsje Fryslân, in grutte enkête holden en ferskate djipteynterviews dien ûnder Friezen fan alle leeftiden. Har rapportaazje Friezen op sosjale media jout in byld fan hoe’t Frysktaligen, jong en âld, omgean mei harren memmetaal op sosjale media. Sa wurdt it Frysk hjir neffens Jongbloed krekt wat makliker brûkt troch jongeren as troch âlderen; it Frysk fan jongeren is faker fonetysker as dat fan âlderen. Lês mear…

Nominearje in bedriuw of organisaasje foar de Fryske Reklamepriis 2015!

Foto: Fryske Reklamepriis / Ried fan de Fryske Beweging

De Ried fan de Fryske Beweging is wer teset mei de Fryske Reklame Priis: sokssawat as de Gouden Loekie foar Frysktalige reklame. Alteast, dat wie noch it gefal by de lêste útrikking op 20 maart 2012. De Ried wol it no wat breder lûke: ‘Hoe geane bedriuwen en organisaasjes om mei it Frysk? Brûke se ús taal op orizjinele wize yn nijsgjirrige reklame-uterings? Of krekt hiel gewoan yn ‘e deistige omgong? En hoe fine se it lykwicht dan tusken it brûken fan de eigen taal en it belûken fan minsken dy’t it Frysk net ferstean? Brûke se it Frysk ek skriftlik en drage se by oan de sichtberens fan it Frysk op`e dyk? Hokker bedriuwen, tinke jim, jouwe it goeie foarbyld?’ Dat stiet te lêzen op de fernijde webside fan de Fryske Reklame Priis.

In moaie reklame sil op himsels dus no net mear tarikkend wêze as de organisaasje – net-kommersjele ynstellings (lykas sikehûzen) komme likegoed yn de beneaming – it Frysk fierders net brûkt yn de skriftlike en mûnlinge kommunikaasje. Oarsom telt ‘Geveltsjefrysk’ no ek mei, mar dat is net genôch. It Frysk moat in wêzentlik ûnderdiel útmeitsje fan hoe’t in organisaasje him oppenearret. Dat boadskip wurdt meijûn oan de sjuery’t dy’t op it heden gearstald wurdt; de sjueryleden wurde meikoarten bekend makke. Lês mear…

De streektalenatlas fan Fryslân

Op 18 desimber is de streektaalatlas fan Fryslân ferskynd, mei gebrûk en behearsking fan de ferskate streektalen yn de Fryske streektaalgebieten. Deputearre fan provinsje Fryslân Jannewietske de Vries presintearre de atlas yn it Bilt, dêr’t de eigen streektaal tige wichtich is, sa docht bliken út it ûndersyk.

Der hat yn 2014 in enkête ûnder hast 19.000 húshâldens west. Yn it Bilt wie de respons it heechst. Fryslân hat njonken de Fryske en Nederlânske taal in grut ferskaat oan streektalen: it Biltsk, Stellingwerfsk, Amelânsk, Aastersk, Midslânsk, Westersk, Skiermûntseagersk, Hylpersk en it Stedsfrysk, yn acht farianten. Lês mear…

Brede stipe foar Taalweb Frysk en oanpaste stavering

Foto: Omrop Fryslân, Jaap Elzes

Yn Provinsjale Steaten is in soad stipe foar it plan fan de Fryske Akademy foar Taalweb Frysk: in nije Fryske online wurdlist mei staveringshifker en online wurdboek. Neffens de measte partijen hat it ûnderwiis dêr in soad ferlet fan. Ek binne der yn Fryslân in soad minsken dy’t wol wat stipe brûke kinne by it skriuwen fan it Frysk.

De nije wurdlist moat lykwols net sjoen wurde as in ferplichte standert, mar as in foarkarswurdlist. Der bliuwt romte foar regionale farianten lykas Wâldfrysk en Súdwesthoeks. De list giet begjin 2015 online. Lês mear…

Studie minderheden en meertaligheid | Frysk aan RUG versterkt

De dit jaar gestarte bacheloropleiding Minorities & Multilingualism | Frysk van Rijksuniversiteit Groningen krijgt een financiële impuls in het kader van University Campus Fryslân (UCF).

Vanuit de reservering voor UCF investeert provincie Fryslân voor de periode 2014-2019 € 300.000,- in deze internationaal georiënteerde opleiding waarin Friese Taal- en Letterkunde is geïntegreerd. De studie wordt mede gefinancierd door het ministerie van OCW. Na deze periode, waarin de studierichting met de nieuwe middelen verder wordt versterkt, neemt de RUG de studie voor eigen rekening.

Minorities & Multilingualism is een internationaal bachelorprogramma, in het Engels aangeboden, over de politieke en historische aspecten van minderheden en meertaligheid. Taalkunde is hier een belangrijk onderdeel van. Studenten kunnen zich binnen het internationale universitaire netwerk van de opleiding specialiseren, bijvoorbeeld op het gebied van kleine talen als het Gaelic of Baskisch. De studie biedt zelf een volledig programma Fries aan. Lês mear…

Steaten: koartsje Omrop minder

Foto: Omrop Fryslân

De 17 miljoen euro dy’t it Ryk mei yngong fan 2017 besunigje wol op alle regionale omroppen yn Nederlân, moat net ‘evenredig’ tapast wurde op Omrop Fryslân. Dat sei deputearre Jannewietske de Vries yn de gearkomste fan Provinsjale Steaten woansdei. Omrop Fryslân is de iennichste regionale omrop dy’t yn it Frysk útstjoert en moat dêrtroch in bredere programmearring ha. Dêr heart ek Frysktalich ‘entertainment’ by en net allinne ynformaasje- en kultuerprogramma’s, sa’t steatssekretaris Sander Dekker wol. Lês mear…

Taalweb yn oanpaste stavering

Foto: Omrop Fryslân

Op tiisdei 7 oktober presintearre de Fryske Akademy op it Provinsjehûs yn Ljouwert de demo fan Taalweb Frysk, it nije webportaal ornearre foar elts dy’t Frysk skriuwt. It eigentiidsk skriuwark (de ‘tool’) helpt ek tige by it lesjaan yn it fak Frysk. Deputearre Jannewietske de Vries: “Hjir wie ferlet fan yn it fjild. In moai, dúdlik helpmiddel, sadat minsken it Frysk makliker brûke en der minder mei wrakselje.”

Taalweb Frysk is in online tapassing. It bestiet út fjouwer ûnderdielen. Yn de Wurdlist Frysk binne de foarkarsfoarmen foar de taal fêstlein, it hat in staveringshifker, in wurdboekportaal en it jout automatyske oersethelp. Sa kriget de taalbrûker eigentiidsk digitaal skriuwark, dêr’t men Fryske teksten yn de krekte stavering mei opstelle kin. Hjoed presintearre men de demo. Mei in bywurke foarmjouwing en de lêste oanpassings is de definitive ferzje letter dit jier beskikber. Lês mear…

1 2  Scroll to top