Nij ferskynd by de Afûk: Dat is moai Frysk!

De Fryske taal is unyk. Dochs wurde typysk Fryske wurden wolris fergetten of wurdt it Fryske taalgebrûk beynfloede troch it Nederlânsk of it Ingelsk. It nije boekje ‘Dat is moai Frysk!’ behannelet krekt dát typyske en moaie Frysk taaleigen. It boek is te keap fan 1 desimber ôf.

Dat is moai Frysk! lit sjen wat it Frysk eigen makket én hoe moai oft it Frysk wêze kin. Tink oan saken dy’t oars binne as yn it Nederlânsk, wurden mei in dûbelde betsjutting en fansels in hiel soad typysk Fryske siswizen en útdrukkingen. In ferdjipping foar de Fryske taal, foar elkenien dy’t it nijsgjirrich fynt of dy’t moaier Frysk leare wol!
It boek bestiet út seis haadstikken, grôtfol ferhaaltsjes, útlis, puzels, sykplaten en in protte yllustraasjes. Alles komt mei in sûne poarsje humor foar it fuotljocht.

Lesprojekt foar it fuortset ûnderwiis

Dat is moai Frysk! is makke troch team Fuortset Underwiis fan de Afûk, yn gearwurking mei dosinten Frysk. De ynhâld is foar in part basearre op De Stipe en it nije boekje is dan ek in spirituele opfolger te neamen.

“Wer in stap foarút om ta better Frysk te kommen. Dat bylket mar skoan!”

Sytze T. Hiemstra, einredakteur De Stipe

Neist dat it boekje nijsgjirrich is foar elkenien, is it goed yn te setten yn de klasse. Nei de krystfakânsje sil der foar de skoallen dan ek lesmateriaal by it boekje te finen wêze yn de online metoade Searje 36. De sykplaten yn it boekje binne foar dosinten op posterformaat beskikber (te bestellen fia in mailtsje nei searje36@afuk.frl). In stikmannich dosinten hat de posters krigen op it kongres Fierder mei Frysk, dêr’t de reaksjes uterst posityf wienen.

Winaksje

Ta promoasje fan dit nije boekje komt de Afûk mei twa moaie winaksjes. Foar de earste 15 minsken dy’t it boek yn de Afûk-winkel keapje (fan tiisdei 2 desimber ôf), leit der in machtich Dat is moai Frysk!-kadopakket klear. Yn de wike fan 8 desimber kinne minsken in eksimplaar fan it boek winne fia it Facebook- en Instagram-akkount fan de Afûk. Dielnimmers kinne yn in reaksje op it berjocht litte witte hokker typysk Fryske siswize of útdrukking sy moai fine om te brûken, mei de hashtag #datismoaifrysk. Meidwaan kin de hiele wike: op 15 desimber wurde út alle reaksjes twa winners keazen.

Boekgegevens

  • Dat is moai Frysk!
  • Auteur: Welmoed Sjoerdstra
  • Konsept en kreaasje: Doutsen Jellema, Harm van Zuiden, Lisa Boersma, Stephan Berger, Tjeerd Kooistra, Welmoed Sjoerdstra
  • Yllustraasjes: Tessa Spijker
  • Utfiering: paperback
  • ISBN: 978 949 331 8724
  • Priis: € 14,95
  • Tal siden: 96
  • websjop.afuk.frl

Linda de Haan nije Berneboeke-ambassadeur

Linda de Haan wurdt takom jier de nije Berneboeke-ambassadeur fan Fryslân. Mei yngong fan jannewaris 2026 sil De Haan trije jier lang de promoasje fan it Fryske berneboek in gesicht jaan. Dêrmei folget se de eardere Berneboeke-ambassadeurs Lida Dykstra en Tialda Hoogeveen op.

Linda de Haan: “Dit ambassadeurskip fielt as in fanselssprekkende stap en komt op in prachtich momint yn myn karriêre. Alles wat ik de ôfrûne jierren sammele haw oan ûnderfining kin ik no ynsette, útbouwe en weromjaan oan de bern. Behalve op skoallen hoopje ik ek lêswille te fersprieden op plakken dêr’t lêzen en selsfertrouwen net altyd fanselssprekkend binne, want lêswille is ek de springplanke nei libbenslok.”

Linda de Haan wurdt mei yngong fan jannewaris 2026 Berneboeke-ambassadeur . Foto Natalia Balanina

Oer Linda de Haan

Linda de Haan (Burgum, 1976) is yllustrator en berneboekemakker. Yn 2000 ferskynde yn fjouwer talen tagelyk har earste printeboek ‘Kening & Kening’, dat se tegearre mei Stern Nijland makke. De Haan yllustrearre ferskate Fryske en Nederlânsktalige berneboeken en fersoarge û.o. yllustraasjes foar Tomke-boekjes. Ferline jier ferskynde ‘Ik wol in bosk op ’e jierdei’, in berneboek wêrfan’t sawol it ferhaal as de yllustraasjes fan har hân binne. It boek waard selektearre foar de White Ravens fan de Internationale Jugendbibliothek München. De White Ravens binne oanbefellingen foar bysûndere boeken út de wrâld fan de ynternasjonale berne- en jeugdliteratuer.

Berneboeke-ambassadeur

Om ’e trije jier wurdt der in nije Berneboeke-ambassadeur beneamd, dy’t him of har ynset om lês- en boekewille te fersprieden. De Berneboeke-ambassadeur bringt dêrfoar berneboeken en Frysk lêzen en praten ûnder de oandacht fan it publyk en jout de promoasje fan it berneboek in werkenber gesicht.

De Berneboeke-ambassadeur is in projekt fan Boeken fan Fryslân. Sjoch op www.berneboekeambassadeur.frl foar mear ynformaasje oer it projekt, of om de Berneboeke-ambassadeur út te nûgjen foar in skoalbesite of in lêzing.

By de Afûk is ferskynd: De groep fan mees bok fan Lida Dykstra

Op Freed 20 oktober binne de earste eksimplaren fan de prachtige nije boekesearje ‘De groep fan mees bok’, foar begjinnende Frysk-lêzers, oanbean oan de bern fan groep 3-4 fan CBS De Oanrin yn Twizel. De rige fan fiif nije boekjes binne skreaun troch Lida Dykstra en mei yllustraasjes fan Ina Hallemans. Earder binne se útbrocht yn it Nederlânsk (De klas van Mees Bok) en dêr is no in Fryske oersetting fan makke.

Boekerige

Yn elts diel fan de rige stiet in oar bistke út de groep fan mees bok sintraal. De dielen binne los fan elkoar te lêzen en binne skreaun op it nivo fan begjinnende Frysk-lêzers. De dielen slute allegearre oan op in seizoen fan it jier, sa is de ynhâld aktueel troch it jier hinne.

Derneist binne de boekjes ek tige geskikt om as toaniellêsboekjes yn te setten. Dat hawwe de bern fan De Oanrin sjen litten troch ‘de hut fan Das’ te meitsjen wylst Lida Dykstra mei de groep it ferhaal lies. Geandewei it ferhaal ûntstie der in prachtige hutte dêr’t alle bisten, spile troch in tal learlingen út groep 3-4, op harren eigen wize in bydrage oan leveren.

De skriuwster is tige wiis en grutsk dat de boeken der binne en fynt it wichtich dat der ek foar de begjinnende lêzer yn it Frysk goeie materialen binne.

“Mei dizze searje is der foar it earst in rige kleurige boeken om it begjinnend lêzen yn it Frysk foarm te jaan.”

Lida Dykstra

Yn de rige binne de folgjende fiif boeken ferskynd:

Foto: Afûk

Pas op, baarch!

Baarch fynt in hiel bysûndere pin. Hy makket allegear prachtige tekeningen. Dat is leuk! Mar as er in enge foks tekenet… Dan blykt dat syn tekeningen begjinne te libjen!

Knyn yn de put

Knyn wol graach in kado oan Mees Bok jaan. Se giet op syk yn de bosk. In lekkere nút of in moaie bloeiende tûke? As se in hege tûke plôkje wol, falt se yn in âlde put. Wat no?

Pup giet te fier

Mees Bok giet mei de groep nei it strân. Se bouwe in kastiel fan sân, genietsje fan de sinne en Mees Bok docht in knipperke. Se ha net yn ’e gaten dat Pup mei syn flot fierstente fier de see yn driuwt. Mei-elkoar kinne se Pup krekt op ’e tiid rêde.

Laam, wat bist tûk!

Mees Bok is siik! Hy hat it sop fan in din nedich, mar dat is op! Laam beslút om it op te heljen yn de bosk. Mar dêr leit in berch snie. De freonen geane mei. Soe it se slagje om de beam te finen en op ’e tiid wer thús te kommen?

De hut fan Das

Das bout in hut en yn dy hut is hy de baas. Mar de oaren meie der ek yn. Se nimme allegear wat mei en as der ek noch in fee lânskomt, wurdt it hielendal feest.

Boekgegevens De groep fan Mees Bok

  • Auteur: Lida Dykstra
  • Yllustrator: Ina Hallemans
  • Utfiering: hardcover
  • Tal siden: 29
  • Taal: Frysk
  • Ferkeappriis: € 9,95
  • www.websjop.afuk.frl
  • Pas op, baarch!
    ISBN: 978 949 3318113
  • Knyn yn de put
    ISBN: 978 949 3318120
  • Pup giet te fier
    ISBN: 978 949 3318151
  • Laam, wat bist tûk!
    ISBN: 978 949 3318144
  • De hut fan Das
    ISBN: 978 949 3318137

Rekôrtal skoallen docht mei oan it Frysk diktee!

Op tiisdei 4 april wurdt wer it jierlikse Lyts Frysk Diktee holden foar bern út de heechste groepen fan it basisûnderwiis. Sa’n 750 bern fan 38 skoallen hawwe meidien oan de foarseleksje. Dêr dogge diskear 50 bern fan mei oan ‘e finale. Wiene der ferline jier noch 16 skoallen dy’t bern opjoegen, dit jier is dat mear as ferdûbele. It diktee wurdt lykas wenst wer ôfnommen yn de Steateseal fan provinsje Fryslân.  

De tekst foar it diktee is fan ‘t jier skreaun troch Tialda Hoogeveen, de berneboeke-ambassadeur fan Fryslân. Tialda is as skriuwer bekend fan boeken as Abe en de Aardichman, Maia en har freonen en Wurden fan Timo.  

Tialda Hoogeveen. Foto: Natalia Balanina.

Organisaasje 
It Lyts Frysk Diktee wurdt organisearre troch de Afûk, Cedin, Provinsje Fryslân en de Fryske Akademy.  

Fan ‘t jier wurdt it Grut Frysk Diktee ek wer holden. Dat is op tiisdei 23 maaie, de kwalifikaasje foar dat diktee set meikoarten útein. 

Oanbieding opbringst Fryske oersetting Oekraynsk berneboek oan UNICEF

Yn april 2022 ferskynde it út it Oekraynsk oersetten berneboek Maia en har freonen yn it Frysk. Alve Fryske útjouwers hawwe harren mei-inoar ynsetten foar dizze Fryske útjefte, ûnder de flagge fan Boeken fan Fryslân. Ofpraat wie dat de opbringst dêrfan folslein te’n goede komme soe oan Unicef Oekraïne. No, hast in jier nei it begjin fan de oarloch, is it boek hast útferkocht en koe de sjek fan € 3.500,- oanbean wurde.

Oanbieding opbringst

De Fryske Berneboeke-ambassadeur en oersetter fan it boek Tialda Hoogeveen hat de sjek woansdei oerhandige oan Sipke Jan Bousema, ambassadeur fan UNICEF. “Ik bin der as ambassadeur fan Unicef hiel wiis mei dat Tialda Hoogeveen dit inisjatyf naam hat en dat sy har as berneboeke-ambassadeur foar alle bern ynset. De fantastyske opbringst fan it boek Maia en har freonen giet nei de bern út Oekraïne dy’t Unicef û.o. stipet mei School-in-a-box. Dêr sit lesmateriaal yn dat in learaar nedich hat foar in klasse mei 40 bern.”

De sjek waard oanbean yn it bywêzen fan de direksje en bern fan C.B.S. Nijdjip, O.B.S. De Twa Fisken en de Oekraynske groepen dy’t op dizze skoallen yn Grou harren plakje krigen hawwe. Ineke Klappe, direkteur fan de Oekraynske klassen is bliid mei de wize wêrop’t de Oekraynske bern yn Grou opfongen wurde.

De Fryske Berneboeke-ambassadeur en oersetter fan it boek Tialda Hoogeveen hat de sjek woansdei oerhandige oan Sipke Jan Bousema, ambassadeur fan UNICEF. Foto: Boeken fan Fryslân

Maia en har freonen

It boek Maia en har freonen fan Larysa Denysenko giet oer Maia en har klasgenoaten en al harren famyljes, dy’t op ferskillende wizen gearstald binne. It sintrale tema is dat bern har oeral feilich fiele moatte. En dat it belangrykste is dat je fan inoar hâlde en inoar respektearje.

Utjouwer Liliia Omelianenko, fan it oarspronklike boek, liet witte dat it boek yn sân talen oersetten is en dat it al mear as € 60.000,- opsmiten hat foar UNICEF Oekraïne, foar de bern dy’t slachtoffer binne fan de oarloch.

Boekgegevens

  • Titel: Maia en har freonen
  • Auteur: Larysa Denysenko
  • Yllustrator: Masha Foya Oersetting: Tialda Hoogeveen
  • Utjouwer: Boeken fan Fryslân yn gearwurking mei de Fryske útjouwers
  • ISBN: 978-94-93159-84-6
  • Ynbûn, 66 siden
  • Priis: € 10,-

Kommissaris fan de Kening nimt boek Pieter Duijff yn ûntfangst út hannen fan learlingen Frysk

Moandei 12 desimber 2022, middeis om 12.30 oere is de presintaasje fan it boek: Der dy namma fan heten is – it komôf fan plaknammen, skreaun troch Pieter Duijff. It earste eksimplaar sil oanbean wurde oan de Kommissaris fan de Kening yn Fryslân, drs. A.A.M. Brok yn it Ljouwerter Lyseum fan OSG Piter Jelles. Learlingen fan de Talint Akademy Frysk fan OVO Fryslân-Noord sille it earste eksimplaar oan de Kommissaris jaan.

“In macht oan plaknammen”

Yn Fryslân tilt it op fan doarpen, en der binne ek noch alve stêden. Efter de namme fan elk fan dy delsettingen sit in ferhaal. Wêrom hawwe de minsken harren wenplak neamd sa’t it hyt? Mei kennis fan it Frysk en oare talen troch de iuwen hinne, kin dochs fan gâns fan dy nammen wol aardich wat fan it komôf sein wurde. Yn dit boek wurde yn goed fjouwerhûndert koarte haadstikjes de nammen fan alle offisjele Fryske delsettingen beskreaun.

Fryske Akademymeiwurker Pieter Duijff, de auteur van it boek, is ek as dosint Frysk oan de Talint Akademy van OVO Fryslân-Noord ferbûn. Hy hat ek jierrenlang lesjûn by ûnder mear de learare-oplieding Frysk en Nederlânsk fan NHL Stenden yn Ljouwert en Grins, de Fakulteit fan de Geasteswittenskippen fan de Universiteit fan Amsterdam en de Afûk yn Ljouwert. Hy fûn it wichtich dat dit boek der komme moast: “minsken wolle gewoan graach witte wêr’t de namme fan harren wenplak weikomt.”

De Talint Akademy

De skoallen fan OSG Piter Jelles en RSG Simon Vestdijk (ûnderdiel fan OVO Fryslân-Noord) hawwe de Talint Akademy as ûnderdiel fan it lesoanbod. Binnen de Talint Akademy biede sy as skoallen mei-inoar fakken oan, sadat learlingen dochs kieze kinne, ek as in fak net op ien fan de skoallen oanbean wurdt. Njonken Frysk binne ûnder oaren ek Sineesk, Wiskunde D en Spaansk fakken dy’t oanbean wurde yn de Talint Akademy.

Gegevens oer it boek

Der dy namma fan heten is – it komôf fan plaknammen, skreaun troch Pieter Duijff:
Utjouwerij Bornmeer
Fryske Akademy nûmer 1135
ISBN 978 90 5615 994 8
NUR 524

Priis € 22,50; 432 bledsiden