SONT

Misser Taalunie: Nedersaksisch en Limburgs genegeerd

XvL-Odm4_400x400Onlangs verscheen de rapportage van een recent Taalunie-onderzoek naar de Staat van het Nederlands. Het staat er goed voor, het Nederlands hoort met 24 miljoen sprekers ‘bij de 40 grootste talen ter wereld’ – zij het als 40ste. Leuk om te weten. Maar er ontstond irritatie over het doodzwijgen van het Limburgs in het rapport. Respondenten zijn tot het Nederlands gerekend als zij ‘dialect’ spreken. Tot het laatste rekent de Taalunie kennelijk ook het Limburgs en noemt die taal niet, zeker niet als officieel erkende taal. Dat is in lijn met oude reflexen – de Taalunie wilde eerder al het Limburgs niet erkend zien.

Ook in het noorden en oosten van Nederland is er ongenoegen, want de Taalunie heeft het evenmin over het Nedersaksisch. Maar wij doen dat wel en willen net als de Limburgers ook onze taal expliciet in het onderzoek betrokken zien. Wij steunen de Limburgers in hun protest op http://www.petitie24.nl/petitie/1013/wij-spreken-limburgs.

Inmiddels kwam de Taalunie met sussende woorden: men wil praten met een selectie van verontruste personen die voor het Limburgs in de bres gesprongen zijn. Citaat: ‘De Taalunie vindt aandacht voor taalvariatie binnen Nederland en Vlaanderen van groot belang en wil deskundigen daar uiteraard bij betrekken.’

Dat belooft wat, zou je denken, maar dit is het punt natuurlijk niet. De Taalunie heeft iets recht te zetten. Ze moet het Nedersaksisch en Limburgs expliciet betrekken in het onderzoek. Het Europees Handvest van de Raad van Europa erkent immers het Limburgs en het Nedersaksisch als regionale talen en de Nederlandse overheid heeft dat handvest geratificeerd.

Hans Gerritsen & Henk Bloemhoff, voorzitter resp. secretaris van SONT (Streektaalorganisaties Nedersaksisch Taalgebied)

Goffe Jensma, Hoogleraar Friese Taal en Cultuur/Hoofd van het Bureau Groninger Taal en Cultuur

Froukje de Jong-Krap, voorzitter Europeesk Buro foar Lytse Talen

Nedersaksisch: evaluaosie / rapportage deur Committee of Experts Raod van Europa

De ni’jste rapportage / evaluaosie van et Committee of Experts van de Raod van Europa is op 14 december jl. publiceerd op de webstee van de Raod van Europa en is wisse een degelik, uutvoerig en genuanceerd stok wodden. Et Kommetee schrift dat ze niet alle positieve punten numen zullen over et taelbeleid veur de regionaole taelen en minderhiedstaelen, mar wel de punten van zorg angeven zullen. Een goed ding is dat as Appendix II de reaktie van oonze Rieksoverhied opneumen is, in de persoon van minister Ronald Plasterk van Binnenlaanse Zaeken (zommer 2016).

Netuurlik signaleert et Kommetee alderhaande positief beleid en goeie aktiviteiten, uteraord zonder dat ze volledig perberen te wezen. Et Kommetee nuumt o.e. et gebruuk van et Grunnings en Drents op de regionaole radio en tillevisie, drie tiedschriften hielemaole of veur een pat in et Drents, et Drentse onderwiesprojekt van Stenden in Emmen, et gebruuk van de streektael op veul lekaole radiozenders, et Drents lietiesfestival, et gebruuk van Drents en Grunnings in de regionaole passe, en ok et promoten van Grunnings, Drents en Overiessel in de zorg – alhoewel de Raod van Europa ok berichten krigt dat passeniel deur et management instrukties geven wodt om de streektael niet te bruken.

Et Kommetee klaegt wel dat ze vanuut et Gelderlaand weinig info kregen hebben over de situaosie, mar ze verwaachten dat ok daor de steun veur et Nedersaksisch deurgaot.  Uut Stellingwarf weg nuumt et Kommetee o.e. et twiemaondelike tiedschrift ‘De Ovend’, de inzet van de Stellingwarver Schrieversronte veur et onderwies: et veurleesprojekt in et kader van de ukkespeulplakken, et vervlechten van et Stellingwarfs in projekten angaonde de regionaole kultuur (‘hiemkunde’) en de ontwikkeling van onderwiesmateriaol. Lês mear…

Madeleine van Toorenburg (CDA) vragt Plasterk nao over de erkenning van et Nedersaksisch

Alweer zoe’n aanderhalf jaor leden of zoks was d’r een kaemerdebat waorin o.e. Lutz Jacobi (PvdA), Sander de Rouwe (CDA) en op ‘e aachtergrond Eddy van Hijum (CDA) et opnammen veur et Nedersaksisch tegenover minister Plasterk, die mit de wonderlikste argementen toch krek de meerderhied hul: niet opni’j praoten over erkenning van et Nedersaksisch onder diel III van et Europese Haandvest, ik blief bi’j de eerdere ofwiezing. In de kaemerkemmissie van Binnenlaanse Zaeken is daor liekewel kritisch op deurpraot, mar in Plasterk liekt niet vule schot te zitten om d’r wat positiever naor te kieken. Gelokkig bin d’r nog altied aktieve kaemerleden, zoas CDA-kaemerlid Vrouw Madeleine van Toorenburg. Zi’j het een tal vraogen steld an Plasterk, PvdA-minister dus van Binnenlaanse Zaeken en Keuninkrieksrelaosies. Die vraogen kommen d’r in et kot op daele hoe et d’r mit staot.

Van Toorenburg wil o.e. weten as Plasterk him bepaolde toezeggings herinnert, wat de ambtelike gesprekken mit SONT opleverd hebben en as hi’j nog altied mient dat de inspannings onvoldoende binnen om tot erkenning onder diel III van et Europese Haandvest over te gaon. Ok wil zi’j weten wanneer as de experts van de Raod van Europa kommen om de naoleving van et haandvest in Nederlaand nao te gaon en hoe et ministerie daor now betrokken bi’j is.

Lês mear…

Kaansen en meugelijkheden streektaolschrieverij

Hef de streektaolschrieverij een tooukomst? Dat is een goeie vraog op het moment dat grote booukwinkels failliet gaon en de verkoop van boouken overaal teruglop. Is der nog wel een markt veur streektaolschrieverij? Hoou komp een streektaolschriever an lezers en an optredens? Hoou kan e de kwaliteit van zien wark verbetern? Zuk soort vraogen kommen an de order op de negende Internationale Streektaolconferentie op 15 november in de Openbare Bibliotheek in Hoogeveen.

De Stichting Nederlandse Dialecten organiseert in samenwerking met het Huus van de Taol, Bureau Groninger Taal en Cultuur en de IJsselacademie een streektaalconferentie veur schrievers, oetgevers, redacteuren en veur alle geïnteresseerde streektaollezers. Lês mear…

Twadde Keamerlid Pieter Heerma op besite by it EBLT

Op 11 april was bi’j oons te gaaste Pieter Heerma (CDA) veur een gesprek over de pesisie van et Fries en Nedersaksisch.

Pieter Heerma wie freed 11 april op besite by it EBLT. It CDA-Twadde Keamerlid wie te gast by it EBLT om by te praten oer Omrop Fryslân, it Hânfest foar Regionale en Minderheidstalen fan de Ried fan Europa en noch folle mear.

Op de foto (fan lofts nei rjochts): Hanno Brand fan de Fryske Akademy, Pieter Heerma, Fokke Jagersma (DB-lid fan it EBLT en Afûk) en Henk Bloemhoff (DB-lid fan it EBLT en SONT).

SONT het ni’je veurzitter

De koepelorgenisaosie veur belangevertegenwoordiging veur et Nedersaksisch, SONT, het een ni’je veurzitter. SONT het dat in een passetiedinge weten laoten. Et is dr. Hans Gerritsen, borgemeister van de Twentse gemiente Haoksbargen en oold-dippeteerde van Grunningen. Hi’j volgt in de funktie van SONT-veurzitter de heer Arend ten Oever op, die in juli 2012 onverwaachs wegraekte.

Hans Gerritsen is slim vertrouwd mit et toewarken naor de toepassing van diel III van et Europese Haandvest veur regionaole taelen enz. op et Nedersaksisch. As dippeteerde van de perveensie Groningen speulde hi’j hiel wat jaoren veur de Nedersaksische overheden de koördinerende rolle in de veurbereiding en de anvraoge van de staotus diel III bi’j et Ministerie van Binnenlaanse Zaeken.

Naodat in meert 2012 et sekuur en degelik onderbouwde verzuuk om diel III te kriegen ofwezen wodde deur de menister uut et kammenet van doe, Vrouw Liesbeth Spies,  dee vot-en –daolik blieken dat inwoners en overheden heur niet bi’j die ofwiezing daelegeven zollen. Een spontaone internetpetisie leverde onderdehaand al roem 10.000 haandtekenings op.

Lês mear…

Finale Twentse Jazzerieje

De finale van de Jazzerieje wordt gehouden op zaterdag 26 mei 2012, als onderdeel van het International Jazz Festival Enschede.
Aanvang 16:30 uur.

De tien finalisten voor de finale van de Jazzerieje zijn:
Sukerbulte – Hanna Altena (Zwolle)
Noaberschop – Nadya Bolhaar (Enschede)
Kræng – Petra ter Denge (Losser)
Romeo, o Romeo – Martin ter Haar (Enschede)
An ut Elastiek – Frens te Kiefte (Nijverdal)
Zwil – Corien Kollmer (Zwolle)
Schiwwen van de nieje tied – Bert Kuipers (Enschede)
Hitlers in de dop – Gwen Lemmens(Hengelo)
Jazzeritis – Marijn Ouwehand (Enschede)
’n Oalen rooien stool – Nikkie Varkevisser (Enschede)

Meer informatie hier.

Verzuuk om ieders solidariteit veur diel III Nedersaksisch

Beste EBKT/EBLT-leden en aanderen,

Uut naeme van SONT wil ik jim solidariteit vraogen veur de lopende aktie veur de toekenning van diel III veur et Nedersaksisch. Et is een aktie die lopt via een ni’je Nedersaksisch webstee en hi’j is insteld deur de regionaole overheden i.s.m. de streektaelinstellings. De Nedersaksische overheden en de streektaelinstellings nugen iederiene de petisie te tekenen. Die is te vienen op: www.nedersaksisch-is-een-taal.nl

Et Nedersaksisch moet diel 3 van et haandvest now eindelik een keer toewezen kriegen. Nao 17 jaor studie, drie keer bewiezen dat et Nedersaksisch voldot an de kriteria en weer mit de pette in de haand vraogen moet et toch een keer gebeuren in Den Haag: help mit en teken daoromme asjeblieft. Op de webstee die ik nuumde geven de overheden naodrokkelik tekst en uutleg. Een twiede vraoge is om disse anmoediging tot solidariteit deur te geven en vule meer meensken te nugen om te tekenen. Alvast veul daank aj’m de muuite nemen willen.

Henk Bloemhoff

 Scroll to top