Aankondiging Symposium Nedersaksisch en presentatie Heliand-vertalingen op 16 september 2022

Op 12 februari 2021 werd online de Mannefestaosie Nedersaksische literetuur gehouden. Het was een groot succes, met nationale en internationale deelnemers uit het Nedersaksische vakgebied, met veel belangstellenden en naderhand met heel veel ‘terugkijkers’.

Op 16 september 2022 gaan we opnieuw een Mannefestaosie Nedersaksische literetuur en tael houden. De manifestatie is bedoeld voor mensen die zich bezighouden met of geïnteressseerd zijn in de kennisontwikkeling en -verbreiding van het Nedersaksisch in brede zin.

nieuwe vertalingen Heliand

Deze keer staat de manifestatie voor een deel in het teken van nieuwe vertalingen in Sallands, Stellingwerfs en Drents van de Oudsaksische Heliand. Het ochtendgedeelte is deels gewijd aan de Nedersaksische literatuur van onze tijd.

De Heliand is een religieus episch gedicht over het leven van Jezus Christus. Het werd geschreven in het Oudsaksisch, omstreeks het jaar 825. De naam Heliand, die overigens pas in 1830 door geleerden aan het gedicht werd toegekend, is Oudsaksisch voor het Duitse en Nederlandse ‘heiland’ of ‘redder’. De Heliand is het enige omvangrijke gedicht dat in het Oudsaksisch is overgeleverd. Het bestaat uit 5983 allitererende verzen en is niet compleet.

programma

9:30Inloop, met koffie, thee, koek of cake
10:00Welkom en start programma
10:05 – 10:15Inleiding door dagvoorzitter Jurr van Dalen
10:15 – 10.30 Ingeborg Nienhuis vertelt over haar romans en gedichten in het Gronings
10:30 – 10:45Willem Jan Teijema brengt een aantal van z’n Stellingwerfse gedichten en vertelt erbij
10:45 – 11:10 Lezing Harrie Scholtmeijer (Overijsselacademie): ‘Twee streektaalschrijvende dominees uit de Kop van Overijssel’
11:10 – 11:25  Joop Hekkelman vertelt over zijn proza in het Achterhoeks Nedersaksisch  
11:25 – 11:50 Lezing Philomène Bloemhoff (zelfstandig onderzoeker): ‘Krijgt de Taalatlas van Oost-Nederland na 60 jaar alsnog een vervolg?’
11:50 – 12:05  Twents dichter Dick Schlüter, stadsdichter van Enschede, vertelt uit en over zijn werk  
12:05 – 13:00Lunch
13:00 – 13:10             Opening tweede gedeelte: over en in verband met de Heliand, de jongste Heliand-vertalingen in het Nedersaksisch en de nieuwe Oudsaksische editie
13:10 – 13:35 Lezing Bert Groenewoudt (Rijksdienst Cultureel Erfgoed): ‘Archeologische aanwijzingen voor het voortbestaan van pre-Christelijke cultusplaatsen en gebruiken in Noord- en Oost-Nederland’
13:35 – 14:00 Lezing Ingrid Rembold (Universiteit van Manchester; per video): ‘Reflections on the Saxon Heliand and Stellinga’
14:00 – 14:25 Lezing Tim Sodmann (gepensioneerd directeur Landeskundliches Institut Westmünsterland): ‘De originele Heliand als kunstwerk’
14:25 – 14:45Pauze
14:45 – 15:10 Lezing Jan Nijen Twilhaar (zelfstandig onderzoeker): ‘De niejste Nedersaksische vertaelings van de Heliand’ (Sallands, Stellingwerfs, Drents)
15:10 – 15:35 Lezing Henk Bloemhoff (zelfstandig onderzoeker): ‘Over et verbaand tussen oonze Nedersaksische regio’s en de Heliand: taelkundig en poletiek-historisch’
15:35 – 15:50Optreden van de Drentse zangeres Martijje
15:50 – 16:00Afsluiting, gevolgd door hapje en drankje

locatie

Theater De Nieuwe Kolk, Van Gorcum Zaal, Weierstraat 1, Assen
16 september 2022, van 9:30 – 17:00 uur

Deelnamekosten

Vroegboekprijs:                       € 50,00 (geldig tot 1 juli 2022)
Reguliere prijs:                        € 75,00 (na 1 juli 2022)
Online deelnameprijs: € 25,00

aanmelden

https://www.vangorcum.nl/over-van-gorcum/congressen/mannefestaosie-nedersaksische-literetuur-en-tael

Samenstelling van het programma: Henk Bloemhoff (Stichting Sasland), Henk Nijkeuter (Drents Archief), Sonja Geurts (uitgever Cultuur & Historie, Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum) en Esther Langelo (publiciteitsmedewerker, Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum)

Vuuftig. Gien woord tevule – jubileumboek Stellingwarver Schrieversronte

Vuuftig. Gien woord tevule is de titel van et jubileumboek van de Stellingwarver Schrieversronte dat prissenteerd wodde op zaoterdag 25 juni. Op die dag was et jubileumfeest van de stichting die oflopen 29 april vuuftig jaor wodden is.

Wat is d’r veur et Stellingwarfs wat tot staand kommen sund 29 april 1972! Al die plannen die in de oprichtingsvergeerdering naor veuren brocht wodden deur een groepien jonge initatiefnemers: ze bin allemaole uutvoerd. Van Stellingwarfs Woordeboek tot et tiedschrift De Ovend; van et uutgeven van boeken tot et Stellingwarfs in et onderwies. Et is d’r allemaole kommen, en veur veul meensken liekt dat vandaege-de-dag hiel gewoon. En zo moet et vanzels ok wezen: et Stellingwarfs en de Stellingwarver kultuur bin een belangriek onderdiel van de Stellingwarver regio.

In Vuuftig. Gien woord tevule is hiel vule te lezen en te zien wat d’r in die vuuftig jaor tied uut de wege zet is veur et Stellingwarfs en de Stellingwarver streekkultuur. Te lezen én te zien, dus: d’r is zorgd veur plezierig leesbere artikels mit veul ofwisseling tussendeur en hiel veul ofbelings.

De redaktie, die uut Sietske Bloemhoff, Abel Darwinkel en Harmen Houtman beston, zorgde zels veur een flink tal heufdstokken, mar kreeg ok de hulpe van Hendrik Betten, Henk Bloemhoff, Pieter Jonker en Carol Klok. In et boek bin dus hiel veul ofbelings opneumen, mit naeme foto’s. Die kwammen veural van Martin van Nieuwenhoven, oold-heufdredakteur van de Ni’je Oost-Stellingwarver en Anpakken. Mar mit naeme ok Lenus van der Broek, vaaste fotograaf van de SSR, zorgde veur een flinke bi’jdrege. Veur de vormgeving zorgde BVK Vormgeving uut Haulerwiek, wiels et boek, dat veurzien is van een had kaft, drokt wodde deur Printbase uut Sunt-Jehannesge.

Et boek telt 184 bladzieden en is veur € 15,00 te koop.

Stellingwarver Schrieversronte 50 jaor: een Koele vol feest op 25 juni!

Op zaoterdagmiddag 25 juni is et zoveer! Dan is et grote jubileumfeest van de Stellingwarver Schrieversronte die oflopen 29 april vuuftig jaor oold wodde. Et feest is in en om Eupenlochttheater De Koele in Appelsche*. Bestuur en feestkemmissie verwaachten veul volk om mit mekere dit feest te vieren. De feestkommissie, die uut Ageeth Bos, Hans Salverda en Akkie Zeilstra bestaot, het d’r alles an daon om veur een arg mooi en ofwisselend pergramme te zorgen.

Vanof ien ure de inloop

Middags vanof ien ure is de inloop. Aj’ vanof de Boerestreek et pad naor De Koele volgen, koj’ mitien op et Dichterspad terechte. Verschillende dichters zullen langs et pad uut eigen wark veurdregen gaon. Behalven et dichterspad is d’r ok veul meziek, d’r bin optredens van schrievers en vertellers, en gao mar deur. Veur dat alles is vanzels alliend et podium van De Koele niet genoeg, dat daoromme wodt d’r ok zorgd veur een tente en een peer ere smoeke plakkies. In de tente zal niet alliend een ni’je webstee prissenteerd wodden, mar bi’jglieks ok de ni’je instagramkursus Stellingwarfs. Et pergramme zal tegen vuuf ure oflopen wezen.

Jubileumboek ‘Vuuftig. Gien woord tevule’

D’r bin tiedens de feestelike middag meerdere hoogtepunten, en vanzels lat de kemmissie nog niet et aachterse van de tonge zien… Zo wodt angeven dat de uutrikkinge van de eerste twie exemplaoren van et jubileumboek Vuuftig. Gien woord tevule wezen zal an twie biezundere personen. Mar wie dat binnen? Gien woord tevule… dat dat blift nog even een verrassing! De prissentaosie van et boek, deur veurzitter Klaas van Weperen, zal om twie ure wezen. Veur et boek was een speciaole redaktie aktief, bestaonde uut Sietske Bloemhoff, Abel Darwinkel en Harmen Houtman. In Vuuftig. Gien woord tevule  staon veul mooie bi’jdregen van onder meer Hendrik Betten, Henk Bloemhoff, Sietske Bloemhoff, Harmen Houtman, Pieter Jonker en Carol Klok. D’r is liekewel ok veul ruumte veur mooie anekdoten, verhaelen van sutelders, mooie Stellingwarver woorden en uutdrokkings, en hiel veul foto’s van deur de jaoren henne: van begin of an tot now an toe! Daorbi’j bin foto’s uut et eigen archief bruukt, mar de redaktie kreeg ok hiel veul hulpe van Martin van Nieuwenhoven die uut zien kraante-archief van ‘zien’ Ni’je Oost-Stellingwarver veul foto’s beschikber stelde, en van fotograaf Lenus van der Broek, sund jaor en dag de ‘hoffotograaf’ van de stichting. Al mit al is et een echt blaederboek wodden om vaeke nog es even van te genieten. Et omslagontwarp van et boek is van Sietske Bloemhoff, die ok veur de aendredaktie zorgde; veur de prachtige vormgeving zorgde BVK Vormgeving Haulerwiek, wiels et boek drokt wodde deur Printbase in Sunt-Jehannesge.  

Nedersaksisch Vocaal Ensemble en boekehoeke

Op ’e feestmiddag is d’r vanzels alle ruumte om nog es even mit oolde bekenden te praoten. Daorveur is d’r plak in de tente, dat die daoromme de naeme Et Praothuus kregen het. In Et Praothuus is mitien ok gelegenhied om te genieten van een bakkien koffie of thee mit wat d’r bi’j. En de Schrieversronte zol de Schrieversronte niet wezen as d’r niet zorgd wodden zol veur een ’boekehoeke’, daor vanzels ok et ni’je boek te koop is! Et boek dat veurzien is van een had kaft en dat 184 bladzieden telt, kost tiedens de feestmiddag €12,50, daornao zal et te koop wezen veur € 17,50.

 Iene van de hoogtepunten is wis en zeker ok et speciaole optreden van et Nedersaksisch Vokaal Ensemble, dat zo rond een uur of drieje wezen zal. Et koor zal ongetwiefeld ok lieties in et Stellingwarfs heuren laoten.

Veur iederiene

Et bestuur van de jaorige stichting en de feestkemmissie hopen vanzels dat d’r de 25e juni veul volk naor De Koele komt, en benaodrokken nog es dat et feest niet alliend veur leden is mar, veur iederiene!

Et kuierpad naor De Koele toe is verhadded. Bi’j De Koele bin veurzienings veur meensken die minder mobiel binnen of die gebruuk maeken van een rolstoel. 

Fryske Foarlêswike Selskip fan moandei 27 septimber o/m freed 1 oktober

Yn de lêste wike fan septimber sille goed 600 foarlêzers op ’en paad om rûnom yn ’e provinsje foar te lêzen oan goed 12.500 pjutten. De foarlêzers nimme mei-inoar sa’n 20.000 nije Tomkeboekjes mei, dat de pjutten nei it foarlêzen op de pjutteboartersplakken, bernedeiferbliuwen en by de gastâlden mei nei hûs krije. Foar it earst hawwe mear as 400 lokaasjes harren oanmeld foar de Foarlêswike. Ek ûngefear 250 gastâlden sille meidwaan.

Tomkeboekjes yn it Frysk, Biltsk en Stellingwerfsk.

It nije Tomkeboekje ‘Tiid foar Tomke!’ is in spesjaal jubileumboekje, nammentlik nr. 25. It boekje stiet wer fol mei ferhaaltsjes en ferskes en der sit in jubileumspultsje by. Foar de 10e kear komt it Tomkeboekje ek wer út yn it Biltsk. Sa kinne de pjutten op it Bilt ek foarlêzen wurde yn harren eigen taal. Alle jierren ferskine der ek Tomkeboekjes yn it Stellingwerfsk.

Keimpe de Krokodil
Neist it Tomkeboekje is der yn de biblioteken noch in kadoke te finen. It twadde Keimpe de Krokodil-boekje! Keimpe de Krokodil wol bern fan 4-8 jier (en harren âlden en learkrêften) oanmoedigje om te kiezen foar Fryske boeken en ferhalen. Dêrmei wurdt wearde jûn oan it Frysk as memmetaal en as twadde taal. Yn it Keimpe-boekje ‘De winskmasine’ steane ferhaaltsjes om foar te lêzen en ek foar begjinnende lêzers om sels te lêzen. Keimpe de Krokodil lit sjen dat it leuk is om Frysk te lêzen, en hielendal net yngewikkeld.

Tomke sit klear foar de Fryske Foarlêswike

De Fryske Foarlêswike wurdt organisearre troch it Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse yn gearwurking mei de Tomke-wurkgroep/Afûk. De organisaasje fan it projekt wurdt droegen troch frijwilligers en kriget mei dêrtroch strukturele subsydzje fan de provinsje Fryslân en de gemeente Ljouwert.

Ferskate organisaasjes fiere Ynternasjonale Memmetaledei

Op snein 21 febrewaris hawwe ferskate organisaasjes omtinken jûn oan de Ynternasjonale Memmetaledei.

Nije direkteur fan de Stichting Stellingwarver Schrieversronte Abel Darwinkel wie te gast by Buro de Vries, by Omrop Fryslân.

Harkje it fraachpetear hjir werom


Henk Wolf stie de NDR yn Hallo Niedersachsen te wurd oer it Seelterfrysk.

Sjoch de fideo hjir werom.


De Afûk sammele foto’s fan Frysk op ‘e dyk mei de #Frysksichtber

Sjoch hjir de ynstjoerings foar #Frysksichtber

Myn berop is streektaal

Wat docht in streektaalmeiwurker eins? Henk Wolf hat foar de De Ried fan de Fryske Beweging/ It Nijs in fideo makke mei dy fraach, mei’t it tafal wol dat koartlyn trije minsken begûn binne yn funksjes dêr’t de soarch foar in lytse taal tige wichtich yn is.  Yn dy fideo fiere se mei-inoar in meartalich petear oer harren wurk, harren winsken en ferwachtingen en oer mooglikheden om gear te wurkjen en fan oare lytse taalmienskippen ideeën op te dwaan.

Abel Darwinkel (1968) is sûnt oktober 2020 direkteur fan de Stellingwarver Schrieversronte. Dêrfoar hat er lang by de Drintske streektaalorganisaasje Huus van de Taol wurke. Hy wennet yn Appelskea.

Helen Christiansen (1991) is yn novimber 2020 begûn as haad fan it Minderheiten-Kompetenz-Netzwerk, de belange-organisaasje fan de taalminderheden yn de Dútsk-Deenske grinsregio. Dat binne de Dútsktaligen yn Denemarken, de Deensktaligen yn Dútslân, de sprekkers fan it Platdútsk en Súd-Jutsk, de Noard-Friezen, de Sinty en Roma. Se hat earder ûnder oaren foar Omrop Fryslân wurke en wennet yn de Noard-Fryske haadstêd Hüsem.

Henk Wolf (1973) wurket sûnt novimber 2020 as wittenskiplik meiwurker by de Oldenburgische Landschaft, dêr’t er neist ûndersyk ek de promoasje fan it Sealterfrysk op ‘e noed hat. Fierder wurket er foar it Frysk ynstitút fan de Ryksuniversiteit Grins. Hy hat earder ûnder oaren foar hegeskoalle NHL Stenden, de Fryske Akademy en de Afûk wurke. Wolf wennet yn it Grinslânske Lula.

Nedersaksisch: evaluaosie / rapportage deur Committee of Experts Raod van Europa

De ni’jste rapportage / evaluaosie van et Committee of Experts van de Raod van Europa is op 14 december jl. publiceerd op de webstee van de Raod van Europa en is wisse een degelik, uutvoerig en genuanceerd stok wodden. Et Kommetee schrift dat ze niet alle positieve punten numen zullen over et taelbeleid veur de regionaole taelen en minderhiedstaelen, mar wel de punten van zorg angeven zullen. Een goed ding is dat as Appendix II de reaktie van oonze Rieksoverhied opneumen is, in de persoon van minister Ronald Plasterk van Binnenlaanse Zaeken (zommer 2016).

Netuurlik signaleert et Kommetee alderhaande positief beleid en goeie aktiviteiten, uteraord zonder dat ze volledig perberen te wezen. Et Kommetee nuumt o.e. et gebruuk van et Grunnings en Drents op de regionaole radio en tillevisie, drie tiedschriften hielemaole of veur een pat in et Drents, et Drentse onderwiesprojekt van Stenden in Emmen, et gebruuk van de streektael op veul lekaole radiozenders, et Drents lietiesfestival, et gebruuk van Drents en Grunnings in de regionaole passe, en ok et promoten van Grunnings, Drents en Overiessel in de zorg – alhoewel de Raod van Europa ok berichten krigt dat passeniel deur et management instrukties geven wodt om de streektael niet te bruken.

Et Kommetee klaegt wel dat ze vanuut et Gelderlaand weinig info kregen hebben over de situaosie, mar ze verwaachten dat ok daor de steun veur et Nedersaksisch deurgaot.  Uut Stellingwarf weg nuumt et Kommetee o.e. et twiemaondelike tiedschrift ‘De Ovend’, de inzet van de Stellingwarver Schrieversronte veur et onderwies: et veurleesprojekt in et kader van de ukkespeulplakken, et vervlechten van et Stellingwarfs in projekten angaonde de regionaole kultuur (‘hiemkunde’) en de ontwikkeling van onderwiesmateriaol. Continue reading “Nedersaksisch: evaluaosie / rapportage deur Committee of Experts Raod van Europa”

Beppe As een boom ommevaalt: ok veul wardering bi’j Filmwerf Oosterwoolde

 

Et Obeppe-plaatsjeosterwooldiger filmhuus ‘Filmwerf’, onderdiel van ‘Kunstwerf’, brocht zaoterdagaovend 8 oktober de Baskische film Amama. Die was veur oonze regio speciaol in et Stellingwarfs ondertiteld. De kleine vuuftig man pebliek was boeid van begin tot aende en herkende de thematiek, een generaosiekonflikt op et plattelaand. D’r was biezunder veul wardering ok veur opzet en techniek van de film. Die dri’jt niet in et gewone Nederlaanse bioskopecircuit mar was deur de Stellingwarver Schrieversronte naor Stellingwarf haeld i.s.m. et Europees Buro veur Kleine Taelen en mit deur toedoen van de relaosies in Baskenlaand. De vertoning in Oosterwoolde vul in et filmpergramme van Filmwerf en was et risseltaot van een saemenwarkingsaktiviteit van Kunstwerf en Stellingwarver Schrieversronte. Eerder brocht de Stellingwarver Schrieversronte Amama al uut in Buurthuus Noordwoolde.

Et Nedersaksisch / Nederduuts: een taal mit meugelikheden

De seal siet grôtfol by de konferinsje oer it Nedersaksysk yn it EP
De seal siet grôtfol by de konferinsje oer it Nedersaksysk yn it EP

EBLT-toespraoke in et Europees Parlement op 28.9.2016 deur Onno Falkena, expert in minderhiedstaelen

Goeiemiddag, vrouwluden en manluden. Et Nedersaksisch/Niederdeutsch is bi’j uutstek een Europees fenomeen. Ik wil daoromme graeg de Europarlementariërs Annie Schreijer-Pierik, Jens Gieseke en de Europese Volksperti’j bedaanken en priezen veur et orgeniseren van disse konfereensie in et Europees Parlement in Brussel. Et getuugt van historisch besef en van visie. Ik stao hiere as vertegenwoordiger van et Europeesk Buro foar Lytse Talen oftewel ‘Europees Buro veur Kleine Taelen’, de koepel oftewel Dachverband van 24 orgenisaosies die opkommen veur et Fries, et Nedersaksisch én et Papiamentu. Continue reading “Et Nedersaksisch / Nederduuts: een taal mit meugelikheden”