Spreek jij Nedersaksisch? Doneer dan nu jouw stem via het RUG-initiatief praoten.nl

Spreek jij Nedersaksisch? Dan kun je vanaf 31 maart jouw stem doneren via het online platform praoten.nl. Dit initiatief van hoogleraar Martijn Wieling van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wil bijdragen aan de ontwikkeling van spraaktechnologie voor onder andere het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Veluws en Achterhoeks. Voor welke variant zijn de meeste sprekers te mobiliseren? En wie zorgt er als eerste voor dat een uitspraak als “pien in mien pokkel” ook voor mensen die geen Nedersaksisch spreken met een telefoon op zak begrepen wordt?

Fan wikipedia

Laagdrempelig
Het Praoten-project maakt het mogelijk om op grote schaal uitgesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten te verzamelen. Deelnemers kunnen namelijk op een laagdrempelige manier vanuit huis achter de computer of via hun telefoon of tablet meedoen en hun stem doneren, door een of meerdere zinnen voor te lezen. Het project staat onder leiding van bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur Martijn Wieling en wordt gefinancierd door de provincies Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland.

Doel van het project
Met de verzamelde data wordt het mogelijk om spraaktechnologie voor het Drents, Gronings, Twents, Stellingwerfs, Veluws, Achterhoeks en andere varianten van het Nedersaksisch te ontwikkelen en te verbeteren. Automatische spraakherkenning kan bijvoorbeeld gebruikt worden om live ondertiteling te genereren of om gesproken Nedersaksisch automatisch naar het Nederlands te vertalen. En een tekst-naar-spraaksysteem kan gebruikt worden om een tekst in verschillende varianten voor te laten lezen.

Martijn Wieling: “Het zou heel waardevol zijn als goede spraaktechnologie bijvoorbeeld in de zorg kan worden ingezet. Niet iedere verzorgende weet immers wat een spreker van het Drents bedoelt met ‘ik heb zo’n pien in mien pokkel’.”

Spraaktechnologie kan daarnaast mensen helpen bij de communicatie en zorgen dat het Nedersaksisch toegankelijker wordt. Deze technologie kan echter alleen ontwikkeld worden als er heel veel spraakmateriaal beschikbaar is. Voor veel talen in de wereld, waaronder ook het Nedersaksisch, is dat nu nog niet het geval. Met praoten.nl (ook: proaten.nl) wordt geprobeerd het Nedersaksisch digitaal mee te laten doen.

Martijn Wieling: “Ik roep alle sprekers van het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Achterhoeks en alle andere varianten van het Nedersaksisch op om hun stem te doneren! Als iedere spreker maar een vijftal zinnen inspreekt, dan hebben we al veel meer materiaal dan er op dit moment voor bijvoorbeeld het Fries beschikbaar is.”

Competitie
Naast het helpen bij de ontwikkeling van spraaktechnologie voor het Nedersaksisch, maken deelnemers die een account hebben aangemaakt (dat is overigens niet verplicht om zinnen in te kunnen spreken) kans op een prijs. Gedurende drie maanden wordt er iedere maand voor iedere variant van het Nedersaksisch onder de meest actieve bijdragers een bordspel Streektaalstrijd verloot.

Bildts kafee & Bildts diktee foor elkeneen

Hierbij noade wij dij út om met te doen an ’t Bildts diktee op donderdeg 9 april in “Eetkafee de Oasthoek”an ‘e Ouwedyk 678, 9079 NA Westhoek.

Bildts Aigene sou ’t och soa waardere astou  of at jou d’r d’r op deuze avend ok bij weze kinst.

Om meer deelnimmers te trekken, pakke wij ’t diktee al sont twee jaar wat  âns an. Fansels blyft ’t diktee, dut jaar deur Paul Feenstra skreven, ’n belangrykste, maar wij hewwe nou ’n programma innander set. D’r komt befoorbeeld ’n korte Bildtse taalkwis as opwêrmer. Je hoeve niet ’t hele diktee te skriven, maar ’n stik of wat woordsys.

De avend begint om 19.30 uur. Inloop fan 19.15 uur ôf. Hooplik binne jim d’r dan ok. O ja, nim dan al even een of twee pinnen met.

Nij fan Afûk: Lês mar sels! – 20 bjusterbaarlike ferhalen

Mei it boek ‘Lês mar sels! 20 bjusterbaarlike ferhalen’ kinne begjinnende lêzers harren Frysk lêzen oefenje en allegear aventoeren belibje. De yllustraasjes fan Keimpe-tekener Aart Cornelissen meitsje it boek ekstra moai om te lêzen. Juf Sija Vellema fan CBS De Ikker yn Blije by de boekpresintaasje: “Moai om te sjen hoe’t de bern lêze, mar ek al skriuwe yn it Frysk! Sels groep 3. Sy hawwe dat noch net oefene, mar it giet no al fansels.

boekgegevens

  • Lês mar sels! – 20 bjusterbaarlike ferhalen
  • Skriuwer: Ferskate skriuwers
  • Tal siden: 101
  • Taal: Frysk
  • Útjouwer: Afûk
  • Utfiering: ynbûn
  • Illustrator: Aart Cornelissen
  • €14,95
  • winkel of websjop fan ‘e Afûk

Iepen call Skriuwersbûn: Wa wurdt de nije Fryske Transpoesie Dichter?!

Transpoesie is in ynternasjonaal evenemint yn Brussel, dêr’t ferskate dichters fan ferskate (minderheids)taalgebieten by inoar komme. It is in prachtich plak om dy as dichter te ûntwikkeljen, troch mei te dwaan oan skriuwsesjes, fan inoar te learen, te netwurkjen en mei inoar in fantastyske foardracht del te setten. En fansels it Frysk mear op de kaart te setten. Dyn gedicht sil te sjen wêze op de webside fan Transpoesie en sil dêr ek útstald wurde.

It tema dit jier is topofony fan in ûnoersetber Europa. We freegje dy dus in gedicht te skriuwen mei dit tema. Ek freegje we ofst sels in Ingelske oersetting meitsje kinst, dêr’t de betsjutting fan dyn oarsponklike tekst bestean bliuwt. Fierder ûntfange we in motivaasje fan dy oer watst as dichter noch ûntwikkelje wolst en in biografy, dy’t ek yn it Ingelsk oerset is.

It Skriuwersbûn hat in fêst bedrach om dizze nije Fryske Tanspoesie Dichter yn ’e mjitte te kommen by de kosten fan it ferfier en ferbliuw. Dyn inskriuwing wurdt foar dy betelle. Mis dizze kâns dus net!

Oanmelde graach foar 30 maart mei in gedicht (fansels kinst ek mear ynformaasje opfreegje): ynfo@skriuwersbun.frl

Mear oer Transpoesie is te lêzen op www.transpoesie.eu

Nei kinderboek: Tover-Tinus en de babbelbeesies

Op vrijdag 6 meert is Tover-Tinus en de babbelbeesies prissenteerd, een nei kinderboek van oetgeverij Het Drentse Boek. Schriever en vörmgever Sjoerd Visser oet Assen wol geern zien kinder Drents bijbrengen, maor is zölf niet Drentstaolig. Waor begun ie dan? Bij een paor woordties die naor het Drents umzet wordt. En veur dat umzetten hef Visser een taoltovenaar bedacht: Tover-Tinus. In het kleurrieke veurleesboek bint de babbelbeesies Drentse woorden as stoet, botter en kees.

Op de foto vlnr: Sjoerd Visser (schriever/vörmgever) met zien kinder Isa, Sera en Zoë.

Het eerste exemplaor van het neie kinderboek gung naor de kinder van Sjoerd Visser: Sera, Zoë en Isa. Tover-Tinus en de babbelbeesies is te koop in de boekhandel en in de webshop van het Huus van de Taol (huusvandetaol.nl/webshop).

Boekgegevens

Skriuw! – in ferhalewedstriid en skriuw-evenemint

Skriuw! is in ferhalewedstriid en skriuw-evenemint dat learlingen oanset ta kreatyf skriuwen yn it Frysk. It doel is om safolle mooglik learlingen fan groep 7 en 8 Frysk skriuwe te litten.

It projekt bestiet út in tal opdrachten dy’t de learlingen yn de klasse dwaan kinne om it kreative skriuwen te stimulearjen. Mei dy opdrachten wurkje de learlingen oan de feardichheden om oan de ein in ferhaal te skriuwen foar de ferhalewedstriid. It bêste ferhaal wint hjirby fansels in priis en sil brûkt wurde as basis foar de tekst fan it fineale-evenement.

Want Skriuw! is ék de opfolger fan it bekende ‘Lyts Frysk Diktee’ en op 26 maaie 2026 sil de Skriuw! Finale yn de Steateseal fan it Provinsjehûs plak hawwe. Yn dy finale wurdt bekend wa’t fan alle learlingen yn Fryslân it bêst Frysk staverje kin.

Dogge jim ek mei?

Oanmelde kin oant 20 maart 2026 fia dizze website. Nei it oanmelden ûntfange jim in (digitaal) boekje mei alle opdrachten om te oefenjen.

Ynstjoere fan de ferhalen en it seleksjediktee foar de finale kin oant 17 april 2026.

Op 21 april 2026 wurdt bekendmakke hokker ferhaal wûn hat en wa fan de learlingen meidwaan kinne oan de staveringsfinale yn it Provinsjehûs.

Fryske freed op twa middelbere skoallen Drachten

Sûnt dit skoaljier stiet op middelbere skoallen Liudger Raai en Splitting yn Drachten alle moannen ien freed yn it teken fan de Fryske taal. Fan de playlist yn de kantine oant de dei-iepeningen: alles is dan Frysk. Fryskpraters prate Frysk en Nederlânskpraters wurde oanmoedige om mei te dwaan. In moaie ‘good practice’ fan it nije kearndoel oer taalbewustwêzen!

fia Taalplan Frysk 2030

Bildtse Boekemet op 18 maart

Op woensdeg 18 maart fan 10.00-16.00 uur hout Bildts Aigene in ’e bibletheek fan St.-Anne de ‘Bildtse Boekemet.’

We rúmme naamlik ôns magasyn op! D’r binne ouwe, hèle ouwe, maar ok nije Bildtse boeken te koop met flinke kortings. Ja, jim hore ’t goed: flinke kortings! Wees d’r dus bij, want op=op!

Meskien sit d’r nag wat foor dij bij. Kom derom 18 maart na de bibletheek in St.-Anne.

Nasjonale Boekewike 2026

De (nasjonale) boekewike is in feest foar jong en âld, want der is in boek foar elkenien. Mei it tema ‘Myn generaasje’ rôlet it CPNB de reade loper út foar elke generaasje. De boekewike 2026 giet oer boeken, ferhalen en taal dy’t sjen litte hoe’t generaasjes foarme wurde.

Ofsto no in boomer bist of zoomer, millennial, alfa of X: dyn generaasje is foaral in gefoel. Oer wa oftsto bist en by wa oftsto hearst. Dat generaasjegefoel groeit ast as tiener dyn eigen plakje sikest, yn ‘e wrâld en yn ‘e tiid. En reizget mei dy nei dyn pensjoen mei. Untdek it allegear yn dyn boekhannel.

Fansels is der de hiele perioade it tradysjonel boekewikegeskink by besteging fan € 17,50 ôf oan boeken. Dit jier is dat Piaggio fan nimmen minder as Hendrik Groen, ek yn in prachtige Fryske oersetting!

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Facet Klazienaveen

In Facet Klazienaveen hebt de kinder van groep 3 van de St. Henricusschoel op dinsdag 3 meert de Meertmaond Streektaolmaond officieel lösdaon. Sander Broersma, zanger van de Drentstaolige punkband Skroetbalg én inwoner van Klazienaveen, nam de eerste Wiesneus in ontvangst.

Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) overhandigt Sander Broersma het eerste exemplaar van de Wiesneus. Foto: Huus van de Taol

Renate Snoeijing en Bert Rossing van het Huus van de Taol lazen de kinder veur oet het boek Tover-Tinus en de babbelbeesies van Sjoerd Visser dat ankommen vrijdag officieel prissenteerd wordt. Ok zungen ze met de klas het lied Max, schreven deur Martijje Lubbers en Marinus Scholten, oet de neie Wiesneus

Na het officiële gedielte verrasten de kinder de anwezigen deur het spontaan zingen van Heb jij mien zwien ok zien? van The Dutch Boys.

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol organiseert in de Meertmaond-Streektaolmaond het veurleesproject. Zu’n 200 veurlezers bezuukt de basisschoelen in oeze provincie um an zoveul meugelijk kinder in het Drents veur te lezen. Alle kinder waor een veurlezer in de klas komp kriegt ok het tiedschrift Wiesneus.

De oplage van dit streektaaltiedschrift veur kinder van de basisschool is in 2026 veur Drenthe 25.000 stuks, maor het succes van de Wiesneus giet ok over de provinciegrenzen: in Grunning, de Stellingwarven, in de Achterhoek en op de Veluwe komp een Wiesneus in de eigen variant van het Nedersaksisch oet. Daormet komp de totale oplage op zowat 50.000 exemplaren.

Dit jaor hef de Wiesneus het thema Aoventuur. Op schoel kan Wiesneus gebroekt worden in de klas en anvuld worden met de lesbrief en de liedties op huusvandetaol.nl/wiesneus.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.