Read with MEE jout fergees webinar oer lêsûntwikkeling fan meartalige bern

Bern dy’t meartalich grutbrocht wurde, hawwe faak ûngelikense ûnderwiiskânsen yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Dat is in útdaging yn it ûnderwiis dêr’t ús ynternasjonale projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) op ynspilet mei it skriuwen fan in hânboek mei handige ynformaasje. Dat hânboek wurdt op 27 jannewaris online presintearre.

Ynteraktyf foarlêzen

Op tiisdei 27 jannewaris 2026 is elkenien, online, fan herte wolkom om it Ingelsktalige webinar ta gelegenheid fan de lansearring fan it nije hânboek fan it Read with MEE-projekt by te wenjen. Dat hânboek jout tagong ta nije wurkwizen en resinte ûntwikkelings op it mêd fan taalûntwikkeling, taalkundich ferskaat en ûndersyk nei meartaligens. It hânboek wurdt fergees beskikber makke op de website fan Read with MEE.

Yn it webinar sille dosint-ûndersikers fan projektpartner NHL Stenden fertelle oer ynteraktyf foarlêzen en oare praktiken dy’t taalûntwikkeling yn meartalige klaslokalen yn de iere jierren befoarderje kinne.

It webinar wurdt iepene troch prof. Lorna Carson fan Trinity College Dublin en is op 27 jannewaris 2026 fan 16:15 oant 17:00 oere. Om de ZOOM-link te ûntfangen, kinst dyn e-mailadres hjir ynfolje.

Oer Read with MEE

It Erasmus+ projekt Read with Multilingual Early Education (Read with MEE) sil ynnovative tools en materiaal ûntwikkelje om de lêsfeardigens fan jonge meartalige bern (2-6 jier) te befoarderjen. It projekt spilet yn op in driuwende útdaging yn it ûnderwiis, omdat bern dy’t meartalich opgroeie faak ûngelikense ûnderwiiskânsen hawwe yn ferliking mei harren ientalige leeftydsgenoaten. Troch de ûntwikkeling fan thústalen fan bern te stypjen en te wurdearjen, rjochtet it Read with MEE projekt him op wichtige Europeeske prioriteiten, lykas ynklusy en diversiteit yn it ûnderwiis en it ferbetterjen fan de basisfeardichheden fan jonge bern.

Read with MEE is in gearwurking tusken seis partners út België, Ierlân, Nederlân en Spanje. Dat binne ATiT (BE), Trinity College Dublin (IE), NHL Stenden Hegeskoalle (NL), 8D (NL), , University of the Basque Country (ES). De sechsde partner, it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen (Fryske Akademy) yn Ljouwert koördinearret it projekt.

Lês mear ynformaasje op Mercators projektpagina of op de Read with MEE website.

Linda de Haan nije Berneboeke-ambassadeur

Linda de Haan wurdt takom jier de nije Berneboeke-ambassadeur fan Fryslân. Mei yngong fan jannewaris 2026 sil De Haan trije jier lang de promoasje fan it Fryske berneboek in gesicht jaan. Dêrmei folget se de eardere Berneboeke-ambassadeurs Lida Dykstra en Tialda Hoogeveen op.

Linda de Haan: “Dit ambassadeurskip fielt as in fanselssprekkende stap en komt op in prachtich momint yn myn karriêre. Alles wat ik de ôfrûne jierren sammele haw oan ûnderfining kin ik no ynsette, útbouwe en weromjaan oan de bern. Behalve op skoallen hoopje ik ek lêswille te fersprieden op plakken dêr’t lêzen en selsfertrouwen net altyd fanselssprekkend binne, want lêswille is ek de springplanke nei libbenslok.”

Linda de Haan wurdt mei yngong fan jannewaris 2026 Berneboeke-ambassadeur . Foto Natalia Balanina

Oer Linda de Haan

Linda de Haan (Burgum, 1976) is yllustrator en berneboekemakker. Yn 2000 ferskynde yn fjouwer talen tagelyk har earste printeboek ‘Kening & Kening’, dat se tegearre mei Stern Nijland makke. De Haan yllustrearre ferskate Fryske en Nederlânsktalige berneboeken en fersoarge û.o. yllustraasjes foar Tomke-boekjes. Ferline jier ferskynde ‘Ik wol in bosk op ’e jierdei’, in berneboek wêrfan’t sawol it ferhaal as de yllustraasjes fan har hân binne. It boek waard selektearre foar de White Ravens fan de Internationale Jugendbibliothek München. De White Ravens binne oanbefellingen foar bysûndere boeken út de wrâld fan de ynternasjonale berne- en jeugdliteratuer.

Berneboeke-ambassadeur

Om ’e trije jier wurdt der in nije Berneboeke-ambassadeur beneamd, dy’t him of har ynset om lês- en boekewille te fersprieden. De Berneboeke-ambassadeur bringt dêrfoar berneboeken en Frysk lêzen en praten ûnder de oandacht fan it publyk en jout de promoasje fan it berneboek in werkenber gesicht.

De Berneboeke-ambassadeur is in projekt fan Boeken fan Fryslân. Sjoch op www.berneboekeambassadeur.frl foar mear ynformaasje oer it projekt, of om de Berneboeke-ambassadeur út te nûgjen foar in skoalbesite of in lêzing.

Ni’je Stellingwarver Tomke

De Stellingwarfse Tomke is d’r weer. Tomke is een perveensiaol veurleesprejekt van de Afûk veur ukken. De van oorsprong Friestaelige verhaelties over et joongien Tomke en zien kammeraoties bin veur de Stellingwarfse ukken in et Stellingwarfs ommezet deur schriefster en vertaelster Christine Mulder.

Et Tomke-boekien het van et jaor as thema: ‘Op aeventuur!’ en staot vol mit mooie verhaelties, lieties en gedichies. Et Tomke-prejekt wil oolders infermeren over et gebruken van tael in ’e omgang mit jonge kiender. Veurlezen en taelspellegies binnen belangriek veur alle taelen, ok veur et Stellingwarfs.

De Stellingwarver veurleesweke in september/oktober wodt orgeniseerd deur de Stellingwarver Schrieversronte. D’r wodt uut et Tomkeboekien veurlezen bi’j de Stellingwarver ukkespeulplakken

Lês-mar-foar-wiken 2025 ôftrape mei de ‘Foarlêstafette’

Fan 1 oant en mei 26 septimber binne it de ‘Lês-mar-foar-wiken’. Fan ’e moarn wie de ôftraap op CBS De Hoekstien yn Surhústerfean, dêr’t foarlêzen waard troch wethâlder Tjibbe Brinkman fan de gemeente Achtkarspelen en troch Berneboeke-ambassadeur Tialda Hoogeveen. Mei dy foarlês-mominten waard tagelyk it startskot jûn foar de ‘foarlêstafette’. Dat hâldt yn dat twa foarlêstassen, mei dêryn ûnder oaren in Tomke- en in Keimpe-boekje en in lêsdeiboekje, alle dagen trochjûn wurde oan in oare foarlêzer. Sa reizgje de boekjes hiel Fryslân troch!

Oftraap lês-mar-foar-wiken 2025 mei wethâlder Tjibbe Brinkman fan de gemeente Achtkarspelen en Berneboeke-ambassadeur Tialda Hoogeveen. Foto: Jacob van Essen

Alle jierren yn septimber wurde de Lês-mar-foar-wiken organisearre. Mei dy jierlikse kampanje wolle wy omtinken freegje foar it foarlêzen yn it Frysk oan bern fan 2 oant en mei 8 jier. Oeral yn Fryslân wurdt dan (ekstra) foarlêzen yn it Frysk: op de berne-opfang, by gastâlden, op skoallen en fansels ek thús! Want foarlêzen is net allinne gesellich, mar ek hiel belangryk foar de taalûntwikkeling fan jonge bern. Hielendal foar de ûntwikkeling fan in minderheidstaal lykas it Frysk.

Tomke & Keimpe

It tema fan 2025 is ‘aventoer’ en slút dêrmei oan op it tema fan de lanlike Kinderboekenweek, dy’t yn oktober plakfynt. Foar de pjutten ferskynt yn dat tema in nij Tomke-boekje, dêr’t by gastâlden en op de pjutte- en berne-opfang út foarlêzen wurdt. Nei ôfrin krije de pjutten it boekje mei nei hûs, sadat bern en âlders thús ek genietsje kinne fan de ferhalen. It boekje ferskynt net allinnich yn it Frysk, mar ek yn it Bildts, Stellingwarfs en Franekers.

Foar de âldere bern (4 oant en mei 8 jier) ferskynt in nij Keimpe-boekje yn itselde tema, dat elkenien fergees ophelje kin by de biblioteek. Alle basisskoallen krije ek in eksimplaar fan it boekje tastjoerd, om yn de Lês-mar-foar-wiken út foar te lêzen. Der is ek
in echte ‘Keimpe Lêsrap’! Skoallen dy’t dêr in live-optreden fan winne wolle, kinne foar 20 septimber in aventoerlike foarlêsfoto ynstjoere nei keimpe@afuk.frl.

Tomke ferskynt net allinnich yn it Frysk, mar ek yn it Bildts, Stellingwarfs en Franekers.

Oare foarlêsaktiviteiten

Op 13 septimber, mei ‘Uit in Huis’, kinne bern meidwaan oan ús ‘foarlês-speurtocht’ by Tresoar ynLjouwert. Sykje nei de foarlêzers en genietsje fan de ferhalen dy’tst fynst! Op tsjil.omropfryslan.nl binne yn septimber nije bernefilmkes te besjen. En op Tjitsfloch binne alle ferhaaltsjes en ferskes út it Tomke-boekje te hearren! Dêrneist wurde der mei de Lês-mar-foar-wiken ferskate foarlês-, dûns- en muzykfoarstellingen organisearre yn de biblioteken fan Fryslân. Foar bern fan 2 oant en mei 8 jier leit dêr in fergees Tomke- of Keimpe-boekje klear. Dus: lês mar foar!

It Lês-mar-foar-projekt wurdt organisearre troch Afûk, Fers, SFBO, Cedin en Omrop Fryslân. Mear ynformaasje oer de Lês-mar-foar-wiken is te finen op lesmarfoar.frl

Nij ferskynd by Afûk: ‘De bûseskatten fan Poike’

De bûseskatten fan Poike is in boek fol mei gedichten, ferhalen en nifelwurkjes – allegear ynspirearre op sammele bûseskatten fan bern. In hearlik boek oer bernefantasy en fynsten, foar bern fan 4 jier ôf.

Lês de ferhalen oer it famke Poike, dy’t bûten boartsje it moaiste fynt dat der is. Poike hat altyd de bûsen fol. Mei wûnderbaarlike of gewoan moaie, grutte en lytse skatten. By elk fan dy skatten heart in ferhaal en dy ferhalen fertelt Poike oan har bêste freon op fjouwer poaten: har hûn Bijke.

Fan in snoeppapierke oant de aldermoaiste stien, fan in knikkert oant in wolk yn in pûdsje, fan in kleurige plestik dop oant in wjirm – allegear kinne it bûseskatten wêze! Jas- en broeksbûsen binne de bêste skatkeamers fan de hiele wrâld. Wat is der dan ek moaier as bûten omstrune om skatten te ûntdekken en te sammeljen?

Gean dizze simmer op ’en paad mei dit moaie boek: net allinne in (foar)lês- en sjochboek, mar boppedat in dochboek!

Boekgegevens De bûseskatten fan Poike

  • Auteur: Reina&Greetje
  • Yllustraasjes: Barbara de Ruiter
  • Utfiering: ynbûn en mei ilestyk
  • ISBN: 978 949 331 861 8
  • Ferkeappriis: € 15,95
  • Tal siden: 80
  • Leeftiid: 4+
  • websjop.afuk.frl

Misjka in et Stellingwarfs

Veur et vierde jaor het de Stellingwarver Schrieversronte een medern Nederlaans kienderboek vertaelen laoten in et Stellingwarfs. In de ofgelopen maonden het schriefster Attie Nijboer uut Oosterwoolde et prachtige kienderboek Misjka van Edward van de Vendel ommezet in et Stellingwarfs.

Op donderdagaovend 22 meie is et boek prissenteerd in de biebeltheek van Oosterwoolde. Een dag laeter is et boek prissenteerd deur schriever en vertaeler op basisschoele De Toekan in Oosterwoolde en op basisschoele De Velden in Noordwoolde-zuud. De kiender weren enthousiast over et bezuuk.

Edward van de Vendel op de basisschoele . Foto: Lenus van der Broek

In de kommende weke kriegen alle kiender van groep vuve in de Stellingwerven et boek ommenocht mit naor huus.

Misjka

Et boek Misjka gaot over een maegien dat Roya hiet. Zi’j is uut een veer laand vlucht naor Nederlaand, omdat d’r in heur eigen laand oorlog was. Ze woont now in een huus mit heur heit en mem en drie bruurs.

Ze krigt een dwargkniene waor ze goed veur zorgt. As et knienegien op een dag uut zien hokke ontsnapt en ze naor him zuken moeten, komt de geveerlike reize die Roya mit et gezin maekt het weer naor boven.

Et boek Misjka het in 2023 de goolden griffel wunnen, ien van de belangriekste priezen veur kienderboeken.

  • Titel: Misjka
  • schrievers: Edward van de Vendel & Anoush Elman
  • mit tekenings van: Annet Schaap
  • vertaeler: Attie Nijboer
  • tael: Stellingwarfs
  • et boek is veur € 18,00 te bestellen
  • www.stellingwarfs.nl

Nij ferskynd by de Afûk: ‘Sibbedeus en it gânzeboerd fan Wisse’

De Fryske oersetting fan priiswinnend berneboek Zebedeus en het ganzenbord van Wisse

By útjouwerij Afûk is de Fryske oersetting ferskynd fan it mei de Sulveren Griffel 2024 bekroande berneboek Zebedeus en het ganzenbord van Wisse. De Fryske titel is Sibbedeus en it gânzeboerd fan Wisse. It boek is skreaun troch Koos Meinderts, mei yllustraasjes fan Annette Fienieg, en oerset yn it Frysk troch Eppie Dam.

Op in dei krijt Sibbedeus de Bear in gânzeboerd tastjoerd, ôfkomstich fan in Wisse, dy’t him in goeie hân fan goaien winsket. Even letter stiet Sulver foar de doar, in sniewite gâns dy’t Sibbedeus freget om him te folgjen. It is de start fan in wûnderlik aventoer fan tafal en gelok, fan fallen en opstean. Mar wa is Wisse?

Sibbedeus en it gânzeboerd fan Wisse is in lichtfuottich, mar ek filosofysk ferhaal oer it libben – in spul datst net winne kinst, mar ek net ferlieze. Do kinst it allinnich mar spylje.

De parse oer de Nederlânske útjefte

Bas Maliepaard yn Trouw: “Meinderts doet wat hij goed kan: met talige humor, sprankelfantasie, een filosofische, soms licht melancholische ondertoon en een beeldende, maar toch ingetogen stijl schrijven over het leven.”

Mirjam Noorduijn yn NRC: “Er ligt onmiskenbaar een laagje Meinderts-weemoed over het verhaal, extra aangezet door Annette Fieniegs dromerige, innemende illustraties. Daaronder is echter voldoende lucht en licht.”

Edward van de Vendel: “Het schrijven van Meinderts heeft altijd al een schitterende helderheid gehad, maar dit boek is daar wel een van de beste voorbeelden van. Je hebt – hoe minder fijn Zebedeus’ belevenissen soms ook zijn – toch voortdurend het gevoel dat je over het geluk zit te lezen.”

Oersetter Eppie Dam foeget dêroan ta: “Sibbedeus is in boek dat ik graach sels skreaun hie. Gelokkich mocht ik it oersette. Ik bin tige wiis mei dizze bear. En úteinlik ek mei Wisse.”

Boekgegevens Sibbedeus en it gânzeboerd fan Wisse

  • Auteur: Koos Meinderts
  • Oersetting: Eppie Dam
  • Yllustraasjes: Annette Fienieg Utfiering: ynbûn
  • ISBN: 978 9493318588
  • Ferkeappriis: € 14,95
  • Leeftiid: 9+
  • websjop.afuk.frl

Nij ferskynd by de Afûk: ‘Anton yn it museum’ fan Mirjam van Houten

By de Afûk ferskynt op sneon 10 maaie it prachtige, kleurrike printeboek Anton yn it museum. Anton yn it museum is alwer it fyfde berneboek fan skriuwer en yllustrator Mirjam van Houten. It printeboek ferskynt boppedat tagelyk yn it Frysk én yn it Nederlânsk. In grut part fan de prachtige printen yn it boek makken yn de simmer fan 2024 diel út fan de eksposysje Verhaald – Verbeeld yn Museum Belvédère op It Hearrenfean. Ek binne se oant 11 maaie 2025 noch te sjen yn de Koppelkerk yn Bredevoort, as ûnderdiel fan de eksposysje Verhalen Verbeelden Vrijheid.

It boek is in prachtich foarbyld fan ferbylding en fernuvering foar bern én foar folwoeksenen. Mei subtile humor en sprekkende bylden slacht it in brêge tusken jong en âld. Anton komt fan ’t bêd, klaait him oan, yt, en nimt de bus nei kantoar. Alle dagen wer. Op in dei sjocht Anton in poster fan in skilderij, hy lit de bus trochride en giet nei it museum. En dan wurdt alles oars…

Oer de auteur
Mirjam van Houten (Beetstersweach, 1977) debutearre yn 2016 mei Tije, in boek foar bern fan 7 jier ôf. Dat boek waard yn 2018 foardroegen foar de IBBY Honour List, in twajierlikse ynternasjonale list
mei berne- en jeugdboeken fan hege kwaliteit, en waard ek nominearre foar de Simke
Kloostermanpriis. Yn 2021 ferskynde har twadde berneboek: By beppe útfanhûs, dat oersetten waard yn it Faeröersk, Ladinysk en Noardfrysk én bekroand mei de Diet Huber yllustraasjepriis. Yn 2022 kaam Jelle en juf út, dat yn 2025 bekroand is mei de Simke Kloostermanpriis, en yn 2023 ferskynde It Grutte Pake & Beppe Foarlêsboek.

Boekpresintaasje:
De presintaasje fan Anton yn it museum fynt plak op sneon 10 maaie fan 14.00 – 15.30 oere yn de Afûk Fryske boek- en kadowinkel yn Ljouwert. De winkel is dêrtroch spesjaal de hiele dei iepen foar it winkeljend publyk. Mirjam van Houten sil dan wat fertelle oer it ûntstean fan it boek en in stikje foarlêze. It earste eksimplaar wurdt oanbean oan de Fryske berneboeke-ambassadeur, Tialda Hoogeveen.

Elkenien is fan herten wolkom!

Boekgegevens Anton yn it museum

  • Auteur en yllustrator: Mirjam van Houten
  • Utfiering: ynbûn
  • ISBN: 978 9493318595
  • Ferkeappriis: € 16,99
  • Leeftiid: 4 – 8 jier
  • Taal: Fryske ferzje en in Nederlânske ferzje
  • websjop.afuk.frl

Nij Taalkado

Dizze wike is it nije Taalkado ferskynd, dat útdield wurdt oan âlders dy’t yn in dielnimmende gemeente oanjefte dogge fan de berte fan harren poppe. Sûnt 2008 jout de provinsje Fryslân it bertegeskink al út. It projekt wurdt ek yn 2025 en 2026 op ’e nij útfierd troch de Afûk. It nije Taalkado sit wer fol mei aardige en edukative produkten, dy’t jonge bern en harren âlden op boartlike wize yn oanrekking bringe mei de Fryske taal en meartalich opfieden.

Bern yn Fryslân skriuwe harren libbensferhaal yn in meartalige provinsje en dat begjint al by de berte. De provinsje Fryslân sjocht dat taalferskaat as rykdom en as in kâns foar de ûntwikkeling fan bern. Dêrom biedt de provinsje Fryslân âlders fergees in bertepakket oan: it Taalkado, foar no en letter.

Ien fan de earste nije Taalkado’s waard persoanlik útrikt troch deputearre Eke Folkerts oan Pytrik & Wietse út Dronryp, dy’t krekt harren twadde berntsje Jilles krigen hawwe. Deputearre Folkerts: “Mei it Taalkado wolle wy âlders stypje by it oerdragen fan de Fryske taal en harren ek bewust meitsje fan de foardielen fan meartalich grutbringe. Mei de ynhâld fan it Taalkado kinne sy fuortendaliks oan de slach mei it foarlêzen en sjonge yn it Frysk, want dêr kinst net betiid genôch mei begjinne. Wy hoopje dat dit in goede start jout foar de taaloerdracht fan it Frysk, want bern binne de takomst.”


Bewardoaze
It Taalkado hat de foarm fan in boek. Dy fleurige en handige ferpakking kin letter brûkt wurde as bewardoaze foar oantinkens út de poppetiid. Yn it Taalkado sitte ûnder oaren: in fleurich kartonboekje mei rymkes foar poppen, in foarlêsboekje, in ferskewaaier, in sêfte slabber, kleure berte-flachjes mei in Fryske tekst en ynformaasje oer meartalich opfieden.

Oanjefte by de gemeente
Alders krije it Taalkado yn it gemeentehûs, as sy oanjefte dogge fan de berte fan harren berntsje by ien fan de Fryske gemeenten (mei útsûndering fan gemeente Weststellingwerf en de Waadeilannen). By in digitale oanjefte kinne âlden it Taalkado op in letter momint noch by harren gemeente ophelje.

Nij fan de Afûk: feestlike jierdeikalinder foar pjutten


Geartsje Douma skriuwt al 25 jier Fryske ferskes, gedichtsjes en ferhaaltsjes foar jonge bern. Ta eare dêrfan ferskynt hjoed in prachtige feestlike jierdeikalinder mei in seleksje fan har wurk. Foar alle moannen is der wat keazen dat krekt past by de tiid fan it jier.

Op de kalinder binne by alle gedichtsjes en (opsis-)ferskes prachtige yllustraasjes te sjen. Se binne makke troch Linda de Haan, Mirjam van Houten, Luuk Klazenga, Marijke Klompmaker, Karin Carolina Poiesz en Froukje Reitsma. Fia in QR-koade binne de ferskes te belústerjen en der wurde by alle moannen bypassende lês-, sjong-, doch- of praattips jûn. In fleurige kalinder, om it hiele jier troch fante genietsjen; op ’e pjutte-opfang, op skoalle of thús! De jierdeikalinder is fan hjoed ôf oan te keap by de Afûk yn de winkel en fia de websjop.

Op 28 febrewaris waard it earste eksimplaar fan de kalinder kado jûn oan Geartsje Douma, dy’t ek nochris op dizze dei har jierdei hat. Spesjaal dêrfoar wie der in feest-foarlêsmoarn organisearre foar pjutten yn de Afûk winkel yn Ljouwert. Der waard foarlêzen, muzyk makke en fansels taart iten.

Gegevens Jierdeikalinder mei ferskes en gedichtsjes fan Geartsje Douma

  • Auteur: Geartsje Douma
  • Yllustraasjes: Linda de Haan, Mirjam van Houten, Luuk Klazenga, Marijke Klompmaker, Karin Carolina
  • Poiesz en Froukje Reitsma
  • ISBN: 978-94-93318-49-6
  • Ferkeappriis: € 9,95
  • websjop.afuk.frl