Tag: minderheidstalen

Posted on

In Memoriam Dónall Ó Riagáin (Dublin, 1941 – Naas, 2026)

As der ien west hat dy’t him o sa ward hat om op Europeesk nivo de lytse talen fan Europa sa te stypjen dat der in Europeesk Hânfêst foar kaam dan is dat grif Dónall Ó Riagáin.

Berne en opgroeid yn Dublin, sette er him yn de jierren santich al hiel bot yn foar de Ierske taal. Mei de Noard-Ierske Europarlemintariër John Hume wurke er begjin jierren tachtich gear om stipe te krijen foar de resolúsjes fan de Italjaanske sosjalistyske Europarlemintariër Gaetano Arfé. Doe’t dy resolúsjes fan 1981 en 1983 troch it Europeesk Parlemint oannommen wiene, kaam der Europeesk jild frij foar lytse talen en koe úteinset wurde mei it Europeesk Buro foar Lytse Talen dêr’t hy earst de earste foarsitter en letter de earste siktaris-generaal fan waard. As sadanich sette er him yn foar it tastânbringen fan it Europeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen dat yn juny 1992 troch in grutte mearderheid fan de Rie fan Europa oannommen waard, mar dêrnei noch wol troch de ûnderskate lidsteaten ratifisearre wurde moast.

Yn Dublin 1996. Ut Contact Bulletin (mei tastimming fan Diarmaid Breathnach)

Fan 1992-1998 makke ik him mei doe’t ik beneamd waard ta deistich bestjoerslid fan dat Europeesk Buro. Om de lannen sa fier te krijen dat akkoard gean soene mei alteast dielen fan dat hânfêst wie net in lytse opjefte. Dêrfoar fersette Ó Riagáin in soad lobbywurk. Wat wie it in feest dat yn 1996 de Nederlânske oerheid lang om let it Frysk opjoech foar it grut tal konkrete stappen oangeande it beskermjen dêrfan dy’t neamd wurde yn Diel III fan it hânfêst. Likegoed duorre it noch oant 2001 ear’t de Nederlânske oerheid datoangeande in konvenant sleat mei de provinsje Fryslân, dy’t letter bekendheid krige as de Bestjoersôfspraken Fryske Taal en Kultuer.

Dónall Ó Riagáin liet him kenne as in freonlike en tagonklike man. Tagelyk wie er ien fan trochsetten en fêsthâlden; hy liet syn ein net gau slûpe. Sels makke ik dat mei yn in gearkomste yn 1996 yn in gearkomste mei Michael D. Higgins, de lettere Ierske presidint, dy’t doe minister fan kultuer en de Gaeltacht wie en mei wa’t Dónall Ó Riagáin dúdlike ôfspraken meitsje woe oer in wetlike basis foar it takennen fan Europeesk jild oan regionale of minderheidstalen.

Ek nei syn offisjele pensjonearring bleau  Ó Riagáin aktyf. Hy wurke oan projekten oangeande frede en taalrjochten yn Noard-Ierlân en stipe taalmienskippen yn ferskate parten fan de eardere Sovjet-Uny. Oan de ein fan 2025 ta bleau er aktyf belutsen by Cill Dara le Gaeilge, in organisaasje dy’t him ynset foar de fersterking fan de Ierske taal yn Kildare. In pear kear haw ik it foarrjocht hân om by him en syn frou Treasa yn Naas te iten. Yn de Iersktalige mienskip dêr spile er in wichtige rol. As pionier foar wetjouwing oangeande lytse talen yn Europa kin syn belang net gau oerskat wurde.

Dónall Ó Riagáin yn 2013. Fan Foras na Gaeilge, fotograaf: Máire Uí Mhaicín

Mei tank oan Diarmaid Breathnach, in neiste meiwurker fan Dónall Ó Riagáin,

Jelle Krol

Posted on

Mercator Europeesk Kennissintrum beleanne mei Italiaanske ALTRE EUROPE Award!

Foar hast 40 jier oan ûndersyksaktiviteiten op it mêd fan minderheidstalen yn Europa mocht it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen, ûnderdiel fan de Fryske Akademy, yn Italië de ALTRE EUROPE priis yn ûntfangst nimme.

De ferrassing wie grut, doe’t der in pear wiken lyn in telefoantsje kaam fan de Nederlânske ambassade yn Italië. Jelske Dijkstra, de hjoeddeistige projektmanager fan Mercator, en Cor van der Meer, dy’t rom 20 jier projektmanager west hat en koartlyn pensjonearre is, waarden útnûge om ôf te reizgjen nei de Noard-Italiaanske stêd Udine om de ALTRE EUROPE Award yn ûntfangst te nimmen. 

Jelske Dijkstra en Cor van der Meer nimme de award yn ûnfangst. Foto: Luca Chiandoni

Fjirtich jier ûndersyksaktiviteiten

De útrikking fan dizze ‘oeuvre’-priis wie op it SUNS Festival yn Udine, it festival foar poadiumkeunsten yn Europeeske minderheidstalen. De priis waard útrikt troch Federico Pirone, wethâlder fan Kultuer fan de gemeente Udine, en Carlo Puppo, foarsitter fan it evenemint. 

Yn syn taspraak neamde Pirone trije redenen wêrom’t Mercator de ALTRE EUROPE priis fertsjinne. Dat wie “foar hast fjirtich jier ûndersyksaktiviteiten dy’t benammen wijd wiene oan de minderheidstalen fan ús kontinint, foar de kwantiteit en kwaliteit en beskikberens fan de stúdzjes nei de situaasje fan minderheidstalen yn it ûnderwiis en nei taalkundige diversiteit, en omdat Mercator mei al dizze aktiviteiten in referinsjepunt is foar alle Europeeske minderheidsmienskippen en sa in ympuls jout oan it befoarderjen fan taalrjochten yn Europa.”

Grutsk

Jelske Dijkstra is wiis mei de priis: “Ik fyn it enoarme opstekker foar Mercator. De priis is in grutte wurdearring en erkenning fan ús wurk. Dit waard moarns by it programma foar skoalbern ek befêstige troch de learkrêften dy’t nei ús ta kamen.” Moarns wiene Dijkstra en Van der Meer nammentlik noch te gast yn in teaterkolleezje foar likernôch 300 bern om te praten oer meartaligens en it wurk fan Mercator. Cor van der Meer sjocht de priis ek as erkenning foar Mercators wurk. “It lit sjen dat ús krewearjen foar de lytse talen yn Europa ek by oare minderheden wurdearre wurdt. We meie dêr as meiwurkers grutsk op wêze!”

Oer SUNS

SUNS Europe is it Europeeske Festival foar poadiumkeunsten yn Europeeske minderheidstalen. It festival sette yn 2009 útein as in muzykwedstriid foar minderheidsmienskippen yn it Alpen- en Middellânske Seegebiet fan Europa en is ûnderwilens útgroeid ta in moetings- en útwikselingsplatfoarm foar keunstners út minderheidstaalgroepen yn Europa.

Posted on

Fakatuere: Undersyksmeiwurker foar it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen

Hasto ynteresse om by de Fryske Akademy en it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen te wurkjen? Wurkje by ús betsjut wurkje yn in bysûndere, histoaryske omjouwing yn ‘e mande mei ynspirearjende kollega’s en partnerorganisaasjes. Wy binne in platte organisaasje dêr’t meiwurkers selsstannich mei entûsjasme en passy yn gearwurkje. Kollegiale gearwurking en romte foar inisjativen steane foarop.

Op dit stuit sykje wy foar ús Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen in Undersyksmeiwurker (22,8 oeren wyks / 0,6 fte of mear yn oerlis).

Wat silst dwaan? 

• Meiwurkje oan ûndersyk op it terrein fan meartaligens en taallearen (regionaal en ynternasjonaal); 

• Meiwurkje oan besteande aktiviteiten bygelyks foar de opbou fan in kennisbank op basis fan ûntwikkele produkten út projekten; 

• Yn gearwurking mei de projektmanager rinnende projekten koördinearje en stypje; 

• Yn tiimferbân kongressen en seminars organisearje; 

• Mei-skriuwe oan artikelen en items foar nijsbrieven. 

By dizze funksje leit de klam op ûnderwiisprojekten dy’t meast in ynternasjonale kontekst hawwe en it redigearjen fan Regionale Dossiers.

Wat biede wy?

De oanstelling is tydlik, foarearst foar in jier. Ôfhinklik fan oplieding en wurkûnderfining is it salaris by in folslein tsjinstferbân op syn meast €4,484,- smoarch yn ’e moanne (UFOprofyl ûndersyksmeiwurker nivo 3, skaal 8, cao Nederlandse Universiteiten), eksklusyf 8% fakânsjejild en 8,3% ein fan ‘t jier-útkearing. 

It wurkplak is op de Fryske Akademy te Ljouwert.

Mear ynformaasje

De folsleine fakatueretekst is hjir te lêzen yn it Frysk (pdf) of English (pdf).
Reagearje kin oant 17 novimber 2025!

Posted on

Premjêre FryslânDOK – Yn myn dreamen hear ik dy

Meikoarten sil yn trije lannen de ynternasjonale dokumintêre Yn myn dreamen hear ik dy yn premjêre gean. De film folget makkers fan trije teäterselskippen dy’t yn in lytse taal wurkje: Tryater út Fryslân, Teatr Piba út Bretanje en Kvääniteatteri út Noard-Noarwegen. Tongersdei 13 febrewaris om 20:00 oere is de Fryske premjêre, ynklusyf petearen mei de makkers, yn de teäterseal fan Tryater yn Ljouwert; op sneon 15 en 22 febrewaris is de film yn twa dielen te sjen op NPO2, op snein 16 en 23 febrewaris op Omrop Fryslân.

Foar de FryslânDOK reizge dokumintêremakker Murk-Jaep van der Schaaf yn 2024 Ljouwert, it Frânske Brest en Storslett yn it noardlikste puntsje fan Noarwegen by del. Hy ferkende dêr mei teätermakkers Wessel de Vries, Christophe le Menn en Inger Birkelund harren lânskip, harren taal en harren wurk. Ek folge Van der Schaaf harren ûnderlinge útwikselingen, kreative prosessen en benammen de groeiende mienskiplike leafde foar taal en omjouwing.

Ynternasjonaal kontakt troch Phōnē
De gearwurking tusken de trije ûntstie út it ynternasjonale projekt Phōnē, dat teäterselskippen dy’t yn in minderheidstaal wurkje ferbynt. It fan Hamburch út oanstjoerde projekt waard foar trije jier stipe troch de Europeeske Uny en is yn desimber ôfrûne. Acht organisaasjes – njonken deselden út de dokumintêre kamen dizzen út Itaalje, Ierlân, Spanje, Roemeenje en Dútslân – wikselden binnen Phōnē út oer kwaliteit, kwantiteit, skriuwen, publyksbeheljen en tagonklikens fan teäter yn lytse talen.  

De Vries, Le Menn en Birkelund fûnen elkoar binnen de skriuwersútwikselingen dy’t der op ferskillende plakken yn Europa wiene. Sy bouden in freonskiplike wurkrelaasje op, dy’t trochkrong yn elkoars stikken. Sa wiene der Bretonske ynfloeden yn it stik Thúsblaze dat Tryater ôfrûne jier brocht en waard in skriuwersmoeting in sêne yn in Bretons teäterstik. Dêrneist regissearret Wessel de Vries dit jier it stik fan Birkelund yn Noarwegen.

Artistike gefoelstaal
Van der Schaaf fûn it projekt krekt troch in ferskil tusken de lânskippen en kultueren yn kombinaasje mei leafde foar de eigen talen it filmen wurdich. Foaral de gemy tusken de makkers út Fryslân, Bretagne en Noord-Noorwegen wie nijsgjirrich om fêst te lizzen. ‘Ik seach trije makkers dy’t taal hiel bewust ynsette foar harren keunst. Wat my yntrigearre is dat de lytse taal foar alle trije net de memmetaal mar krekt de artistike gefoelstaal is. Fan dy taalleafde woe ik mear witte. De talen blike djipgeand ferbûn mei harren persoanlike ferhalen en mei elkoar. As dizze makkers elkoar treffe, ûntstiet der wat. Prachtich om yn it dekôr fan de ferskate Europeeske gebieten op byld te krijen.’

Premjêre Yn myn dreamen hear ik dy
Op 13 febrewaris om 20:00 oere is bij Tryater de offisjele Europeeske premjêre. De dokumintêre wurdt dan yn syn gehiel fertoand en der binne petearen mei ûnder mear de makkers. Yn de neifolgjende wykeinen wurdt de film útstjoerd op de Nederlânske telefyzje. Yn Frankryk en Noarwegen folgje eigen premjêres.

Fia Tryater kinst in kaartsje reservearje.

Posted on

Minderheidstalen krije op ‘e nij plak yn it Europeesk Parlemint

Der moat op ‘e nij in Europeesk diskusjeplatfoarm foar minderheidstalen komme, sa hat it Europeesk Parlemint hjoed besletten yn Straatsburch. Fia de saneamde ‘yntergroep’ krije fertsjintwurdigers fan etnyske minderheden en minderheidstalen de romte om harren belangen op in Europeesk nivo te behertigjen. Deputearre Eke Folkerts fan de provinsje Fryslân en de Fryske Europarlemintariër Raquel García Hermida-van der Walle (D66) binne entûsjast.

García Hermida-van der Walle wie ien fan de karlûkers om it platfoarm nij libben yn te blazen. “Er zijn altijd veel voorstellen voor dit soort platformen en Europese politieke families mogen er maar een paar steunen. Het was zeker geen uitgemaakte zaak dat deze erdoor zou komen,” leit se út. “Uiteindelijk hebben we voor elkaar gekregen dat ook onze liberale groep haar handtekening zette, zodat we minderheidstalen Europees op de kaart kunnen zetten.”

Mear stipe foar minderheidstalen

García Hermida-van der Walle wol it platfoarm ûnder oare brûke om de Fryske taal yn Brussel op de aginda te setten: “Tijdens mijn campagne heb ik beloofd me hier hard voor te maken, stap één is nu gezet. Vanuit hier kunnen we het Fries, de taal fan it hert, nog een flinke steun in de rug geven.” De Fryske Europarlemintatiër is dwaande mei it opsetten fan in ynternasjonale konferinsje foar in Europeesk inisjatyf wêrmei’t minderheidstalen Europeesk bettere beskerming genietsje soene.

As it inisjatyf útfierd wurdt, soe dat ek mank gean mei mear middels foar it befoarderjen fan Europeeske minderheidstalen. “Dat is niet alleen voor het Fries van belang, maar ook voor de andere minderheidstalen in Europa en de streektalen in Nederland die zich aan de positie van minderheidstalen op kunnen trekken. Kijk bijvoorbeeld naar Limburg, waar met lessen uit Fryslân nu aan de toekomst van het Limburgs wordt gewerkt,” sa seit de Fryske D66-Europarlemintariër.

Raquel García Hermida-van der Walle. Foto: Martijn Beekman

Fryske taaldeputearre entûsjast

Ek de Fryske taaldeputearre Eke Folkerts neamt de komst fan de yntergroep in boppeslach. Folkerts:: “As provinsje sette wy alles op alles foar de Fryske taal en de streektalen. De ôfrûne tiid is der in omslach west yn it tinken yn De Haach, wêrtroch’t it Frysk en de streektalen dêr no hieltyd mear omtinken krije. No is it saak om itselde foar mekoar te krijen yn Brussel.” Folkerts wol graach meikoarten delkomme yn Brussel om mei te praten oer de posysje fan minderheidstalen op Europeesk nivo. Folkerts: “Wy sjogge dat se yn bygelyks Baskelân tsjin deselde saken oanrinne as wy. Dan helpt it ús úteinlik allegear om mei-inoar op te lûken. Dat dit op ‘e nij opsetten wurdt is dus in boppeslach foar ús as Fryslân.”

Posted on

WikiWomen: presintaasje en edit-a-thon

Op 20 novimber wurde yn Ljouwert twa eveneminten holden dy’t bydrage oan in ynklusivere Wikipedia mei tagelyk mear taalferskaat. It middeisprogramma fan WikiWomen en de jûn fan de Fryske edit-a-thon rjochtsje har op it fersterkjen fan de represintaasje fan froulju en it behâld fan minderheidstalen op Wikipedia, mei bysûndere oandacht foar de Fryske taal en kultuer.

Beide eveneminten binne fergees en biede in unike kâns om by te dragen oan in Europeeske beweging foar gelikensens en taalbehâld.

WikiWomen: Minderheden yn de Spotlight
Datum: 20 novimber, 15:00 – 17:00
Lokaasje: Stadskas, Aldehoustertsjerkhôf, Ljouwert

It WikiWomen Erasmus+ projekt nûget dosinten, fertsjintwurdigers fan musea en taalorganisaasjes en oare belangstellenden út om te ûntdekken hoe’t Wikipedia ynset wurde kin foar it fersterkjen fan digitale feardichheden, sosjale belutsenens en taalbehâld. By dit evenemint diele Ierske, Baskyske en Fryske learlingen en dosinten harren ynsichten en ûnderfiningen mei it fersterkjen fan frouljusrepresintaasje en minderheidstalen fia Wikipedia. Spesjale projektmaterialen lykas it WikiWomen Student Curriculum, de WikiWomen Teacher Toolkit, en de WikiWomen GLAM Toolkit wurde presintearre. Dy boarnen biede konkrete helpmiddels foar ûnderwiis en kultuersektor om Wikipedia te brûken yn harren wurk.

Fryske Edit-a-thon: Skriuw de Froulju Yn!
Datum: 20 novimber, fanôf 19:30
Lokaasje: Stadskas, Aldehoustertsjerkhôf, Ljouwert

De jûns giet de oandacht út nei de Fryske Wikipedy mei de Fryske Edit-a-thon. Under begelieding fan eksperts fan Wikimedia út Ierlân en Baskelân leare dielnimmers hoe’t sy sels artikels skriuwe en bewurkje kinne. It doel is om froulju mear sichtber te meitsjen en it brûken fan it Frysk as minderheidstaal te fersterkjen. Yn dizze workshop krije dielnimmers de kâns om daliks oan ’e slach te gean mei it skriuwen fan artikels oer ynspirearjende froulju, spesifyk foar de Fryske Wikipedia. ​

Nim dyn eigen laptop mei en kom nei de Stadskas! De jûn stiet iepen foar elkenien dy’t de krêft fan Wikipedia ûntdekke wol en him/har ynsette wol foar in heterogene, ynklusive en Fryske online wrâld.

Oer Wikiwomen

Froulju binne te min represintearre op Wikipedy. Mei it Europeeske projekt wurdt dêr feroaring yn bocht troch learlingen yn minderheidstaalsituaasjes te learen hoe’t se harren eigen artikels skriuwe kinne. Sa wurde skoallen, Wikipedy-organisaasjes en taalorganisaasjes yn Europa byinoar brocht om Wikipedy te brûken as metoade om learlingen digitale feardigens, sosjale belutsenens en taalfeardigens te learen.

Partners yn Fryslân binne Afûk, Mercator Europeesk Kennissintrum (Fryske Akademy) en Learning Hub Friesland.

Posted on

EBLT presents: Witte Wieven

Fan 13 oant en mei 17 novimber hat it Noordelijk Film Festival plak yn Ljouwert, it jierlikse filmfestival fan it noarden. Op tongersdeitejûn presintearret it EBLT de Nedersaksyske film Witte Wieven, yn in útferkochte seal.

Witte Wieven

Ferwachtsje smeulende midsiuwske horror yn Witte Wieven fan Didier Konings. De film fertelt it ferhaal fan de jonge Frieda, dy’t fanwege har bernelleazens ferkettere wurdt troch har mienskip. Wanhopich siket se har taflecht yn gebed en rituelen, mar de antwurden komme net fan God. Wannear’t se weromkomt út it ferbeane bosk om it doarp hinne, wurdt se beskuldige fan hekserij. De mysterieuze wite widdowen en de tsjustere krêften fan ‘e bosk biede Frieda lykwols in nije foarm fan krêft.

Witte Wieven is in yntinse, folkloristyske horrorfilm fol driging, byleauwige rituelen en froulike befrijing. Mei syn unike fisuele styl sketst Konings in benaude wrâld dêr’t it tsjuster net allinnich bûten, mar ek binnenyn de minske skûlet. De film is folslein sprutsen yn it Nedersaksysk, om in sa autentyk mooglike sfear te kreëarjen.

Noordelijk Filmfestival – Memmetaal

De film op it Noordelijk Filmfestival makket diel út fan de programmaline Memmetaal en wurdt fertoand yn gearwurking mei it Europeesk Buro foar Lytse Talen (EBLT), dat ek in ynlieding fersoarget by de film. Lês mear.

It EBLT bestiet út fertsjintwurdigers fan mear as tweintich organisaasjes dy’t harren ynsette foar de posysje fan it Frysk, it Nedersaksysk, it Biltsk en it Papiamentu.

Posted on

Sjochtip: op syk nei de Fryske talefamylje yn Fier yn it rûn

It Frysk is mear as ien taal. It is in samling fan farianten dy’t wy in ‘talefamylje’ neame kinne. Mar hoe goed kenne we eins al dy famyljeleden? Mei dy fraach reizget presintatrise Tjits van der Wal – Boersma nei alle hoeken fan it Fryske taalgebiet.

Fier yn it rûn– Boarne: Omrop Fryslân

Yn’e kunde komme mei de talefamylje

Yn Fier yn it rûn reizget Tjits troch hiel Fryslân en dêrbûten, op syk nei alle farianten fan de Fryske taal. Tink dêrby oan It Bilt, Skylge, West-Fryslân, Föhr en Sylt. Se siket sprekkers fan de taal en praat mei harren oer de skjintme en skaaimerken fan de taal, mar ek oer de steat fan de taal. Want hoefolle wurdt der eins noch mei de taal praat yn dy gebieten?

Alle farianten ta ien liet

Under de syktocht nei de farianten is Tjits dwaande mei it meitsjen fan in liet. Se hat in liet makke dy’t oerset wurdt yn de ferskate Fryske farianten. Yn de ôfleveringen siket se sprekkers fan de taal op en sjongt se mei harren de kûpletten fan it liet. Uteinlik komt hjir in hiel liet út, dêr’t ek in fideoclip fan makke wurdt, dy’t yn de lêste ôflevering te sjen is. Sa kinne alle famyljeleden meidwaan mei ien mienskiplik liet fan de Fryske taal.

De earste útstjoering fan Fier yn it rûn start op it Bilt. Tjits ûndersiket hoe’t it Biltsk ûntstien is en komt derachter dat it mear is as gewoan in mjuks fan twa talen. Dêrneist docht se as dielnimmer mei oan it Biltsk Diktee en besiket se har liet yn it Biltsk te sjongen.

Fier yn it rûn

De seis ôfleveringen fan Fier yn it rûn binne fan moandei 28 oktober ôf eltse moandei om 17.15 oere te sjen by Omrop Fryslân.

Posted on

Marianne Veenstra op SUNS Europe

Marianne Veenstra stun in de finale van SUNS Europe, het Europese Songfestival veur Minderheidstaolen, met heur nummer “’t Is zo wisse (as een klontie zuut is)”. Allewal zie niet met de heufdpries hen hoes giet, hef zie het Nedersaksisch en Drenthe op de kaort zet. Het festival vun plaots in het Teatro Nuovo Giovanni da Udine en bracht mezikaanten samen die zingt in minderheidstaolen zoas Welsh, Baskisch, Faeröers en Furlan.

Marianne Veenstra op SUNS Europe. Foto: Bart de Nes / Abbot Studio

Dit jaor was het de zesde maol dat der een Drèentse inzending metdeed an SUNS Europe. Marianne kik tevreden weerum op heur dielname: “Het was een bijzondere ervaring om met zoveel muzikanten op het podium te staan en het Nedersaksisch op een groot Europees podium te laten horen.Het festival draait zeker niet alleen om winnen. Dit te mogen meemaken was al een overwinning op zich”.

SUNS Europe bödt jaorlks een podium an artiesten die in minderheidstaolen zingt. Het festival understreept het belang van culturiele diversiteit en fietert het behold van regionale taolen an deur dizze zichtbaar te maken veur een bried pebliek.

De vertegenwoordiging van Catalonië gung der vandeur met de jurypries: Remei de ca la Fresca

Posted on

Fryske dichteres Gabrielle Terpstra neiTranspoesie 2024

Op freed 27 septimber sil Gabrielle Terpstra optrede op it festival TRANSPOESIE yn Brussel. It tema fan dit jier is “surrealisme”, om de berte fan dizze keunstfoarm, in iuw lyn, te fieren. In tema dat wol by Gabrielle past! It festival duorret fan 26 oant en mei 28 septimber en fynt plak op ferskate plakken yn Brussel. Har dielnimming wurdt mei mooglik makke troch It Skriuwersbûn, de Provinsje Fryslân en de Douwe Kalmastifting.

Ek is oeral yn de Brusselske Regio poëzij te besjen: op ruten, doarren en muorren, yn útstallingskassen, yn it iepenbier ferfier en by minsken thús yn wenkeamers. De tweintich dielnimmende dichters diele in koart gedicht, elk yn harren eigen taal en mei harren eigen ferhaal. De gedichten binne oerset yn it Nederlânsk en Frânsk. Dizze posters binne ferspraat yn de Brusselske Regio en bringe poëzij werom yn de iepenbiere romte. Se nûgje elkenien út om efkes stil te stean en te reflektearjen oer it hjir en no, en om fuort te dreamen yn in poëtyske wrâld dêr’t dreamen, realiteit en revolúsjonêr tinken troch elkoar rinne. Guon dichters wolle sjokkearje, oaren sykje it fantastyske, it ûnmooglike of it magyske. Alle gedichten binne ferskillende úteringsfoarmen fan ûneinige frijheid, yntinse langstme en de ôfwizing fan logika.

De dielnimmende dichters: Cosimo Suglia (Luxemburch), Csenger Kertai (Hongarije), Dr Adam Perchard (Kanaaleilannen (Jersey)), Ernestas Noreika (Litouwen), Esyllt Lewi (Wales), Gabriela Ruivo (Portugal), Gabrielle Terpstra (Fryslân), Gian Maria Annovi (Italië), Harkaitz Cano (Spanje – Baskelân), Haska Shyyan (Oekraïne), Jaan “Luulur” Malin & Rooluulend (Estlân), Jimi Lend (Eastenryk), Joost Oomen (Nederlân), Lupin Vivian (Kanaaleilannen (Guernsey)), Małgorzata Lebda (Poalen), Noemí Rodríguez & Toni Gibert (Andorra), Radu Vancu (Roemenië), Sara Búho (Spanje), Susannah Dickey (Noard-Ierlân), en Trygvi Danielsen (de Faeröer).

It programma fan Transpoesie 2024

Tongersdei 26/09

17:00 – 18:30: Citizens’ Garden: offisjele iepening fan it festival

19:00 – 21:00: Ambassade fan Luxemburch: Surrealism de Lux (resepsje mei flaubyt en drankjes)

Freed 27/09

12:00 – 14:00: Fleur en papier dorée – Goudblomke yn papier: debat & lêze, mei brochje op skoat

15:00 – 17:00: Keninklike gallery: the Poet & the Public – foardrachten

19:00 – 21:00: Italiaansk Kultureel Ynstitút: Cheer & Co (resepsje)

Sneon 28/09

12:00 – 14:00: Fleur en papier dorée – Goudblomke yn papier: debat & lêze, mei brochje op skoat

15:00 – 17:00: Keninklike gallery: the Poet & the Public – foardrachten

19:00 – 21:00: Liszt Ynstitút: A Maze Sing Words (resepsje)

Reservearje foar de Transpoesie-eveneminten kia fia dizze link.

Wat is Transpoesie?

Sûnt 2011 wurdt it jierliks poëzijfestival TRANSPOESIE organisearre troch EUNIC Brussel, in netwurk fan Europeeske nasjonale ynstituten foar kultuer en nasjonale organen dy’t belutsen binne by kulturele en besibbe aktiviteiten bûten harren nasjonale grinzen. TRANSPOESIE fiert meartaligens troch poëzij yn ferskate talen nei it hert fan Brussel te bringen. Dit festival, dat gearfalt mei de Europeeske Dei fan Talen en Taalferskaat op 26 septimber, bestiet út in rige eveneminten, sa as lêzingen, debatten en iepenbiere skriuwsesjes. Troch orizjinele gedichten yn harren memmetaal te toanen yn iepenbiere romten en online, wol TRANSPOESIE in platfoarm kreëarje foar ús grutte ferskaat oan talen yn Europa.

Festivalkurator is Philip Meersman, ekspert op it mêd fan eksperimintele poëzij, immersive publykûnderfining, PhD-ûndersiker oan AP University College en performancedichter dy’t wurket mei XR. Mear witte? Sjoch op de website fan Transpoesie: www.transpoesie.eu