Tag: streektalen

Posted on

Oprop oan skriuwers: wa wol yn de Skriuwersarke?

Yn 2026 sil de Skriuwersarke, dy’t earder tahearde oan skriuwer Rink van der Velde, wer beskikber wêze foar in skriuwer dy’t yn alle rêst dwaande wêze wol mei Fryske literatuer (of literatuer yn in oare streektaal fan Fryslân). De arke leit op in prachtich plak yn in petgat oan de Drachtster Heawei en is eigendom fan It Fryske Gea.

Ofsjoen fan de kosten foar iten, drinken en oare persoanlike kosten, is it ferbliuw yn de Skriuwersarke fergees. De skriuwer tekenet in hierkontrakt mei It Fryske Gea, mar de hier wurdt betelle troch de Stifting Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD). 

Oars as oare jierren is de arke no ek beskikber yn ’e maitiid en by ’t hjerst en by ’t winter. Skriuwers kinne har opjaan foar ien wike yn ’t jier. Der is yn 2026 maksimaal plak foar 15 skriuwers.

De arke is beskikber yn de neikommende perioaden:

  • 1 febrewaris – 24 april 2026
  • 20 july – 7 augustus 2026
  • 19 oktober- 31 desimber 2026
De Skriuwersarke. Foto: FLMD.

Eardere ûnderfiningen

Remco Kuiper siet fiif kear yn de Skriuwersarke. Lês syn ûnderfiningen. 

Karen Bies siet yn 2024 yn de Skriuwersarke. Lês har ûnderfiningen.

Opjefte

Belangstellenden kinne har oant 1 jannewaris 2026 skriftlik oppenearje by Antje Postma, skriuwersarke@flmd.frl. Dêrby moat neist de wike dy’t de foarkar hat, ek oanjûn wurde wat de skriuwer fan doel is te dwaan. As de Skriuwersarke al fersein is yn de periode fan de foarkar, dan wurdt kontakt opnaam om te besjen wat de fierdere mooglikheden binne. 

In kommisje út it bestjoer fan de Stifting FLMD makket de kar watfoar skriuwers fan de arke gebrûk meitsje kinne.

Posted on

Streektaol kreg podium in stadion FC Emmen

Succesvolle oetverkochte editie van SND-symposium trekt roem 120 bezukers.

Meer as 120 bezukers oet Nederlaand, Duutsland en België verzamelden zuch dunderdag 2 oktober in stadion De Oude Meerdijk in Emmen veur het symposium van de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), dit jaor in de maande organiseerd met het Huus van de Taol. Het thema dit jaor was Podium veur de streektaol : van voetbal en meziek tot theater en schrieverij, overal kuj de riekdom en kracht van streektaol zien laoten. Verscheiden onderzukers, schrievers en makers vertelden derover tiedens lezingen en workshops.

Commissaris van de Keuning Jetta Klijnsma dee het symposium samen met dagveurzitter Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) lös. Daornao volgde een dag vol lezingen, panelgesprekken, workshops en optredens.

Foto: Richard Broekhuijzen – fia Huus van de Taol.

Hoogtepunten

De hoogtepunten waren undermeer:

  • Een lezing van Kristel Doreleijers over taolvariatie op het ‘glokale’ voetbalteniel,
  • Een stevig paneldebat over streektaol in de media, met vertegenwoordigers van Talpa, RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden,
  • Een gesprek met marketingmanager Marc Timmer over het gebroek van Drents bij FC Emmen
  • Inspirerende workshops van u.a. Leon Moorman, Lida Dijkstra en Martijn Wieling.

De prikkelnde ofsluting van het symposium bestund uut een koppel optredens met poëzie van Delia Bremer en Ria Westerhuis, volgd deur een netwarkborrel met oetzicht op het veld van FC Emmen.

‘Het was geweldig um te zien hoe underzukers, schrievers, muzikaanten, journalisten, bestuurders en taolliefhebbers mekaar tröffen en met mekaar in gesprek gungen. Dit symposium lat zien dat streektaol leeft en op alle podia een stee kreg, zölfs in een voetbalstadion.’

Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol

Over het symposium

Het SND-symposium is een jaorlijks evenement van de Stichting Nederlandse Dialecten, altied organiseerd in samenwarking met een regionale partner. Dit jaor was dat het Huus van de Taol, de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Stichting Nederlandse Dialecten is een overlegorgaan waorin streektaolbeleidsmakers en taolwetenschappers vertegenwoordigd bint.

Posted on

Symposium ‘Podium veur de Streektaol’

Op donderdag 2 oktober 2025 organiseren Stichting Nederlandse Dialecten en stichting het Huus van de Taol het jaarlijkse streektaalsymposium voor Nederland en Vlaanderen. En deze keer zetten we de streektaol écht op het podium!

Streektaal is meer dan alleen woorden. Het is cultuur, identiteit en verbinding. Tijdens het symposium ontdek je hoe streektaal tot leven komt in muziek, theater, boeken, technologie én in het voetbal. En hoe jij dat in je eigen werk of omgeving kunt toepassen.

Oetneudiging Streektaolsymposium Podium veur de Streektaol 2 oktober 2025 EmmenDownload

Aanmelden en meer informatie

Meer informatie, aanmeldmogelijkheid en het programma: klik hier.

Posted on

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Aa en Hunze

De Meertmaond Streektaolmaond is dit jaor officieel lösdaon tiedens een bezundere lunchbijienkomst veur de metwarkers van de gemiente Aa en Hunze. Op maondag 3 meert hebt burgemister Anno Wietze Hiemstra en Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol, in de maande het officiële startsein geven in de kantine van het gemientehoes. Hiermet understreept de gemiente het belang van de Drentse taol en cultuur.

Nao het officiële lösdoen bint de ambtenaren underdompeld in het Drents met een heuse Drentse kwis – een interactieve en luchtige menier um meer te leren over de Drentse taol en cultuur. De kwis weur verzörgd deur de streektaolvrijwilliger Jan Hartlief. En het gung der fanatiek an toe tiedens de kwis. Lang leek metwarker Kitty der met de winst vandeur te gaon, maor op het lèeste moment bleek wetholder Ivo Berghuis toch net ien punt lozer te weden.

Burgemister Hiemstra nao ofloop van de bijienkomst: ‘De streektaol is een belangriek underdiel van oeze cultuur. Met dizze feestelijke start van de Meertmaond Streektaolmaond laow zien daw de Drentse taal niet allent wardeert, maor ok actief gebroeken en deurgeven wilt.’

Renate Snoeijing vult an: ‘Het Huus van de Taol zet zuch in veur het behold en de promotie van de Drentse taol. Wij bint dan ok bliede dat de gemiente Aa en Hunze de oftrap van dizze maond vieren wil met een actieve bijdrage an het gebroek van het Drents in het dagelijks wark.’

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

De gemiente Aa en Hunze is ien van de grootste plattelandsgemienten in Nederlaand met zu’n 25.000 inwoners, 35 dörpen en kernen en een oppervlakte van roem 270 km2.

Posted on

Nei seizoen Taal an Taofel begunt met Hennie Stokker-Stadman, Johan Veenstra en Geert Jan Brader in Noord-Slien

Al meer as 25 jaor is de combinatie van Drentse schrieverij & meziek en eten geliefd. In het neie seizoen kuj op acht zundagen naor Taal an Taofel in Dwingel en Noord-Slien.

Vrijwilligers van streektaolorganisatie het Huus van de Taol bint drok gangs met de veurbereidingen van het neie seizoen van Taal an Taofel. Op acht zundagen in de winter kunt bezukers naor streektaolschrievers luustern. En ok is der altied meziek en tussen de middag waarm eten.

Taal an Taofel is aal in dezölfde zaolen: Grand Café De Brink in Dwingel en Restaurant-Zalencentrum Wielens in Noord-Slien. Op zundag 20 oktober is de oftrap in Noord-Slien. Het publiek kan luustern naor poëzie en verhaolen in de streektaol van Hennie Stokker-Stadman en Johan Veenstra. De meziek komp van Geert Jan Brader. Op 27 oktober kuj naor Dwingel. Bezukers kunt dan genieten van poëzie en verhaolen in de streektaol van Ria Westerhuis en Egbert Meijers. De meziek komp van Dorothee Spijker.

In de middagpauze kan elkenien naor het warm buffet. Taal an Taofel begunt um 11.00 uur en stopt um 14.00 uur. De entree is € 22,00. En daor kriej dan koffie/thee en een waarme maoltied veur.

In Noord-Slien is Taal an Taofel op 20 oktober, 10 november, 16 febrewaori (2025) en 16 meert (2025). Risserveren kan tot de dunderdag daorveur via reina.zwiers [apestaartje] planet.nl.

In Dwingel is Taal an Taofel op 27 oktober, 24 november, 9 febrewari (2025) en 9 meert (2025). Risserveren kan ok hier tot de dunderdag daorveur via ans.klok [apestaartje] ziggo.nl of j.oosting01 [apestaartje] home.nl

Posted on

Bert Eefting en Katrien Eggens neie streektaolambassadeurs veur het Huus van de Taol

Bert Eefting en Katrien Eggens bint sinds dizze week streektaolambassadeur veur het Huus van de Taol. As streektaolambassadeur zult ze der beiden met een koppel vrijwilligers veur zörgen dat er streektaolactiviteiten in heur gemiente organiseerd wordt.

Eefting volgt Geert Woldman op en giet an de slag in de gemiente Midden-Drenthe. Daor is e gien onbekende, want tot febrewaori van dit jaor was e daor  wiekagent. ‘Umda’k Drentstaolig bin, he’k daor in mien wark altied een bult veurdiel van had. Het is van belang daw de Drentse taol en cultuur uutdragen blieft.’

Eggens nemp in de gemiente Aa en Hunze het stokkie over van Jan Hartlief. Ze hef een eigen bedrief in training, coaching en interimmanagement. Ze gruide op Oringerveen op met het Drents, wat dan ok echt bij heur heurt: ‘Ik bin wies met het Drèents en vind het belangriek um het ere in te holden én um het deur te geven.’

Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol: ‘Zowal Bert as Katrien brengt een mooi netwark met. Daor kuw  in heur gemienten goed op bouwen . Maor het belangriekste is vanzölf dat ze het hart veur het Drèents op de juuste stee zitten hebt.’

Het Huus van de Taol bedankt Geert Woldman en Jan Hartlief veur alles wat ze as streektaolambassadeur daon hebt. Allebei blieft ze in de rol van streektaolvrijwilliger betrökken in heur gemiente. Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers groots op bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Katrien Eggers. Foto: Marcel J. de Jong
Bert Eefting. Foto: Huus v.d. Taol
Posted on

Streektaalposters op school

Op alle basisscholen in Drenthe, Groningen, Overijssel, de Stellingwerven en de Achterhoek kunnen vanaf 1 juli streektaalposters met daarop Nedersaksische gedichten worden aangevraagd. Dit in verband met het vijfjarig bestaan van Levende Talen Nedersaksisch: de vereniging voor leraren die affiniteit hebben met de Nedersaksische taal en cultuur. 

Finkers, Bökkers en Gosselaar 

De streektaalposters verschijnen in verschillende varianten voor het hele PO en de onderbouw van het VO (4 tot 14 jarigen). Gedichten op de posters zijn gemaakt door Herman Finkers (Twente), Hendrik Jan Bökkers (Salland), Fieke Gosselaar (Groningen), Else Klomps (Achterhoek), Jessica Bonnema (Drenthe) en Christine Mulder (Stellingwerven). ‘De gedichten zijn inmiddels ingesproken door o.a. Finkers en Bökkers’, aldus voorzitter van Levende Talen Nedersaksisch Mirjam Günther. ‘We zijn druk bezig om er tof lesmateriaal bij te ontwikkelen’. 

Bijpassende illustraties  

Julia van den Berg maakte de prachtige illustraties. Ze heeft de sfeer van de gedichten goed gevangen en voor elke leeftijd iets passends gemaakt bij de gedichten met titels: Op de fietse, Naobers, Schat, Feest, Thoesdier en Wodt et weer wat.  

Aanvragen 

Aanvragen is simpel en gratis via https://ltnedersaksisch.nl/jubileum/  

Posted on

Streektaal in de zorg: het geneest niet, maar voelt wel beter! 

In het kader van de Dag van de Zorg vragen de Nedersaksische taalorganisaties aandacht voor streektaal in de zorg. Want veel mensen, zeker ouderen, in noordoost-Nederland spreken nog een Nedersaksische streektaal. Hoe fijn is het als zij in hun eigen taal worden aangesproken? Dat voelt vertrouwd! Daarom ontwikkelen Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, Overijsselacademie, het Huus van de Taol, Centrum Groningse Taal en Cultuur en Stellingwarver Schrieversronte mooie projecten om het gebruik van streektaal in de zorg te stimuleren.  

Op zondag 12 mei is het de Dag van de Zorg. Op deze dag, de verjaardag van de wereldberoemde Engelse verpleegster Florence Nightingale, worden alle medewerkers in de zorg in het zonnetje gezet. En dat verdienen ze ook, want ze doen fantastisch werk. Wat heeft streektaal dan met zorg te maken? Veel! Want voor mensen die zorg nodig hebben en die van nature een streektaal spreken, is het heel fijn als ze ook echt in die streektaal worden aangesproken. Dat breekt het ijs en schept een band: het voelt voor hen vertrouwd.

 Mooie projecten

De Nedersaksische taalorganisaties in Nederland erkennen het belang van streektaal in de zorg. Zij werken aan mooie initiatieven om ervoor te zorgen dat het Nedersaksisch weer vaker klinkt in het verzorgings- of ziekenhuis, de thuiszorg, bij de dokter en op andere plekken waar zorg wordt verleend en ontvangen. Een mooi voorbeeld is het zorgzakboekje, een handige vertaalgids voor verzorgenden die hun cliënten in het Nedersaksisch willen aanspreken. Het zorgzakboekje is inmiddels in het Achterhoeks en Twents uitgebracht, de Drentse versie wordt donderdag 16 mei gepresenteerd en de Veluwse variant wordt op donderdag 23 mei geïntroduceerd.

Lao’w ’s plat praoten!

Een mooi vervolg op het zorgzakboekje zijn de gesprekskaarten ‘Lao’w ’s plat praoten’ die Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers heeft ontwikkeld. Dit zijn 20 kaarten met allerhande ‘vraogen um in ’t Achterhooks an de praot te kommen’. De kaarten zijn voorzien van bijpassende, authentieke Achterhoekse foto’s en bieden mooie gespreksstof in het Nedersaksisch. In Drenthe, Overijssel en Gelderland worden er ook lessen streektaal gegeven op (zorg)opleidingen en vrijwilligers van het Huus van de Taol gaan regelmatig op pad om in het Drents voor te lezen in verzorgingshuizen.  

Aandacht waard

Prachtige initiatieven die ertoe leiden dat er weer meer streektaal wordt gesproken in de zorg. De meeste van de initiatieven zijn tegen een relatief kleine vergoeding of zelfs kosteloos aan te vragen door (zorg)instellingen. 

Posted on

Nij ferskynd by Utjouwerij Afûk: it Meslânzer Woardeboek

Neidat der moai wat jierren oan wurke wie, kaam dan einliks de dei dat der in wurdboek fan it dialekt fan Midslân op Skylge presintearre wurde koe, en dat wie op tongersdei 14 maart yn kafee “Het Wapen van Terschelling” yn Meslâns, sa’t Midslân lokaal neamd wurdt.

Skylge is dialektologysk in apart gefal. West-Skylge en de eastlike doarpen binne fanâlds Frysktalich, ek al is dat in Frysk dat flink ôfwykt fan dat fan ‘e fêste wâl. Boppedat ferskille it Westers en it Aasters ek wer faninoar. Dêrtuskenyn wurdt der yn Midslân en bybehearrende doarpen en buorskippen in taal praat dy’t heart by de Nederlânsk-Fryske mingdialekten lykas it Stedsfrysk, it Biltsk en it Amelânsk. Binnen dat gehiel hat it Meslânzers in eigen karakter. Sa wurde de begjinlûden g– en sk– op syn Nederlânsk útsprutsen.

Foto: Afûk. Kyndes Piet en Nel in Klederdracht.

Fierders hat it Meslânzers in grut tal eigen wurden. Dy binne yn it wurdboekpart fan sa’n 150 siden byinoar brocht. Se binne troch in yndeks ek fia it Nederlânsk op it spoar te kommen. It boek, dat yn totaal 286 siden telt, hat njonken in ynlieding ek in oersjoch fan útspraak en grammatika.

Oan it wurdboek is sûnt 2008 wurke troch Triny Martens, Gettje Pals, Nel Swart en Piet Smit, mei de stipe fan in klankboerdploech fan dialektsprekkers. In fiif jier lyn krigen sy ek help fan de doe krekt pensjonearre Siebren Dyk. De âld-meiwurker fan ‘e Fryske Akademy soarge dat de oarspronklike wurdlisten yn in wurdboekformaat oerbrocht waarden, en hy rette ek mei it grammatikale part.

Boekgegevens:

  • Titel: Meslânzer Woardeboek
  • Gearstald troch: Wurkgroep Meslânzers (Triny Martens, Gettje Pals, Piet Smit en Nel Swart) Mei meiwurking fan: Siebren Dyk
  • Utfiering: ynbûn
  • ISBN: 978 949 331 8250
  • Ferkeappriis: € 29,90
  • Utjouwer: Afûk, nûmer 1142 fan ‘e Fryske Akademy en as diel 14 yn ‘e Rige Fryske Dialektstúdzjes.
  • www.websjop.afuk.frl
Posted on

Bordspel Streektaalstrijd: verover Nederland en Vlaanderen met streektaal

Promovendi Raoul Buurke, Hedwig Sekeres en Lourens Visser van de Faculteit der Letteren van de Rijksuniversiteit Groningen hebben een bordspel ontwikkeld: Streektaalstrijd. Spelers veroveren het taalgebied van de tegenstander door vragen over taalwetenschap en de streektalen die in Nederland en Vlaanderen worden gesproken te beantwoorden. Op 26 februari overhandigde prof. dr. Martijn Wieling, initiator van het spel, een exemplaar van het spel aan Groninger commissaris van de Koning René Paas.

Streektaalstrijd bestaat uit een geografische kaart van Nederland en Vlaanderen, verdeeld in zeven gekleurde vlakken. Elke kleur staat voor een streektaal die nog altijd wordt gesproken: Fries, Nedersaksisch, Hollands, Zeeuws, Limburgs, West- en Oost-Vlaams en Brabants. Het spel wordt gespeeld met twee tot zeven spelers. Elke speler vertegenwoordigt een taalgebied. Spelers veroveren het taalgebied van de tegenstander door vragen over de streektalen die in Nederland en Vlaanderen worden gesproken te beantwoorden.

Grote variatie binnen taalgebieden
Tijdens het spelen leren spelers allerlei bijzondere woorden uit de verschillende streektalen. Ook komen ze meer te weten over de grote variatie binnen taalgebieden, want alleen al binnen het Nedersaksisch zijn er legio variaties, denk aan Gronings, Drents, Twents en Veluws. En ook die varianten kennen weer subvarianten.

Daarnaast kunnen spelers geluidsfragmenten beluisteren via de bijbehorende website, en raden uit welk spraakgebied het fragment komt. Zo leren ze wat over de uitspraak en doen ze kennis op over taalkunde in het algemeen, bijvoorbeeld over het Indo-Europees, de taalfamilie waar alle zeven taalgebieden onder vallen.

Vooroordelen wegnemen
Taalwetenschapper Raoul Buurke: “We willen mensen op een speelse manier iets leren over taalwetenschap en de variatie aan streektalen in Nederland en Vlaanderen. Maar het spel willen we ook vooroordelen wegnemen over mensen die streektalen spreken. Over hen wordt nog weleens gedacht dat ze bot of onintelligent zijn. Terwijl dat helemaal niks met het spreken van een streektaal te maken heeft.”

Streektalen zijn het waard om gesproken te worden, vinden Buurke en zijn collega’s. “Het is belangrijk, levend cultureel erfgoed, dat maakt al die verschillende varianten van streektalen heel waardevol.”

De taalwetenschappers onderzoeken vooral Nedersaksische talen. Daarom werkten ze voor de ontwikkeling van het bordspel samen met wetenschappers uit heel Nederland en Vlaanderen. “Maar we hebben ook sprekers van de verschillende talen erbij betrokken”, vertelt Buurke.

Verkooppunten
Het spel is sinds begin dit jaar in beperkte oplage te koop op verschillende plekken in Nederland, onder meer in de Universiteitswinkel van de RUG. Het spel is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en bijdragen van diverse provincies en streektaalorganisaties.