Symposium Erkende Talen

Thema: Hoorbaar en zichtbaar

Taal speelt een belangrijke rol in alle domeinen van het leven. Taal hoor en zie je thuis, op straat, op school, in de zorg, op het werk, online… 

Hoe kunnen we zorgen dat de erkende talen in al deze domeinen (nog) meer hoorbaar en zichtbaar worden? Het symposium Erkende Talen staat in het teken van het uitwisselen van kennis en ervaringen op het gebied van het beschermen en bevorderen van de in Nederland erkende talen. 

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties nodigt de sprekers van deze talen en alle betrokken overheden, taalorganisaties, taalinstituten, wetenschappers en andere geïnteresseerden graag uit om deel te nemen aan dit symposium.

Ofbylding fan vgrenon fia Pixabay

Programma

Donderdag 10 april 2025
Theater Gooiland, Hilversum

09:30 Ontvangst
10:00Opening
Dagvoorzitter Anne Jet Plat
Openingswoord 
Arne van Hout, directeur-generaal Openbaar Bestuur en Democratische Rechtsstaat
10:30 Lezing
Hoe werkt het Europees Handvest voor bescherming van regionale en minderheidstalen? (Engelstalig).

Elise Cornu, Head of the Division of National Minorities and Minority Languages, Council of Europe 

Vesna Crnić-Grotić, member in respect of Croatia and a former chair of the Committee of Experts of the European Charter for Regional or Minority Languages, Council of Europe
11:30 Workshopronde 1
12:30 Lunch
13:30 Workshopronde 2
14:45 uurPanelgesprek
15:30 Plenaire afsluiting
16:00 Borrel

Workshops

Registreren

Meer informatie en registratie: https://symposiumerkendetalen.nl/?l=open

Foekje rint as it spoar

De kaartferkeap foar reisfoarstelling Foekje rint op folle gong en yntusken is de helte fan de kaarten al fuort!

Foekje is een muzikale, emotionele reconstructie van het leven van hardlooplegende Foekje Dillema. Uiteenlopende personages proberen bloot te leggen wat Foekje ons vandaag te vertellen heeft. Hoe is het om uitgesloten te worden om wie je bent, in de sport en in de maatschappij? 

De foarstellingen yn ûnder oaren Foekjes wenplak Boerum en it neistlizzende Kollum binne al folslein útferkocht, mar rûnom yn Fryslân binne der noch plakken beskikber. Wachtsje dus net en helje no dyn kaarten! Sjogge wy dy dêr?

foto: Tryater

Rûnom Foekje

De podcast Hurddrave mei Foekje biedt verdieping bij het verhaal van Foekje. Deze werd tijdens een sportieve persconferentie bij atletiekvereniging Lionitas gelanceerd, compleet met een sprint over de atletiekbaan en de trailer door de speakers als knallend startsein.

Yn de podcast fan trije dielen hearst ynspirearjende ferhalen en djipgeande petearen oer gelikens yn de sport. Saakkundigen en atleten diele harren ûnderfiningen, wylst it libbensferhaal fan Foekje Dillema sintraal stiet.

Wil je Foekjes verhaal nog sportiever beleven? Doe dan op 12 april mee met de 5 kilometer lange Foekje Run in Burum en ervaar haar geschiedenis letterlijk in beweging.

Lês mear en/of bestel kaarten op de webside fan Tryater.

Dichtwedstriid Lytse Gysbert Japicxpriis 2025 set útein!

Wa wint dit jier de felbegearde Gouden Fear? Alle bern út de groepen 7 en 8 fan basisskoallen yn Fryslân kinne wer meidwaan oan de dichtwedstriid Lytse Gysbert Japicxpriis 2025. Foar skoallen dy’t meidwaan wolle oan dizze dichtwedstriid, is der in online lesbrief mei wurkblêden, te gekke filmkes én in dosintehantlieding beskikber. Leaver in fergeze workshop Frysk dichtsjen op skoalle? Ek dat kin. Us edukaasjemeiwurkers komme yn april of maaie graach op skoalle del.

Gysbert Japicx: grûnlizzer fan de skreaune Fryske taal

Histoarysk sjoen hat Gysbert Japicx in grutte wearde foar ús provinsje, om’t hy de grûnlizzer is fan de skreaune Fryske taal. Gysbert Japicx libbe fan 1603-1666 en is in grutte namme op literêr mêd. Der binne in protte Fryske skriuwers en taalkundigen dy’t it wurk fan Gysbert Japicx brûkt en bestudearre hawwe. Gysbert Japicx syn bertehûs stiet yn Boalsert. Ek yn dizze tiid is hy noch altyd in ynspiraasje foar in protte Fryske dichters, skriuwers, muzikanten en wittenskippers. Mei de organisaasje fan de útrikking fan de (Lytse) Gysbert Japicxpriis en in edukatyf programma dat dêr oan foarôf giet, wurdt Gysbert Japicx syn namme en syn wurk libben en yn eare holden!

Priisútrikking en ‘De Alve fan Gysbert’

Ut alle ynstjoerde gedichten krije alve gedichten in nominaasje foar de priis. Fan dizze ‘Alve fan Gysbert’ wurdt in eksposysje makke, dy’t te sjen wêze sil yn Tresoar. In offisjele sjuery kiest úteinlik it winnende gedicht. Op 11 oktober 2025 is de feestlike priisútrikking yn Boalsert, de bertestêd fan Gysbert!

Online lesprogramma mei wurkblêden en filmkes

Yn twa lessen kinst as master of juf mei de bern út de groepen 7 en 8 oan de slach om yn Frysk gedicht te meitsjen. Sa’n gedicht kin ynstjoerd wurde foar de wedstriid Lytse Gysbert Japicxpriis 2025! Ek gedichten dy’t makke binne yn de Poëzywike of by oare gedichteprojekten kinne meidwaan oan de wedstriid!

It online lesmateriaal mei filmkes, wurkblêden en hantliedingen binne te finen op de webside fan tresoar

Meidwaan

It ynstjoeren fan gedichten kin o / m 20 juny 2025. Mear ynformaasje is hjir te finen.

Deputearre Folkerts en Douwstra as earste fertsjintwurdigers fan provinsjaal bestjoer mei nei Hilgelân

Fan 23 oant 25 maaie 2025 komme Friezen fan Fryslân, Ostfriesland en Noard-Fryslân byinoar op Hilgelân (Helgoland) foar in feestlik en kultureel evenemint. Dit jier sil deputearre Folkerts en Douwstra meigean wêr’t sy ûnder oare bydrage sil oan in kulturele workshop. Ek binne der spesjale optredens fan Fryslân út fan de band KASPAR, dy’t nei û.o. in spektakulêr optreden yn Paradiso Amsterdam no foar in unyk konsert nei Hilgelân komt. De dûnsgroep Aald Hielpen giet mei en sil in autentike Fryske sfear bringe.

Hilgelân (foto fan Pixabay)

It programma biedt in ferskaat oan aktiviteiten, in part bestiet út tradisjonele folkloare sa as in Börteboot-rally. Dêrneist binne der ek ynteressante workshops te folgjen oer ûnder oare Fryske leginden as Kening Redbad dêr’t ús eigen Fryske Akademy oan meiwurket. De festivaljûn op sneons sil in hichtepunt wêze mei optredens fan Kaspar en artysten út de oare regio’s. De ôfsluting fan it evenemint bestiet út in tradisjonele Fryske tsjerketsjinst, in optocht oer it eilân en in tradisjonele dûnsfoarstelling.

It Friesendroapen belooft in bysûnder evenemint te wurden fol muzyk, dûns en Fryske ferbining.

opjaan en programma

Dielnimmers wurde frege harren foar 1 april op te jaan fia sekretariaatfryskerie@gmail.com.

Femke van Kammen wint Lyts Frysk Diktee 2025

Femke van Kammen fan de Dr. Theun de Vriesskoalle yn Feanwâlden kin it bêste Frysk skriuwe fan alle basisskoallebern yn Fryslân. Mei 10 flaters wie se hjoed de winner fan it Lyts Frysk Diktee yn it Provinsjehûs, de skriuwwedstriid foar learlingen út groep 7 en 8. Twadde waard Dieuwke Buma fan de Master Frankeskoalle yn Earnewâld mei 11 flaters. It tredde plak, mei 13 flaters, wie foar Marianne van der Veen fan Kindcentrum de Wel yn Broeksterwâld.

Lyts Fryske Diktee 2025. F.l.n.r. Marianne van der Veen (3e), Femke van Kammen (1e), Dieuwke Buma (2e). Foto makke troch Marieke Balk

Der dienen likernôch 50 learlingen fan 24 skoallen mei oan de finale fan it Lyts Frysk Diktee. Sjongeres en skriuwer Janneke Brakels skreau de dikteetekst en lies it diktee ek foar. De organisaasje fan it diktee wie yn hannen fan Cedin, Afûk, Fryske Akademy en de provinsje Fryslân.

Brakels hie in dikteetekst makke oer in learling dy’t troch de rein nei skoalle fytse moast. De dreechste wurden wiene dit jier dan ek ‘ierdrykskundetoets’, ‘moatst’ (mei -tst-) en ‘rûte’, dat faak skreaun waard as roete/route. Mear ynformaasje oer it Lyts Frysk Diktee kinne jo fine op de website fan it diktee. Dêr kinne jo ek ynformaasje fine oer it Grut Frysk Diktee, dat op tiisdei 8 april holden wurdt yn it Provinsjehûs.

Lyts Fryske Diktee 2025 mei 50 learlingen fan 24 skoallen. Foto makke troch Marieke Balk

Bildts Kafee en Bildts Diktee 2025

Nag niet soa oud, maar soa starigan is ’t Bildts diktee ’n faste tradisy worren: alle jaren is elkeneen fan harte welkom om met te doen an ’t útdagende maar ok gesellige Bildts Diktee. De kinnis fan ’t skriven in de Bildtse taal wort op de proef steld. Alle jaren is d’r weer ’n ânder die’t ’t diktee skriift en die persoan sorgt d’r fansels ok foor dat d’r wat falkúllen insitte…

Naast de wisselbokaal, blommen en boek na keuze út ôns webwinkel, krijt de winner ok de ewige eer, om ’t soa maar ’s te sêgen. Maar ’t belangrykste is dat metdoen feul belangriker is as winne. En alle jaren wort d’r ’n ândere lokasy op ’t Bildt útkoazen.

Programma Bildts Kafee met Bildts Diktee

19:15 uur – ontfangst met koffy/thee/frisdrinken

19:30 uur- Bildtse Kafeekwis

Skoft

20:15 uur – Bildts Diktee (je hoeve alleen maar Bildtse woordsys op te skriven)

21:15 uur – Priisútraiking winners Bildtse Diktee

Donderdag 10 april, Campus Middelsee, St. Anne

Jaorboek Nedersaksisch 5 (2024) Lustrumuutgifte

De ni’jste oflevering van et Jaorboek Nedersaksisch, oftewel jaorgaank 5 (2024) is verschenen. Jaorboek Nedersaksisch wil een riegel jaorlikse publikaosies wezen die et gat opvult dat ontston doe et tiedschrift Driemaandelijkse Bladen voor taal en volksleven in het oosten van Nederland stopte, begintied disse ieuw. De Stichting Sasland zorgt ok now veur et uutgeven: een vertrouwd geluud in een ni’j jassien.

In et eerste diel van dit Jaorboek staon op iene nao alle lezingteksten van et Nedersaksisch symposium van 4 oktober 2024, al of niet in naoderhaand uutbreide vorm. In et twiede diel vien ie drie ere bi’jdregen.

Titels

De titels in dit Jaorboek Nedersaksisch 5 (2024) bin:

  • Henk Bloemhoff en Henk Nijkeuter – Woord veurof
  • Hermann Niebaum – … de beide spraken, het Nederlandsch en het Platduitsch, maken in den grond maer ééne tael uit. Van het taal-continuüm tot de verdwijning daarvan aan de staatsgrens. Over de gecompliceerde relatie tussen het Nederlands en het Nederduits in de geschiedenis en in het heden
  • Philomène Bloemhoff-de Bruijn – Aflevering 4 van de TONAG, kaart 34-40
  • Arend Quak – Onderzoek naar het Oudsaksisch
  • Anne Breitbarth – Resumptie na adverbiale bijzinnen in de linker zinsperiferie in het Middelnederduits
  • Ute Boonen – De middeleeuwse oorkondetaal in volkstalige oorkonden uit het noordoosten van Nederland: de schrijfcentra Deventer, Zutphen, Zwolle en Groningen als geval apart
  • Doreen Brandt – Niederdeutsch studieren an der Carl von Ossietzky-Universität Oldenburg. Der Bachelor Niederdeutsch als hybrider Studiengang
  • Roeland van Hout – Is een bacheloropleiding Limburgs haalbaar?
  • Susanne Braamburg – Revitalisatie Veluws, en hoe?
  • Harrie Scholtmeijer – Onderdtachtig graden in onderdvieftig jaor
  • Jan Nijen Twilhaar – Het Nedersaksisch als schoolvak
  • Henk Nijkeuter – Over de Reynaertvertaling van Jan Naarding
  • Henk Bloemhoff m.m.v. Otto de Vent – Jannes, de Oostganger: zien Brieven an Sibbeltien
  • Henk Nijkeuter – Albert Steenbergen (1814-1900). De Drentse mystificator
  • Henk Bloemhoff – Nedersaksisch van het Riestenlaand: essenties
  • Henk Bloemhoff – Nedersaksisch en Limburgs onder deel III van het Europees handvest voor regionale talen of talen van minderheden: de hoogste tijd

Binding : Hardback
Distributievorm : Boek (print, druk)
Aantal pagina’s : 205
Uitgeverij : Stichting Sasland
ISBN : 9789465114934
Prijs:  €42,50

Online te bestellen

Managen op zien Drèents: dudelijker vergadern en beslissen in de streektaol

In managementoverleg vliegt de Engelse en abstracte jeukwoorden je vaak um de oren. Maor wat gebeurt er aj die vertaolt naor het Drèents? Dan blek dat veul begrippen iniene een stuk dudelijker wordt!

Daorum hef streektaolorganisatie het Huus van de Taol nou een handig overzicht samensteld met veulgebroekte management- en vergadertermen, vertaold naor het Drèents.

Met dizze liest wil het Huus van de Taol bedrieven, overheden en instellingen zien laoten dat helder communiceren niet ingewikkeld weden huuft. Waor ‘awareness creeëren’ misschien vaag klinkt, is ‘je zien laoten an de mèensen’ geliek dudelijk. En in plaots van ‘te weinig resources’ kuj ok gewoon zeggen daj der ‘gien tied of centen veur hebt’.

‘Wij markt dat veul mèensen in het Drèentse warkveld graag dudelijke taol hebt in plaots van wollige managementtermen’ aldus directeur Renate Snoeijing. ‘Deur termen in het Drèents te vertaolen, breng we ze terug naor de kern. Dat zörgt veur begriepelijke communicatie, soms met een knipoog.’

As veurbeeld nuumt Snoeijing nog dat het heur organisatie opvallen is dat in openbare vergaderingen van Drèentse overheidsinstellingen vaak moeilijke woorden gebroekt wordt, waordeur inwoners soms niet precies begriept wat er bepraot wordt. Het gebroek van dudelijke taol, zoas in dizze liest, kan bijdragen an betere communicatie en meer betrökkenheid van burgers.

De streektaolorganisatie neugt bedrieven, overheden en organisaties um de liest te gebroeken en bewuster um te gaon met taol in het wark.

De volledige liest is gratis te vinden op de website van het Huus van de Taol: huusvandetaol.nl/managen

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Fakatuere: Lid fan de Ried fan Tafersjoch Fryske Akademy

De Stifting Fryske Akademy docht mear as 85 jier wittenskiplik ûndersyk nei de Fryske taal, de meartalige maatskippij en de regionale skiednis fan Fryslân. Mei multydissiplinêr ûndersyk leveret de Fryske Akademy fernijende bydragen oan it ynternasjonaal wittenskiplik debat, draacht by oan it akademysk klimaat yn Ljouwert en Fryslân, en generearret ynspirearjende fûnemintele en tapasbere kennis foar en oer de maatskippij. It Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen is sûnt 1987 in ûnderdiel fan de Fryske Akademy en docht ferlykjend en tapast ûndersyk yn Europa op it mêd fan meartalich ûnderwiis, taalbelied en taalfitaliteit, en ferbynt dat mei maatskiplike fraachstikken yn Fryslân.

(Wittenskiplik) Lid fan de Ried fan Tafersjoch

Troch it ôfgean fan ien fan de sittende leden fan de Ried fan Tafersjoch, fanwegen it berikken fan de maksimale sittingsdoer, ûntstiet mei yngong fan 1 maaie o.s. de fakatuere fan Lid fan de Ried fan Tafersjoch. 

Foar it nij te beneamen lid wurdt spesifyk socht nei in kollega mei in wittenskiplike eftergrûn, dan wol sterke affiniteit mei de wittenskip. Hawwe jo dêrneist alsidige bestjoerlike ûnderfining, mar ek bekendheid, affiniteit en belutsenens mei de taak, fyzje en missy en it wurkfjild fan de Fryske Akademy en it Mercator Europeesk Kennissintrum? Lês dan ús fakatuere foar in (Wittenskiplik) Lid fan de Ried fan Tafersjoch (fan 1 maaie 2025 ôf) yn it Frysk of Nederlânsk. Reagearje kin oant en mei 1 april 2025.

Sjch op de webside fan de Fryske Akademy foar mear ynformaasje.

Nasjonaal Boekewikegeskink ‘De krater’ ferskynt ek yn it Frysk

It Nasjonale Boekewikegeskink ferskynt ek dit jier wer yn it Frysk. De Fryske oersetting fan ‘De krater’ is makke troch Jetske Bilker. De kommende Boekewike is de 90e edysje. Foar dizze ekstra feestlike -en ekstra lange – wike lansearre de CPNB in wedstriid foar skriuwers. It winnende manuskript fan Gerwin van der Werf waard úteinlik keazen as Boekewikegeskink foar de Nasjonale Boekewike 2025.

Skriuwer Gerwin van der Werf oer it ferskinen fan it Boekwikegeskink yn it Frysk: “Ik ben heel trots! Dit is geweldig leuk voor de hele familie Van der Werf, afkomstig uit Veenwouden en Leeuwarden, en oorspronkelijk uit Sneek!”

De Nasjonale Boekewike wurdt dit jier holden fan 12 o/m 23 maart. By oanskaf fan € 15,- oan boeken by jo boekhannel krije jo yn de Nasjonale Boekewike it Boekewikegeskink – yn it Nederlânsk óf yn it Frysk − der fergees by.

Boeken fan Fryslân is dé organisaasje foar de promoasje fan it Fryske boek. Boeken fan Fryslân set him yn foar de lês- en ferkeapbefoardering fan it Fryske boek. Sjoch op de webside fan Boeken fan Fryslân foar mear ynformaasje oer projekten en aktiviteiten fan Boeken fan Fryslân.