Meert is veur streektaolorganisatie Huus van de Taol altied de maond van veurlezen op de basisschoelen. Umdebij 150 vrijwilligers brengt dan een bezuuk an de basisschoelen um veur te lezen en het Drentstaolig kiendertiedschrift Wiesneus te bezörgen. Dat giet dit jaor aans: via youTube en www.wiesneus.nl kunt meesters en juffen een Drents verhaal de klas in halen met een veurleesopnames in verschillende varianten Drents.
De Wiesneus, het tiedschrift veur basisschoolkiender van 4 tot 12, hef dit jaor het thema In Beweging en wordt gewoon bezörgd deur de vrijwilligers. Het stiet boordevol verhalen, gedichten, liedties, spellegies, puzzels en een lekker recept. Wiesneus is een mooi veurbeeld van Nedersaksische samenwarking: ok kinder in Grunningen, Overiessel en de Achterhoek kriegt een Wiesneus in de eigen streektaol.
Bij het tiedschrift heurt een lesbrief en een thema In Beweging op www.wiesneus.nl. Ok de liedties Stoplocht en 1234-Daogse staot daor.
En die bint er niet allèn in het Drents, maor ok in het Grunnings, Achterhoek en Twents.
Op tongersdei 18 febrewaris wie it feest by berne-opfang Thuishuis Pompidoe yn Kollumerpomp. De lokaasje wurket sûnt 2018 mei in belied dat der op rjochte is de twatalige ûntwikkeling fan jonge bern te stimulearjen. Sy hawwe it sertifisearringstrajekt no ôfrûne en it sertifikaat ‘Boartsjendewei in taal derby’ behelle. Om dit te fieren, wie der in feestje foar de pjutten.
It hiele feest stie yn it teken fan de Alvestêdetocht. Der wiene alderhande aktiviteiten betocht, passend by de Alvestêdetocht. Der wie in hindernisbaan by de 11 stêden del, der moast kluund wurde, mûtsen en sjaals oan dien wurde, en de bern moasten ûnder brêgen trochkrûpe. Fansels wie der by dizze Alvestêdetocht ek koek en zopie. It wie in prachtich feest by Thuishuis Pompidoe.
eigen foto
Thuishuis Pompidoe en twatalichheid
Thuishuis Pompidoe is in partikuliere berne-opfang yn Kollumerpomp, yn 2012 opsetten troch Bregtje Kingma. Sy biede berne-opfang, pjutte-opfang en bûtenskoalske opfang yn in eigen romte yn doarpshûs Trefpunt. Ek is der in goede gearwurking mei de basisskoalle.
It twatalich belied sjocht der op dizze lokaasje as folget út: Bregtje, Alie en Froukje prate konsekwint Frysk mei alle bern. Dynke, Lisanne en Inge dogge dat yn it Nederlânsk. Foar beide talen is omtinken yn it aktiviteite-oanbod, lykas by it sjongen en it foarlêzen. Troch de beide talen dúdlik fan elkoar te skieden, leare de bern de talen goed út elkoar te hâlden en kinne sy op lettere leeftyd bygelyks makliker in tredde en fjirde taal leare.
Der hat in saneamde fisitaasjekommisje by Thuishuis Pompidoe west te sjen. Der wurdt sjoen nei ûnder oaren it taalbelied, de taalomjouwing en it pedagogysk taalklimaat. Alle ûnderdielen binne posityf beoardiele. Yn har einkonklúzje skriuwt de kommisje: ‘It taalbelied fan Thuishuis Pompidoe hat in stevich plak krigen. De pm’ers hawwe sjen litten dat sy de beide talen bewust oanbiede en dat de bern stipe wurde om harren yn in rike taalomjouwing ûntwikkelje te kinnen. Myn kompliminten!’
By it sertifisearringstrajekt krijt Thuishuis Pompidoe begelieding fan it SFBO kennissintrum meartaligens jonge bern. By it SFBO binne rom 265 bernedeiferbliuwen en pjuttelokaasjes oansletten en dat oantal groeit noch altyd.
In de Meertmaond – streektaolmaond organiseert het Huus vief gratis webinars (online lezingen) over het Drents, umdat het nou nog aal niet meugelk is um weer op pad te gaon.
It is hjoed 21 febrewaris, dat wy fiere fansels Ynternasjonale Memmetaledei!
Dat dogge wy graach mei in kompilaasjefideo fan sprutsen tradysjes fan it Baskysk, Friulysk, Katalaansk, Sweedsk, Hongaarsk, Frysk en Iersk sjen. Dy fideo fan it NPLD, Network to Promote Linguistic Diversity is hjir te sjen. Spitigernôch is ús ynstjoering fan Dichter fan Fryslân Nyk de Vries net opnommen yn dy kompilaasje. Wy nûgje elkenien dêrom ek út te harkjen en sjen nei de Vries syn gedicht ‘Anne en Arie’.
Sûnt 2000 wurdt de Ynternasjonale Memmetaledei fierd om beide it ferskaat oan taal en kultuer en meartaligens te befoarderjen.
De lêste jierren fiert it EBLT Ynternasjonale Memmetaledei by Filmhûs Slieker mei films en dokumintêres makke foar, oer en/of troch ferskate taalminderheden. Yn 2021 komt it oars, mei’t wy de kommende tiid noch net by-inoar komme kinne. Dêrom wol it EBLT dit jier digitaal omtinken jaan oan dizze bysûndere dei.
Tema
It tema foar Memmetaledei 2021 is ‘meartaligens ûnderhâlde foar ynklúzje yn edukaasje en mienskip’ (fostering multilingualism for inclusion in education and society). Sûnt 2000 wurdt de Ynternasjonale Memmetaledei fierd om beide it ferskaat oan taal en kultuer en meartaligens te befoarderjen.
De Afûk organisearret as partner fan it projekt LISTEN dizze moanne fjouwer workshops, “De Psychology fan dyn Taal.” De trening oer ‘taalgedrach en -gewoantes’ is in kombinaasje fan teory en praktyk. In ‘oars as oars’ trening, foar elk dy’t nijsgjirrich is nei de kant fan taal dêr’tst net by stil stietst. De teory giet oer de psychology achter taal, oer taalgedrach en switche as gewoante.
De workshops binne fergees, opjaan kin by Praat Mar Frysk. De workshops wurde holden fan 19.30-22.00 oere op:
moandei 8 febrewaris
tiisdei 16 febrewaris
woansdei 24 febrewaris
tongersdei 25 febrewaris
It projekt LISTEN giet oer it fenomeen datst as minderheidstaalsprekker faak en meastal ûnbewust oerskeakelest nei de mearderheidstaal. Of datst bewust of ûnbewust al yn de mearderheidstaal begjinst. Dat is in universeel fenomeen.
Wat docht in streektaalmeiwurker eins? Henk Wolf hat foar de De Ried fan de Fryske Beweging/ It Nijs in fideo makke mei dy fraach, mei’t it tafal wol dat koartlyn trije minsken begûn binne yn funksjes dêr’t de soarch foar in lytse taal tige wichtich yn is. Yn dy fideo fiere se mei-inoar in meartalich petear oer harren wurk, harren winsken en ferwachtingen en oer mooglikheden om gear te wurkjen en fan oare lytse taalmienskippen ideeën op te dwaan.
Abel Darwinkel (1968) is sûnt oktober 2020 direkteur fan de Stellingwarver Schrieversronte. Dêrfoar hat er lang by de Drintske streektaalorganisaasje Huus van de Taol wurke. Hy wennet yn Appelskea.
Helen Christiansen (1991) is yn novimber 2020 begûn as haad fan it Minderheiten-Kompetenz-Netzwerk, de belange-organisaasje fan de taalminderheden yn de Dútsk-Deenske grinsregio. Dat binne de Dútsktaligen yn Denemarken, de Deensktaligen yn Dútslân, de sprekkers fan it Platdútsk en Súd-Jutsk, de Noard-Friezen, de Sinty en Roma. Se hat earder ûnder oaren foar Omrop Fryslân wurke en wennet yn de Noard-Fryske haadstêd Hüsem.
Henk Wolf (1973) wurket sûnt novimber 2020 as wittenskiplik meiwurker by de Oldenburgische Landschaft, dêr’t er neist ûndersyk ek de promoasje fan it Sealterfrysk op ‘e noed hat. Fierder wurket er foar it Frysk ynstitút fan de Ryksuniversiteit Grins. Hy hat earder ûnder oaren foar hegeskoalle NHL Stenden, de Fryske Akademy en de Afûk wurke. Wolf wennet yn it Grinslânske Lula.
Op 21 febrewaris is it Ynternasjonale Memmetaaldei. Dizze dei is op inisjatyf fan Unesco yn it libben roppen en bestiet dit jier 20 jier. Om dat te fieren hat de Afûk in spesjale aksje betocht dy’t ekstra omtinken jout oan de sichtberheid fan ús memmetaal, it Frysk. En elk kin fansels meidwaan.
De Afûk/Praat Mar Frysk wol safolle mooglik foto’s hawwe fan besteande én nije plakken dêr’t it Frysk sichtber is yn de iepenbiere romte. Tink dêrby oan buordsjes yn de tún, nammen op gevels, wurden op in muorre, teksten op buskes, reklamebuorden, strjitnammen en gean sa mar troch. De Afûk dielt dy foto’s graach mei de rêst fan ‘e wrâld om mei ús allen it #Frysk sichtber te meitsjen!
Fan 21 o/m mei 28 febrewaris dielt de Afûk de ynstjoeringen op harren sosjale mediakanalen. Sa meitsje sy it Frysk ek online mear sichtber. De eigen foto’s kinne ek direkt dield wurde mei de hashtag #FryskSichtber. Under de moaiste ynstjoeringen ferlottet de Afûk in PraatmarFrysk-pakket.
Sjoer dyn foto’s nei: Fryskopedyk@gmail.com, jou dêrby dyn namme en lokaasje fan de foto troch. #FryskSichtber
Op vrijdag 12 februari 2021 organiseren de Stichting Drents Archief, de Stichting Sasland en Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum, geheel online, de Mannefestaosie Nedersaksische Literetuur Anno 2021
De manifestatie heeft als doel de Nedersaksische literatuur voor het voetlicht te brengen, als bijzonder en voornaam onderdeel van de cultuur van het noorden en oosten van Nederland. Het programma richt zich op beleving en kwaliteit en heeft ook oog voor de toekomst van de Nedersaksische literatuur. Die literatuur is heel divers, zowel qua genres als variëteiten van het Nedersaksisch. Er is ook aandacht voor de ontwikkeling van de Nedersaksische / Nederduitse literatuur in Noord-Duitsland.
Het programma is voor iedereen gratis te volgen. Dit is de link naar de webpagina om je aan te melden. Na aanmelding krijg je een code waarmee je kunt inloggen.
Programma:
13:30
Binnenkomst van sprekers
13.35
Welkomstwoord door Jurr van Dalen (voorzitter)
13.40 – 13.55
Helicopterview op de Nedersaksische literatuur door dr. Henk Nijkeuter (Drents Archief, Assen)
13.55 – 14.05
Chris Canter, afkomstig uit Nieuwleusen (Ov.), over en met zijn Drents proza.
14:05 – 14.25
Johan Veenstra, prozaïst, dichter, columnist; schrijver van 28 boeken in het Stellingwerfs, waaronder acht romans. Veenstra vertelt over het ontstaan van zijn werk en leest romanfragmenten voor
14.25 – 14.45
Tonko Ufkes, Groningen, vertelt over en leest eigen poëzie en proza in het Gronings, waaronder zijn bekroonde inzending voor de Nederduitse Freudenthal-pries
14.45 – 14.53
Pauze
14:53-15:35
Dichters uit Salland / West-Overijssel, Twente, Achterhoek en Veluwe over en met eigen werk
Jannie Bakker (Genemuiden, West-Overijssel))
Derk Jan ten Hoopen (Achterhoek)
Jan van Leeuwen (Oost-Veluwe)
Laurens ten Den (Twente)
15.35 – 15.45
Dr. Helmut Lensing (Greven, Bentheim) gaat in op de Nedersaksische literatuur na WO aan beide zijden van de grens, en op de vroege contacten over en weer. Titel lezing: ‘Die Bentheimer Plattdeutsch-Bewegung öffnet sich nach Westen’.
15.45 – 16.05
Actueel onderzoek Nederduitse / Nedersaksische literatuur. Dr. Henk Nijkeuter vertelt over de positie en huidige studie van de Nedersaksische literatuur en introduceert de nieuwe hoogleraar Nederduitse literatuur, mevrouw prof. dr. Doreen Brandt. Zij is werkzaam in Oldenburg (Niedersachsen). Mevrouw Brandt zal ingaan op haar onderzoeksterrein. Dat betreft de Nederduitse literatuur in Duitsland. In hoeverre kunnen de literair-historische studie in ons Nedersaksië en de ontwikkeling van onze Nedersaksische literatuur profiteren? In hoeverre kunnen Nedersaksische onderzoekers en studenten uit Nederland meedoen in de onderzoekspraktijk in Oldenburg?
De Mannefestaosie is een vervolg op et Nedersaksisch symposium van september 2019 (‘Entjes-symposium’). Idee, saemenstelling en veurbereiding: Sonja Geurts, Henk Nijkeuter en Henk Bloemhoff. Mit daank an literair tiedschrift Oader, Stichting Overijsselacademie en Stichting Stellingwarver Schrieversronte veur eerdere steun, en dat gelt ok veur: Philomène Bloemhoff, Jan Nijen Twilhaar en Harrie Scholtmeijer.Techniek: Peter Zuidhof / Disco-n-action.nl.
