Spreek jij Nedersaksisch? Doneer dan nu jouw stem via het RUG-initiatief praoten.nl

Spreek jij Nedersaksisch? Dan kun je vanaf 31 maart jouw stem doneren via het online platform praoten.nl. Dit initiatief van hoogleraar Martijn Wieling van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) wil bijdragen aan de ontwikkeling van spraaktechnologie voor onder andere het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Veluws en Achterhoeks. Voor welke variant zijn de meeste sprekers te mobiliseren? En wie zorgt er als eerste voor dat een uitspraak als “pien in mien pokkel” ook voor mensen die geen Nedersaksisch spreken met een telefoon op zak begrepen wordt?

Fan wikipedia

Laagdrempelig
Het Praoten-project maakt het mogelijk om op grote schaal uitgesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten te verzamelen. Deelnemers kunnen namelijk op een laagdrempelige manier vanuit huis achter de computer of via hun telefoon of tablet meedoen en hun stem doneren, door een of meerdere zinnen voor te lezen. Het project staat onder leiding van bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur Martijn Wieling en wordt gefinancierd door de provincies Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland.

Doel van het project
Met de verzamelde data wordt het mogelijk om spraaktechnologie voor het Drents, Gronings, Twents, Stellingwerfs, Veluws, Achterhoeks en andere varianten van het Nedersaksisch te ontwikkelen en te verbeteren. Automatische spraakherkenning kan bijvoorbeeld gebruikt worden om live ondertiteling te genereren of om gesproken Nedersaksisch automatisch naar het Nederlands te vertalen. En een tekst-naar-spraaksysteem kan gebruikt worden om een tekst in verschillende varianten voor te laten lezen.

Martijn Wieling: “Het zou heel waardevol zijn als goede spraaktechnologie bijvoorbeeld in de zorg kan worden ingezet. Niet iedere verzorgende weet immers wat een spreker van het Drents bedoelt met ‘ik heb zo’n pien in mien pokkel’.”

Spraaktechnologie kan daarnaast mensen helpen bij de communicatie en zorgen dat het Nedersaksisch toegankelijker wordt. Deze technologie kan echter alleen ontwikkeld worden als er heel veel spraakmateriaal beschikbaar is. Voor veel talen in de wereld, waaronder ook het Nedersaksisch, is dat nu nog niet het geval. Met praoten.nl (ook: proaten.nl) wordt geprobeerd het Nedersaksisch digitaal mee te laten doen.

Martijn Wieling: “Ik roep alle sprekers van het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Achterhoeks en alle andere varianten van het Nedersaksisch op om hun stem te doneren! Als iedere spreker maar een vijftal zinnen inspreekt, dan hebben we al veel meer materiaal dan er op dit moment voor bijvoorbeeld het Fries beschikbaar is.”

Competitie
Naast het helpen bij de ontwikkeling van spraaktechnologie voor het Nedersaksisch, maken deelnemers die een account hebben aangemaakt (dat is overigens niet verplicht om zinnen in te kunnen spreken) kans op een prijs. Gedurende drie maanden wordt er iedere maand voor iedere variant van het Nedersaksisch onder de meest actieve bijdragers een bordspel Streektaalstrijd verloot.

Speech Synthesis Workshop Blizzard Challenge 2025: ‘Digitale Biltske stim’

Campus Fryslân fan de Ryksuniversiteit Grins en de Universiteit fan Helsinki organisearje fan 22-27 augustus yn Ljouwert de Speech Synthesis Workshop (SSW), in satellyt-evenemint fan it gruttere InterSpeech yn Rotterdam. De lêste dei fan SSW stiet yn it teken fan de ûntwikkeling fan de earste digitale Biltske stim. Dizze Blizzard Challenge wurdt mei-organisearre troch it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen (ûnderdiel fan de Fryske Akademy).

It tema fan dizze edysje fan de Speech Synthesis Workshop yn Ljouwert is “Scaling down: sustainable synthesis for language diversity / duorsume synteze foar taaldiversiteit”. De Blizzard Challenge, op de lêste dei fan de workshop-wike, past yn dit tema en giet de útdaging oan om in digitale Biltske stim te ûntwikkeljen en ta te passen. Bysûnder, want it Biltsk is mar in hiel lytse taal yn Nederlân (Fryslân) dy’t likernôch sa’n 10.000 earste- en twadde-taalsprekkers hat. 

Foar de Blizzard Challenge 2025, dêr’t wittenskippers fan oer de hiele wrâld oan meidogge, is in dataset gearstald fan heechweardige audio-opnamen mei byhearrende taalkundige boarnen. De kar foar it Biltsk stelt dielnimmers foar de útdaging om syntezemooglikheden te ûntwikkeljen foar in goed dokumintearre, mar gegevensearme taalfariant, dy’t represintatyf is foar de tûzenen lytsere talen dy’t baat hawwe kinne soene by spraaktechnology.

Mear oer de Blizzard Challenge, de betingsten om mei te dwaan, de trainingsdata en de organisaasje is te finen op de spesjale Speech Synthesis Workshop/Blizzard Challenge website

Nij projekt fan de Ried fan de Fryske Beweging: Fan ûnderen op

De Ried fan de Fryske Beweging start in nij projekt: Fan ûnderen op. Dat spilet him ôf yn de doarpen en yn wiken fan gruttere plakken. Doel fan it projekt is dat we wat bewuster mei it Frysk omgeane, de taal bewust mear brûke. Troch faker Frysk te praten, kinne we mei-inoar foarkomme dat de taal yn de takomst ferlern giet. Ut ûndersyk blykt nammentlik dat we hieltyd minder Frysk prate en skriuwe. Sa stappe we bygelyks frij gau oer op it Hollânsk as immen ús yn dy taal te wurd stiet. We fine it wol sa aardich en fatsoenlik om ús oan te passen. Mar oerskeakelje op it Hollânsk is faak hielendal net nedich, om’t de measte minsken wol Frysk fersteane. Boppedat helpe we de net-Frysktaligen mei it learen fan de taal troch Frysk tsjin harren te praten. Continue reading “Nij projekt fan de Ried fan de Fryske Beweging: Fan ûnderen op”

Multilingual Fryslân

There’s no doubt that multilingualism has important implications for communication, identity, social and cultural integration, development and education.

Master Multilingualism
With its world-leading expertise in the fields of cognition, society and language the University of Groningen(RUG) now offers a one-year Master’s programme in Multilingualism at University Campus Fryslân (UCF) in co-operation with NHL University of Applied Sciences. The MA programme will be launched in September 2013.
Continue reading “Multilingual Fryslân”