Undersyk oer taalgebrûk Nederlân

Undersyk fan it Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lit sjen dat likernôch in kwart fan de minsken yn Nederlân thús it meast in oare taal as it Nederlânsk praat. Sa’n 10% fan de minsken praat thús in regionale taal en 5% fan de minsken praat in dialekt thús.

Yn Fryslân praat 40% benammen Frysk thús, yn Limboarch is dat 48%. It Nedersaksysk wurdt yn Drinte troch 31% thús praat, yn Grins troch 26% en yn Oerisel troch 24%. It Frysk en it Limboarchsk wurde ek bûtendoar in soad brûkt, lykas op it wurk, op skoalle, by offisjele ynstânsjes (bygelyks it gemeentehûs of sikehûs), yn winkels of hoareka of mei buorlju en freonen.

Far mear ynformaasje kinne jo nei it oersjoch en it folsleine ûndersyk sjen.
Omrop Fryslân hat omtinken jûn oan it ûndersyk mei heechlearaar Goffe Jensma en deputearre Sietske Poepjes.

Underzuuk: olders wilt geern Drentstaolig opvoeden

Amber Tieck, masterstudente Multilingualism en veur heur stage warkzaam bij streektaolorganisatie Huus van de Taol, hef dit veurjaor onderzuuk daon naor Drentstaolig en meertaolig opvoeden. Olders bliekt veural behoefte te hebben an het dielen van ervaringen en (les)materiaal in het Drents.

Umdebij 150 reacties hef Tieck op heur vraogenliest kregen, waorbij de uterst positieve holding van olders tegenover het Drents, ok as ze zölf niet Drentstaolig opvoedt. Starker nog: veul olders die niet Drentstaolig opvoedt vindt wal dat het neudig is dat meer olders heur kinder met de streektaol grootbrengt.

En daor zit het pienpunt in de conclusies: veul olders denkt nog dat Drents een negatieve invloed hef op schoolprestaties en carrierekaansen. Veur dat eerste is intussen bewies genog verzameld dat meertaolig opgruien juust slim positief oetpakt veur kinder.

In heur conclusies markt Tieck op dat bewust naodenken over de taol die aj spreken gaot tegen een kind vaak pas een bewust vraogstuk wordt nao de geboorte. Daornaost schref ze verder: sprekers zölf hebt al een positief beeld van het Drents. Ze hebt zölf de toekomst van de taol in haanden deur de taol actief te gebroeken.

Taalkundedei 2021 Fryske Akademy

It Taalkundich Wurkferbân fan de Fryske Akademy organisearret dit jier de 11e Dei fan de Fryske Taalkunde, as ûnderdiel fan de ‘Myn Taal’-fiering om Kneppelfreed hinne.

De 11e Dei fan de Fryske Taalkunde is fan belang foar elkenien dy’t niget hat oan de stúdzje fan it Frysk yn brede sin. Resultaten fan histoarysk, sosjologysk en taalkundich ûndersyk binne wolkom, mar ek presintaasjes fan ûndersyksplannen, spekulaasjes en taalkorpora. Lêzingen meie jûn wurde yn alle Westgermaanske talen.

Fanwege de ‘Myn taal’- moanne is ‘Taalstriid’ it opsjonele kongrestema (konkurrinsje tusken talen, wurden of struktueren). Bydragen fan studinten binne, lykas altyd, fan herte wolkom. Ofhinklik fan it tal ynstjoeringen sil der ek in postersesje wêze.

Wannear: freed 19 novimber 2021, 10.00-1700 oere
Plak: Fryske Akademy (seal Sânwâlden of as it nedich fanwegen de koroanasitewaasje online)
Organisaasje: Taalkundich Wurkferbân
Opjefte: fia Eric Hoekstra

Oprop foar lêzingen

Foar elke lêzing stiet in healoere (20 minuten foar de lêzing, 10 minuten foar fragen).

De Fryske Akademy ropt elk hjirby op om him/har oan te melden foar in lêzing. Stjoer – leafst sa gau mooglik, mar op syn lêst op woansdei 1 septimber – in gearfetting fan in heale A4, mei namme en adres, nei Eric Hoekstra (skriuwer fan it Wurkferbân):

Hanno Brand: “Akademy stiet foar fikse útdagingen”

De Fryske Akademy stiet de kommende jierren foar fikse útdagingen. Troch besuniging nei besuniging binne fakatueren jierren oanien net opfolle. It gefolch wie in kealslach ûnder it wittenskiplik personiel, ek al binne de ôfrûne jierren mear promovendy by ús oan ‘e slach rekke as ea earder.” Dat seit direkteur-bestjoerder Hanno Brand hjoed yn syn taspraak op Akademy-dei, de tradisjonele jiergearkomste foar leden en stipers fan de Fryske Akademy. “It momint is no oanbrutsen en smyt it roer om om te ynvestearjen. Nije stêfleden binne nedich om promovendy te begelieden, projekten te inisjearjen, op heech nivo te publisearjen, ynternasjonale kontakten te lizzen, en it kontakt mei de Fryske mienskip te ûnderhâlden. De besunigingen geane de kommende jierren troch. Wy moatte mei hieltyd minder jild mear dwaan. Dat betsjut dat wy tagelyk ynvestearje moatte yn it opfoljen fan fakatueren en sterk ynsette moatte op it ynheljen fan projektjild.” Continue reading “Hanno Brand: “Akademy stiet foar fikse útdagingen””