Nij ferskynd by de Afûk: Hagelslach, fan Rients Gratama

In dichtbondel dy’t Gratama (1932 – 2017) acht jier lyn sels skreau en gearstalde

‘Hagelslach’, de lêste dichtbondel fan Rients Gratama, mei tekeningen fan syn frou en keunstner Carla van der Heijde. De presintaasje wie yn hannen fan Geart de Vries, dy’t Carla ynterviewde oer it ta stân kommen fan de bondel, en dy’t Freark Smink befrege oer syn relaasje en gearwurkjen mei Rients. Smink mocht ek it earste eksimplaar fan ‘Hagelslach’ yn ûntfangst nimme. “Rients joech libbenswille, en stof om oer nei te tinken”, sa sei Smink. Dat slút moai oan by de fersen; altyd mei wat humor, mar meast ek mei in filosofyske ynslach. De bondel is fan hjoed ôf rûnom te keap yn de boekhandels yn Fryslân.

Freark Smink bliid mei earste eksimplaar. Foto’s: Hermien van der Meer en Froukje van Houten.

Sechstich jier bespile kabaretier en teäterman Rients Gratama alle poadia yn Nederlân mei gemiddeld ien kear yn ’e fjouwer jier in Frysk programma. Hy skreau yn syn libben mear as 60 programma’s, wêrûnder in tal toanielstikken en musicals, mei likernôch 750 lietteksten. Ek hie er rollen yn toaniel- en musicalproduksjes. In libben fan skriuwen en spyljen en no dus in bondel mei gedichten, skreaun en gearstald troch Rients sels, yn de lêste oardel jier fan syn libben.

Yn dy lêste oardel jier waard troch syn ôfnimmende sûnens dúdlik dat Rients syn teksten net mear sels op it toaniel bringe soe. Mar ideeën wiene der mear as genôch en skriuwe koe er noch wol. It waarden gedichten, want wêr’t in liet skreaun wurdt mei gefoel foar in muzikaal ritme en om in komponist freget, jout in gedicht alle romte foar gedachten. Foarmjûn yn de poëzij fan it wurd sels: in foarm dy’t paste by hoe’t Rients syn eigen libben oerseach yn al syn grutte en lytse fasetten, fan begjin ta de ein en alles der tuskenyn.

Troch it skriuwen oer ‘begjin ta de ein en alles der tuskenyn’, ûntstie by Rients Gratama it idee fan in bondel. Dóchs noch in programma, mar dan yn in boekbân. Hy frege syn frou Carla van der Heijde om der tekeningen by te meitsjen. It soe harren lêste mienskiplike projekt wurde.

Eksposysje

Tekening by gedicht ‘mear net’ – Rients Gratama.
Foto’s: Hermien van der Meer en Froukje van Houten.

De orizjinele houtskoaltekeningen út de bondel binne de hiele moanne desimber noch te sjen op alle sneonen en sneinen fan 12.00 – 17.00 oere yn Atelier Carlavanderheijde, Oostergrachtswal 25, 8921 AA Ljouwert.

Ferwachte: De Grouwe Gratama

Ein 2026/begjin 2027 ferskynt noch in boek fan Rients Gratama, ûnder de titel: De Grouwe Gratama. In tsjok boek fan 800 siden mei in bondeling fan (hast) al syn lietteksten.

Boekgegevens Hagelslach

  • Auteur: Rients Gratama
  • Tekeningen: Carla van der Heijde
  • Foarmjouwing: Gert Jan Slagter
  • Utfiering: paperback mei stofomslach
  • ISBN: 978 949 331 8700
  • Tal siden: 80
  • Ferkeappriis: € 19,50
  • websjop.afuk.frl

Neie expositie bij het Huus van de Taol in Beilen

Aanderhalf jaor lang bleven de witte muren van het Huus van de Taol leeg, maor nou hangt er weer prachtige kunstwarken.

Blikvanger van dizze expositie is de grote foto van een os in de Drentse natuur, die maakt is deur Karin Broekhuijsen oet De Kiel. Wieder bint warken te bekieken van Nicola Rozemeijer, B.C. Toebak, C.E. Schreuder, Jet van Oosten, Arthur Martin, Barbara v.d. Laarse en Lidwien Chorus. Holtsnede, litho, foto, aquarel, schilderij; der zit veur elkenien wat tussen!

Een neie samenwarking met Kunstplaza Schurer zörgt erveur dat er nou elk half jaor aandere kunst te bekieken is bij de streektaolorganisatie in Beilen.

Karin Broekhuijsen – De os. Foto: Huus van de Taol/Kunstplaza Schurer

De deuren van het Huus van de Taol lös van maondag t/m dunderdag van 09.00 tot 16.30 uur en op vrijdag van 09.00 tot 13.30 uur. Toegang is gratis.
Kunstplaza Schurer kuj vinden op de bovenste verdieping van warenhuis Vanderveen in Assen. Heur collectie bestiet uut honderden prachtige kunstwarken.

ETALAAZJE: it simmerprogramma fan Tresoar yn Obe

Yn de grutste etalaazje fan Ljouwert etalearje jonge Fryske makkers dizze simmer fan 5 juny oant en mei 28 augustus harren wurk yn de ynteraktive, hieltyd feroarjende eksposysje ETALAAZJE. Trije moanne lang meitsje Marc Henri Queré, Marleen Stoelwinder en Nick Veenstra de tsjinst út yn Obe, it poadium foar literatuer, keunst en taal. Sy sette dêrby net allinnich harren eigen wurk, mar ek harsels yn de etalaazje en nûgje hjirby oare makkers út.

ETALAAZJE

Wat betsjut Fryslân en ‘it Fryske’ foar de jonge makker? Wat docht it lânskip, wat helje sy út de skiednis en hoe meitsje sy dêr ien gehiel fan? Yn ETALAAZJE meitsje de Fryske keunstners wurk wêrmei’t sy dy betsjutting, harren manier fan sjen en opfettings ta útdrukking bringe. ETALAAZJE is in hieltyd feroarjende ekspo, ‘makerspace’ en shop en is fergees tagonklik. Mei aktiviteiten fariearjend fan konserten mei Fryske muzyk en it ûntdekken fan ferhalen oer Ljouwert oant podcasts oer Keli Koti en in boekpresintaasje stiet Obe de kommende moannen yn it teken fan Fryslân en jonge Fryske makkers.

Kykdoaze, sjop en makkersplak

Yn it makkersplak wurdt er yn de hiele perioade troch de makkers wurke. Fan Obe út publisearret Marc periodyk foto’s út syn ‘Verleden in heden’-rige. Dêrmei hopet hy ferhalen op te heljen dy’t Ljouwerters en Friezen fan jong oant âld yn Obe bringe kinne. Ek Nick sil yn Obe oan de slach. Hy orkestrearret trije opnames mei ferskate Fryske muzikanten. Dy wurde yn augustus útbrocht. Marleen sil yn it makkersplak oan de slach mei argyfmateriaal fan Tresoar en ferwurket dat yn nij wurk.

Ek oare jonge keunstners krije de kâns om harren wurk te etalearjen. De kykdoaze is in eksposysje yn de eksposysje en sichtber fan de bûtenkant fan Obe út. Yn kubussen wurdt dêr yn fjouwer perioades fan trije wiken in ferskaat oan wurk etalearre fan oanstoarmjend talint. Kinst mar net genôch krije fan alle moaie dingen dy’tsto sjochst yn Obe? Yn de sjop kinst it wurk fan de eksposanten en oare jonge Fryske makkers keapje. Tink oan prints, shirts, postkaarten en lp’s. Der is genôch te sjen en te dwaan by ETALAAZJE!

Tagong

Fan sneon 5 juny ôf fan 11.00 oant 17.00 is elk herte wolkom by Obe om ETALAAZJE te besjen! Fanwege de koroanamaatregels meie der op syn heechst tsien persoanen tagelyk de eksposysje besjen. Hâld de webside en sosjale mediakanalen fan Tresoar yn de gaten foar de lêste ETALAAZJE updates. Folgje ETALAAZJE ek op Instagram foar foto’s fan it wurk fan de trije jonge makkers wilens de eksposysje meitsje.

ETALAAZJE is it simmerprogramma fan Tresoar en Koen Haringa is de kurator. It ûntwerp en de realisaasje fan de ynrjochting is fan Arjen van der Zwaag. Obe is ûnderdiel fan Tresoar.