Skriuwer: onno

Posted on

EBLT en Slieker Film presintearje: ‘Nuvere lju, dy Katalanen’

Katalaanske roadmovie ‘Són bojos aquests Catalans!?’ op Ynternasjonale Memmetaaldei te sjen by Slieker Film.  

Alina is in jonge Dútse frou dy’t Katalaansk leart en nei Kataloanië ferhuzet. Spaansk kin se net. Mar dat is ek net nedich, tinkt se, want Katalanen dogge dochs alles yn de eigen taal, lykas boadskipje, nei de film en studearje? Alina reizget mei in buske troch Kataloanië en komt der ûnderweis achter dat de realiteit hiel oars is en yn har eagen faak ek ûnlogysk, betiidzjend of sels absurd. Yn Aragón besjocht Alina in stedsje dêr’t elts Katalaansk praat, mar de taal gjin inkelde status hat. Yn Andorra is it Katalaansk de offisjele taal, mar kin se hast net ien fine dy’t de taal ek prate kin. En ek yn Kataloanië sels komt Alina foar de nedige ferrassingen te stean, om noch mar te swijen oer de besite oan Perpignan yn Frânsk-Kataloanië….

Alina’s aventoeren yn Kataloanië binne it útgongspunt fan de roadmovie ‘Són bojos aquests Catalans!?’/ ‘Nuvere lju, dy Katalanen’ fan de jonge Katalaanske regisseur David Valls Botet. It is in boartlike en bytiden sels humoristyske dokumintêre, dy’t sjen lit hoe dreech it is om in earder achterstelde taal wer deselde status en mooglikheden te jaan as de earste steatstaal, in probleem dat in soad Friezen en sprekkers fan oare lytse talen werkenne sille. Yn Fryslân wurdt gauris mei ôfgeunst nei Kataloanië sjoen, want dy regio hat selsbestjoer en in grutte, sterke minderheidstaal, dy’t je rûnom tsjinkomme. Mar hoe goed hawwe se it no echt foarinoar yn Kataloanië?

Wa’t belangstelling hat foar Kataloanië, taalbelied of minderheidstalen mei de dokumintêre ‘Són bojos aquests Catalans!?’/ ‘Nuvere lju, dy Katalanen’ eins net misse.

Yn it ramt fan de Ynternasjonale Memmetaaldei organisearje it EBLT (Europeesk Buro foar Lytse Talen) en Slieker Film yn Ljouwert de Nederlânske premiêre fan ‘Són bojos aquests Catalans!?’/ ‘Nuvere lju dy Katalanen’ op freed 21 febrewaris, de middeis om 15.30 oere. De film is foar de gelegenheid foarsjoen fan ûndertitels yn it Frysk en wurdt fertoand yn bywêzen fan de Katalaanske regisseur David Valls Botet. Nei de dokumintêre is der romte foar diskusje en neipetear mei de regisseur.

Continue reading “EBLT en Slieker Film presintearje: ‘Nuvere lju, dy Katalanen’”

Posted on

Rie fan Europa publisearret twadde rapport oer Ramtferdrach Nasjonale Minderheden

 

It gebou fan de Ried fan Europa yn Straatsburch

Der binne yn Fryslân te min ûnderwizers mei in foech foar it fak Frysk. De Nederlânske oerheid moat no echt maatregels nimme om dat probleem oan te pakken. Dat skriuwt in advyskommisje fan de Ried fan Europa yn Straatsburch yn har twadde rapport oer it neilibjen fan it Ramtferdrach foar de beskerming fan nasjonale minderheden. In advyskommisje fan de Ried fan Europa die it ôfrûne jier ûndersyk nei de situaasje fan it Frysk. De kommisje brocht doe ek in wurkbesite oan Fryslân en prate doe mei tal fan Fryske organisaasjes, lykas it EBLT.

De kommisje publisearre ek ferskate oare oanbefellings:
Oer media: – Foar radio en televyzje yn it Frysk moat yn de takomst likefolle jild en likefolle stjoertiid beskikber bliuwe as no it gefal is. It Nederlânske regear soe der dêrom goed oan dwaan om de advizen fan de kommisje Hoekstra oer radio en televyzje yn it Frysk op te folgjen. Ek fynt de Ried fan Europa dat de provinsje in rol hâlde moat as it giet om radio en televyzje yn it Frysk.
Oer plaknammen: – Der soene yn Fryslân folle mear twatalige opskriften komme kinne. It is de Ried fan Europa opfallen dat der yn Fryslân hast gjin twatalige ferkearsboerden binne. De Ried jout Nederlân en Fryslân it advys om hjir wurk fan te meitsjen. Twatalige rjochtingoanwizers binne op oare plakken yn Europa hiel gewoan en binne boppedat goed foar de sichtberens fan de taal.
Continue reading “Rie fan Europa publisearret twadde rapport oer Ramtferdrach Nasjonale Minderheden”

Posted on

Friezen krijgen eigen taalwet en Orgaan voor Friese taal

Op 1 jannewaris 2014 publisearre it ministearje fan ynlânske saken en keninkryksrelaasjes it folgjende parseberjocht:

De Friezen hebben een eigen taalwet. Hierin wordt geregeld dat het Fries en het Nederlands de officiële talen zijn in de provincie Fryslân. Wettelijk staat vast dat Friese burgers het recht hebben om in de rechtszaal en in het contact met bestuursorganen hun eigen taal, Nederlands of Fries, te gebruiken. Ook is een nieuw Orgaan voor de Friese taal ingesteld, met wettelijke taken ter bescherming en bevordering van het Fries.

Dit regelt de Wet gebruik Friese taal, die vandaag van kracht is geworden. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) vindt het van groot belang dat er nu een taalwet is die het Fries beschermt en bevordert.
Continue reading “Friezen krijgen eigen taalwet en Orgaan voor Friese taal”

Posted on

Üüs driimerai – Ziele der friesischen Arbeit diskutiert

De dielnimmers oan de konferinsje Uüs driimerai op Oomram/Amrum

Die Friesen sollen und können mit Selbstbewusstsein Schutz und Förderung für die friesische Sprache einfordern. Dazu riefen die Sprecher der zweitägigen, vom Bundesministerium des Innern geförderten Konferenz “Üüs driimerai” des Bredstedter Nordfriisk Instituut auf. Die Vorsitzende des Instituts-Vereins Inken Völpel-Krohn und Institutsdirektor Professor Dr. Thomas Steensen konnten dazu im Hotel Hüttmann in Norddorf auf Amrum mehr als 60 Diskutanten begrüßen. Moderiert wurde die Zusammenkunft von den Institutslektorinnen Antje Arfsten und Wendy Vanselow. Vier Arbeitsgruppen betrachteten Präsenz und Perspektiven des Nordfriesischen. Diskussionsgrundlage war die vom Frasche Rädj (Interfriesischer Rat Sektion Nord) herausgegebene Schrift “Modell Nordfriesland”. Sie geht auf eine Initiative des Landespolitikers Kurt Hamer zurück. Gemeinsam mit den Friesen müssen Politik und Gesellschaft in Schleswig-Holstein dafür sorgen, so formulierte er, dass “Friesen tatsächlich in ihrer Heimat Nordfriesland Friesen sein und bleiben können”.

Continue reading “Üüs driimerai – Ziele der friesischen Arbeit diskutiert”

Posted on

Grutte mearderheid Europeesk Parlemint wol mear stipe foar ‘bedrige talen’

It Europeesk Parlemint yn Straatsburch hat op woansdei 11 septimber mei in bysûnder grutte mearderheid foar it rapport Alfonsi oer ‘bedrige talen’ stimd. 645 Europarlemintariërs stimden foar mear maatregels om lytsere talen as it Frysk, it Baskysk, it Bretonsk, it Sámi en it Korsikaansk te stypjen. Mar 26 fan de 700 Europarlemintariërs stimden tsjin it rapport. Yn de Europeeske Uny wurde neffens it rapport mei-inoar tsientallen bedrige talen sprutsen.

De parskonferinsje fan rapporteur Alfonsi

It rapport fan de Korsikaanske Europarlemintariër François Alfsoni freget om mear stipe foar ûnderwiis en oare projekten yn lytse talen. Ek media en digitale inisjativen yn bedrige talen ha mear stipe nedich. Alfonsi fynt dêrom dat lytse talen de mooglikheid krije moatte om yn de nije beliedsperioade 2014-2020 mei te dwaan en te profitearjen fan alle programma’s en fûnsen fan de Europeeske Uny. Lytse talen en lytse taalprojekten falle no noch faak bûten de boat om ferskate redenen.
Continue reading “Grutte mearderheid Europeesk Parlemint wol mear stipe foar ‘bedrige talen’”

Posted on

Babel Filmfestival siket films, dokumintêres yn minderheidstalen.

Dizze ynformaasje is allinnich beskikber yn it Ingelsk; Babel Film Festival op Sardinië docht in oprop foar films, koarte films of dokumintêres yn minderheidstalen. Ynstjoere is mooglik oant 20 septimber 2013.

We are proud to announce the third edition of Babel Film Festival 2013 in Casteddu/Cagliari, the capital of Sardegna. Babel Film Festival is the first film competition whose aim is to appreciate and promote the cinema relating the linguistic minorities , giving voice to their history, culture, and language. The contest is related only for films that use those minority languages , dialects, slang or sign language.

Babel Film Festival proposes to offer the possibility to any film-maker (either documentaries or fiction) to give visibility to their film and voice to their languages. Babel Film Festival is organized into three sections: shortfilm, featurefilm, documentary. The participation to the contest is allowed to any filmmaker from any country and age. The registration is free. There are no suggested themes; the only bond is the language , that has to be the expression of a linguistic minority both socially or culturally. The minority language has to be used at least for 60% of the dialogues and script. Films have to be subtitled using the English language and, if possible, the Italian language too.

Deadline 20.09.2013 (Rules/Regulamentu/Regolamento, Entry form)

 

Posted on

50 redenen wêrom’t Omrop Fryslân bliuwe moat

 

Jan Koster krijt de list mei 50 redenen fan Annigje Toering (FNP)

De FNP, de Freonen fan Omrop Fryslân en de Ried fan de Fryske Beweging lansearren op sneon 15 desimber de aksje ‘Romte foar Omrop Fryslân’. It giet om in on-line petysje tsjin it plan fan it ryk om Omrop Fryslân yntegrearje te litten by de lanlike publike omrop en der tagelyk stevich op te besunigjen. Neffens de inisjatyfnimmers hat Omrop Fryslân as iennichste Frysktalige omrop in oare posysje. Ek is it plan yn striid mei ferskate ynternasjonale ferdragen, lykas it Hânfêst foar Minderheidstalen, en ek yn striid mei eardere ôfspraken tusken ryk en provinsje oer Omrop Fryslân. By de start fan de aksje krige direkteur Jan Koster fan Omrop Fryslân in list fan 50 redenen wêrom’t Omrop Fryslân bliuwe moat út hannen fan Annigje Toering en Nynke Beetstra fan de Frysk Nasjonale Partij.

50 redenen wêrom’t Omrop Fryslân bliuwe moat

  1. Ik kin dochs net sliepe sûnder Bear Boeloe
  2. Wa docht dan live-ferslach fan de PC? En…
  3. Wêr kin ik it oare keatsen folgje?
  4. Wêr kriget Fryske streektaal yn muzyk in poadium as Radio Froskepôle ferdwynt?
  5. Wa lit my bylden sjen fan Fryslân hoe’t it eartiids wie?
  6. Hoe krij ik myn bern oan it lêzen sûnder Tomke?
  7. Fryske keunst en kultuer yn K-rûte; dat fynst dochs nearne oars?
  8. Wêr sjoch ik de nijste Fryske hits sûnder Klipkar+? En…
  9. Wêr kinne leafhawwers fan harmony, fanfare en brassbands terjochte sûnder it Koperkanaal
  10. Wa lit dan de Fryske Top-100 sjen en hearre?

Continue reading “50 redenen wêrom’t Omrop Fryslân bliuwe moat”

Posted on
Claudia Crabuzza en Claudio Gabriel Sanna fan Sardinië

Soad mediabelangstelling foar earste edysje fan Liet International yn Gijón/Xixón yn Spanje

Op sneon 1 desimber is it Europeeske minderheden sjongfestival Liet International foar it earst yn Spanje,  yn it grutte teater Laboral Ciudad de la Cultura (Kultuerstêd) yn de Astueryske havenstêd Gijón/Xixón. Liet International 2012 presintearret lykas wenst alve finalisten yn alve minderheidstalen. Dit jier binne dat de talen Astuerysk, Baskysk, Bretonsk, it Katalaansk fan Sardinië, Korsikaansk, Friûlysk, Frysk, Skots Gaelic, Platdútsk, Sámi en Oedmoertysk út de Russyske Federaasje. Sjonge yn it Ingelsk, Frânsk of Spaansk is op Liet International net tastien. Liet International is yn 2002 ûntstien yn Fryslân mei as doel om muzyk yn minderheidstalen, en ek dy talen sels, te promoatsjen.

Continue reading “”

Posted on

Fryske film Merke Blues nei Minority Film Festival yn Husum

I
It affisje fan de Wergeaster produksje Merke Blues

De Fryske film ‘Merke Blues’ is op 22 novimber te sjen op it European Minority Film Festival yn Noardfryslân yn Dútslân. Op it festival foar minderheidstalen yn de stêd Husum wurde ûnder it biedwurd ‘Große Filme kleiner Völker’ (Grutte films fan lytse folken) ûnder oare films út Baskelân, Denemarken en Slowakije te sjen. ‘Merke Blues’ is foar it grutste part makke troch frijwilligers út Wergea en omkriten en gie op 18 maaie fan dit jier yn premjêre. De film makket no kâns op in priis fan it festival, mar de makkers sizze it benammen in eare te finen om útnoege te wurden/ Om de fertoaning fan ‘Merke Blues’ yn it bûtenlân mooglik te meitsjen is de film foarsjoen fan ûndertitels yn it Ingelsk. Yn it Ingelsk hat de film de titel ‘Fairground Blues’ krigen.

It Minority Film Festival is ien fan de lytste filmfestivals fan Europa en wurdt organisearje troch de Friisk Foriining yn oparbeidzjen mei it Kino Center Husum. Op it filmfestival wurde allinich films yn echte minderheidstalen fertoand. Op eardere edysjes wiene films te bewûnderjen yn ûnder oare it Ladinysk, Nenets, Retoromaansk en Sami. Diit jier binne der films te besjen yn it Baskysk, Frysk, Roma en Súdjutlânsk, in fariant fan it Deensk. Alle films wurde fertoand mei ûndertitels, sadat de orizjinele talen goed te genietsjen binne.

Continue reading “Fryske film Merke Blues nei Minority Film Festival yn Husum”

Posted on

10 jier Liet International op it Saailân

De froulju fan SomBy út Finsk Laplân

Songfestival presintearret ‘best of’ mei bands út Astûrië (Spanje), Eastenryk, Finsk Laplân, Fryslân, Ierlân en Udmûrtië (Ruslân) 

Yn 2002 hie Ljouwert de wrâldprimeur fan in bysûnder sjongfestival. By wize fan eksperimint organisearre Stichting Liet ’91 de earste edysje fan Liet International, it sjongfestival foar it bêste nije liet yn in Europeeske minderheidstaal. Op Liet International wurdt net songen yn it Ingelsk, mar yn it Astûrysk, Baskysk, Bretonsk, Friûlysk, Gaelic, Iersk, Katalaansk, Frysk, Meankieli, Sámi (‘Laps’), Sorbysk of Udmûrtysk. De earste edysje luts fuortendaliks de oandacht fan de grutte media. BBC World en CNN makken reportaazjes dy’t oer de hiele wrâld útstjoerd waarden en The Scotsman en de Frankfurter Algemeine Zeitung skreaunen hele pagina’s fol oer Liet International: in nije Europeeske tradysje wie berne.

Tsien jier letter is Liet International útgroeid ta ien fan de grutste en belangrykste eveneminten ta promoasje fan Europeeske minderheidstalen. Der kaam ek offisjele erkenning; sûnt 2008 wurdt it festival organisearre mei de Ried fan Europa as beskermhear en stiper. Nei trije edysjes yn Ljouwert gie it festival op reis nei Sweedsk Laplân, Bretanje en Udine yn Italië. Dit jier is de finale fan Liet International foar it earst yn Spanje yn de havenstêd Gijón yn de streek Astûrië. Yn dy tsien jier binne nije ferskes presintearre yn tsientallen minderheidstalen. Dêr sitte ek hiel lytse talen by lykas it Manks (fan it eilân Man), it Kornysk, it Fepsysk (út Karelië yn Ruslân) en it Fotysk, dat op de grins fan Estlân en Ruslân noch troch sa’n 50 minsken praat wurdt. Yn dy tsien jier binne mei-inoar wol mear as tûzen ferskes yn minderheidstalen nei de organisaasje tastjoerd.

De gemeente Ljouwert woe it jubileum fan it sjongfestival net samar foarby gean litte en hat Liet International útnoege om in kar fan de meast nijsgjirrige artysten fan de ôfrûne tsien jier nei Ljouwert te heljen op it iepeningsfestival fan it Saailân. Liet International hat dy útdaging graach oannommen en presintearret op freed 28 septimber grutsk de folgjende bands: Silent Woo Goore (út Udmûrtië yn Ruslân), Coffeeshock Company (Kroätyske minderheid út Eastenryk), Fiach (Ierlân), SomBy (Sámi út Finlân), Xera (Astûrië yn Spanje), en Janna Eijer (Fryslân).

It festival wurdt om 17.00 oere middeis iepene troch de Ljouwerter muzikant en âld-Lietdielnimmer Sake Hylkema mei in koar fan de Professor Wassenberghskoalle yn Lekkum. De jûn wurdt om 23.00 oere ôfsletten troch de meartalige formaasje Mala Vita, dy’t earder al in soad yndruk makke op it Befrijdingsfestival en oare grutte festivals yn hiel Europa. De presintaasje fan it festival leit yn hannen fan in ynternasjonaal duo: de Friûlyske DJ Mojra B en de Fryske DJ en radiomakker Willem de Vries.

Continue reading “10 jier Liet International op it Saailân”