It bestjoer fan de Ried fan de Fryske Beweging nûget syn stipers en de fertsjintwurdigers fan de oansletten selskippen fan herten út foar de gearkomste op 28 oktober fan de Grutte Ried. It bestjoer hopet elkenien nei in koroana-stilstân fan goed oardel jier wer libbensliif te ûntfangen.
Plak: doarpshûs Nij Franjum, Tramstrjitte 36, Marsum
Tiid: tongersdei 28 oktober om 19.30 oere
By it ynkommen wurde oanwêzigen kontrolearre op harren QR-koade.
De wurklist is hjir te finen.
De boeken Silke & Miss Dee (útjouwerij Afûk 2020) skreaun troch Baukje Wytsma fan Reduzum en De bruorren Liuwehert (Utjouwerij Regaad 2019) fan Astrid Lindgren, oerset troch Rymke Zijlstra fan Oentsjerk, binne foardroegen foar de IBBY Honour List 2022.
De IBBY hat as doel om bern wrâldwiid tagong te jaan ta boeken fan hege kwalitet en set him yn om brêgen te bouwen tusken minsken en kultueren mei help fan jeudliteratuer. De Honour List fan de IBBY (International Board on Books for Young People) is in ynternasjonale, twajierlikse seleksje fan resint publisearre boeken fan hiel hege kwaliteit, ta eare fan skriuwers, yllustratoaren en oersetters út de lannen dy’t by IBBY oansletten binne. De list jout in ynsjoch yn it bêste wat elk lân te bieden hat oan berne- en jeugdliteratuer. IBBY-Nederlân draacht sawol Frysktalige as Nederlânsktalige skriuwers en oersetters foar de Honour List foar.
Yn de kategory ‘tekst’ is auteur Baukje Wytsma foardroegen foar de Honour List 2022 fan IBBY foar har boek Silke & Miss Dee. Bysûnder oan Silke & Miss Dee is dat der trije talen brûkt wurde: Frysk, Nederlânsk en Ingelsk. It boek befettet prachtige, artistike yllustraasjes fan Carla van der Heijde dy’t goed oanslute by de tekst.
Oersetster Rymke Zijlstra is yn de kategory ‘vertalingen’ foardroegen foar de Honour List 2022 foar har oersetting fan Astrid Lindgren’s klassike, Sweedske berneboek De bruorren Liuwehert. De oersetting, mei prachtige yllustraasjes fan Kim Hunnersen, is yn 2019 ferskynd by Utjouwerij Regaad.
Streektaolorganisatie het Huus van de Taol verkocht al jaoren koffiemokken met Drentse teksten derop in heur (online) winkel. Maor nou wilt ze wal ies aandere teksten op de mokkies hebben.
Daorum doet ze een oproep um een pakkende Drentse kreet te bedèenken veur op zu’n mok. De tekst möt vanzölf in het Drents en mag op zien hoogst vier woorden lang weden.
De winnaar kreg een mok met zien eigen tekst en het Huus van de Taol giet de mok met de winnende tekst dommiet verkopen in heur (online) winkel.
Teksten kunt tot 1 november via www.huusvandetaol.nl/drentsemok instuurd worden.
Skriuwer Ferdinand de Jong (Oranjewâld, 1969) skriuwt it Frysk Kadoboek 2022. Yn 2010 ferskynde fan him syn earste roman ‘Guozzeflecht’. Twa jier letter krige hy de Rink van der Velde priis foar syn roman ‘It dak fan ’e wrâld’. Syn lêste roman ‘De tredde perioade’ (2018) is ek yn it Nederlânsk ferskynd.
Ferdinand de Jong: “It is fansels prachtich as je frege wurde om it Kadoboek te skriuwen. It foardiel fan in Kadoboek is dat lêzers ek ris wurk fan in skriuwer ûnder eagen krije dêr’t se oars net daliks in boek fan keapje as lêze soenen. De útdaging is dan fansels om in boek te skriuwen dat krekt dy lêzers ferliedt om mear fan jo wurk te lêzen.”
Fryske Boekewike yn oktober 2022
It Kadoboek wurdt presintearre op freed 28 oktober 2022 mei it Frysk Boekefeest, dat spesjaal op fersyk fan de Kadoboek-skriuwer diskear yn Oranjewâld plakfine sil.
De Fryske Boekewike set takom jier útein mei it Boekefeest yn Oranjewâld op freedtejûn 28 oktober. It Kadoboek is dêrnei de hiele Boekewike fan 29 oktober o/m 6 novimber fergees te krijen by oankeap fan in boek. It Kadoboek fan 2022 wurdt útjûn in gearwurking mei útjouwerij Bornmeer.
Ilja Leonard Pfeijffer yn it Frysk
It nasjonale Boekenweekgeschenk wurdt yn 2022 skreaun troch Ilja Leonard Pfeijffer. De Fryske oersetting wurdt makke toch Jetske Bilker. Yn de nasjonale Boekenweek, 5 o/m 13 maart takom jier, is de Fryske oersetting fergees te krijen by oankeap fan in Frysk boek.
It Kadoboek en de Fryske oersetting fan it nasjonale Boekenweekgeschenk binne beide in inisjatyf fan Boeken fan Fryslân. Sjoch foar mear ynformaasje oer de aktiviteiten en projekten fan Boeken fan Fryslân op de fernijde webside: www.boekenfanfryslân.frl.
Op Rôze Sneon, 16 oktober, presintearje Tresoar, Afûk en Ljouwert City of Literature de bondel ‘Do draachst de leafde oan. Literatuer fan Fryslân troch yn rôze bril’. De bondel befettet poëzy- en proazafragminten mei lesbyske, homoseksuele, transgender en ynterseksuele (LHBTY+) tematyk.
De titel fan de blomlêzing ‘Do draachst de leafde oan’, is ûntliend oan in fers fan Tsjits Peanstra.
De rom hûndert opnommen fragminten binne sammele troch in redaksjeteam dat bestie út Jelle Krol, Jantsje Post, Doeke Sijens, Janneke Spoelstra en Tsjerk Veenstra. De âldste tekst is út ’e santjinde iuw, Aan Elisene fan Titia Brongersma. De jongste opnommen skriuwer is Joël Hut, dy’t ferline jier debutearre mei de dichtbondel Börtersgrut. Gedichten en proaza yn it Frysk of in Fryske streektaal binnen oerset nei it Nederlânsk. De fragminten dy’t oarspronklik Nederlânsktalich wiene, binne oerset nei it Frysk.
Fanwegen koroana is de Rôze Sneon, en dêrmei ek de blomlêzing, oan twa kear ta ferskood. Dat hat ek wat goeds opsmiten, want in lettere deadline hat noch aardich wat nije gedichten en proazafragminten oplevere. Wa’t no siket nei LHBTY+-literatuer út Fryslân hat mei dizze blomlêzing hoe dan ek in moai begjin yn hannen.
De bondel wurdt op sneon 16 oktober om 14.00 oere by Tresoar yn Ljouwert presintearre.
By de presintaasje wurdt Janneke Spoelstra ynterviewd oer it tastânkommen fan de bondel en drage Roel Slofstra en Joël Hut foar út de bondel. Jelle Krol, dy’t it inisjatyf foar de bondel naam, sil it earste eksimplaar oan Sipke Jan Bousema oerlangje. Muzyk is der fan Minke Soolsma; de presintaasje is yn hannen fan Doeke Sijens.
Wa’t op sneon 16 oktober oanwêzich wêze wol, kin him/har opjaan by Tresoar (info@tresoar.nl). De bondel is by de presintaasje te keap (€ 35,00) en dêrnei te keap by de Afûkwinkel en -webshop.
Omrop Fryslân, de Leeuwarder Courant, het Friesch Dagblad bondelje de krêften om sjoernalisten op te lieden yn de Fryske taal en kultuer. Se begjinne mei in traineeprogramma foar jonge sjoernalisten. Foar it ûnderwiisdiel dêrfan wurkje de mediabedriuwen gear mei de Afûk en de Ryksuniversiteit fan Grins (RUG). De provinsje Fryslân makket it inisjatyf mei mooglik mei in bydrage fan goed 200.000 euro, ferspraat oer trije jier. Dêrmei kin de helte fan de traineeplakken finansiere wurde.
It giet foarearst om in projekt foar trije jier, dêr’t jierliks trije jonge sjoernalisten oan mei dwaan kinne. Sy kinne harren ûntwikkelje op it mêd fan de Fryske taal, kultuer, skiednis, sjoernalistyk en aktualiteit. De trainees dogge praktykûnderfining op by de redaksjes fan de trije media en folgje dêrnjonken in opliedingsprogramma. Dat programma wurdt yn gearwurking mei de Afûk en de RUG útwurke. It doel is in kurrikulum te ûntwikkeljen dat op termyn ek brûkt wurde kin yn de opliedingen fan studinten sjoernalistyk en Frysk. Dêrmei wolle de partijen de kwaliteit fan it Frysk yn de media yn stân hâlde en fierder ferbetterje en dêrnjonken Frysk sjoernalistyk talint behâlde foar de takomst.
De taal fan it publyk
De Fryske mediabedriuwen steane noed foar de Fryske taal, kultuer en identiteit, sa jouwe haadredakteuren Ria Kraa (Friesch Dagblad) en Sander Warmerdam (Leeuwarder Courant) oan. Warmerdam: “It is wichtich dat ús sjoernalisten de taal fan it hert fan ús publyk begripe, prate en skriuwe kinne.” Ingrid Spijkers (haadredakteur fan Omrop Fryslân) follet oan: “Foar de Fryske taal en kultuer is no gjin omtinken yn de stúdzjes sjoernalistyk. Dêrom pakke we dit mei-inoar, en mei de ûnderwiispartners, op.”
In wichtich inisjatyf
De taalûnderrjochtynstelling Afûk en de ôfdieling Fryske taal- en letterkunde fan de RUG binne by de tarieding en útfiering fan it opliedingstrajekt belutsen. “Dit inisjatyf is wichtich om’t der sa mear sjoernalisten komme dy’t Frysk skriuwe kinne en dy’t boppedat better op ‘e hichte binne fan de Fryske taal en kultuer”, seit heechlearaar Fryske taal- en letterkunde prof. dr. Goffe Jensma. Direkteur Alex de Jager fan de Afûk: “It ferhaal fan Fryslân sa autentyk mooglik fêstlizze yn de taal fan de minsken út de regio, dat is wêr’t wy as Afûk mei dizze nije talinten én de hjoeddeiske betûfte sjoernalisten graach fierder oan wurkje.”
Oer Omrop Fryslân
Omrop Fryslân is de regionale publike omrop foar elkenien dy’t him mei Fryslân ferbûn fielt. De organisaasje makket ferhalen dy’t ynformearje, ynspirearje en amusearje en bringt de kontint fia ferskillende platfoarmen lykas radio, telefyzje en online kanalen.
Oer Friesch Dagblad en Leeuwarder Courant
It Friesch Dagblad en de Leeuwarder Courant binne ûnderdiel fan NDC mediagroep, fêstige yn Ljouwert en Grins. NDC mediagroep is ek útjouwer fan Dagblad van het Noorden en mear as 35 nijs- en wykblêden en sy beheart rom 50 digitale regionale kanalen. NDC leaut yn ûnôfhinklike sjoernalistyk en foarsjocht mear as 2 miljoen minsken yn Noard-Nederlân fan nijs en ynformaasje.
By útjouwerij Afûk is in nij boek ferskynd fan de hân fan fan I.E. Bloem. It neidiel fan ’e twivel is in spannende en aktuele jeugdroman dy’t him ôfspilet yn Italië oan it begjin fan de koroana-pandemy. It is it twadde jeugdboek fan dizze auteur dy’t in flot en tagonglik ‘coming-of-age’- ferhaal skreaun hat.
Bas hat al it ien en oar meimakke as er nei Italië giet foar in útwikselingsprojekt fan skoalle. Hy hat it dêr prima nei ’t sin en wurdt al gau fereale op de mysterieuze Julia. Mar dan grypt it coronafirus om him hinne en de bûtenlânske studinten moatte daliks op it fleantúch nei hûs. Kin Bas syn grutte leafde sa achterlitte, krekt no’t se har geheimen oan him ferteld hat? En hoe sit it eins mei syn eigen ferline?
I.E. Bloem is in pseudonym. Bloem skreau earder de jeugdroman Eudaimoania. It neidiel fan ’e twivel is te keap foar € 16,95 by de Afûk.
Bestuursveurzitter van het Huus van de Taol Emko Dolfing gef de veurzittershamer deur an Roel Barkhof.
Dolfing: ‘An een val op het ies van ‘t winter he’k zoveul klachten overholden, dat mien gezondheid het op dit moment niet toelat um mij vol in te zetten veur het Huus van de Taol. ‘
Dolfing was sinds jannewaori 2019 veurzitter van de streektaolorganisatie.
Met Barkhof haalt het Huus van de Taol een undernimmende veurzitter in hoes met veul ervaring in Noord-Nederland, die zien weg in de bestuurlijke wereld goed kent. Hij warkte as journalist bij verscheiden kraanten in de regio, was verslaggever bij Radio Drenthe en ien van de grondleggers van TV Drenthe, waor e diverse functies had hef. Sinds 1998 is e actief as zölfstandig undernimmer op het gebied van communicatie, public relations en informatieveurziening bij de overheid en in ’t bedriefsleven.
Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol:’ ’t Is spietig daw al zo rap ofscheid nimmen moet van een betrökken veurzitter as Emko Dolfing. Gelukkig hew in Roel Barkhof een goeie opvolger vunden met veul ervaring in het bedriefsleven en een goed netwark in de politiek.’
Barkhof begunt in jannewaori 2022 officieel an zien rol as veurzitter, maor zal de kommende tied al wal bij een koppel activiteiten anwezig weden.
Berneboekeskriuwer Lida Dykstra sil ek yn 2022 Berneboeke-ambassadeur wêze. Omreden fan it útfallen fan skoalbesites en oare aktiviteiten yn it ôfrûne koroanajier is yn oerlis mei Boeken fan Fryslân besletten dat Lida Dykstra har wurk as Berneboeke-ambassadeur in jier langer fuortsette kin.
Berneboeke-ambassadeur Lida Dykstra sels dêroer: “Ik fyn it prachtich dat ik noch in jier langer de kâns krij om as Berneboeke-ambassadeur lêswille te fersprieden. It is sok moai wurk: foarlêze, prate mei de bern, skriuw- en lêstips jaan, mei de hiele groep in ferhaal ymprovisearje. As in bern nei ôfrin freget: ‘Tinkt Lida dat ik dit boek ek yn de biblioteek liene kin?’, of ‘Juf, meie wy fan ’e middei ferhalen skriuwe?’, dan wit ik daalk wêr’t ik it foar doch.”
Marytsje Flapper, direkteur fan IKC Sint Ludgerus yn Warkum seit: “Lida ferstiet de keunst om bern mei te nimmen yn it ferhaal. De bern wolle graach fierder yn ’e boeken dêr’t se oer ferteld hat yn ’e klasse. Se hat sawol de jongsten as de âldere bern fan ús skoalle op ’e nij entûsjast krigen foar Frysktalige boeken.”
Om ’e twa jier wurdt der in nije Berneboeke-ambassadeur beneamd, dy’t him of har ynset om lês- en boekewille te fersprieden. De Berneboeke-ambasssadeur bringt dêrfoar berneboeken en Frysk lêzen en praten ûnder de oandacht fan it publyk en jout de promoasje fan it berneboek in werkenber gesicht.
De Berneboeke-ambassadeur is in projekt fan Boeken fan Fryslân. Sjoch op www.berneboekeambassadeur.frl foar mear ynformaasje oer it projekt, of om de Berneboeke-ambassadeur út te nûgjen.
In meert 2022 is der weer een neie editie van ienakterfestival Kört&Goed. De drei veurrondes bint in Zeijen (5 meert), Noord-Slien (11 meert) en Dwingel (12 meert). Op zaoterdag 26 meert is de finale in schouwburg Ogterop in Möppelt. Van 1 oktober tot an 1 november 2021 kunt tenielgroepen zuch veur het festival anmelden.
Aal twei jaor organiseert streektaolorganisatie Huus van de Taol het ienakterfestival Kört&Goed. De opzet is aal maol geliek: op zien hoogst twaalf ienakters wordt op drei aovenden op drei verschillende plekken in Drenthe speuld. Een jury beoordielt wat der op de plaanken bracht wordt. De winnaars van de drei veurrondes én de beste tweide gaot deur naor de finale. Een neie jury kös oet de finalisten een winnaar.
Wel kan metandoen
Tonielverienings, buurtverienings, vriendenclubs: elkenien die in groepsverband aordigheid hef an tenielspeulen kan zuch anmelden um metan te doen. De grootte van de groep is niet belangriek, wál of de groep op het podium past. De veurrondes speul we op kleine podiums.
Eisen
Een ienakter duurt umdebij twintig tot dartig minuten en is hielemaol of grotendiels in het Drents. De keuze van het genre is vrij; van femilieveurstelling tot klucht tot erensachtig drama kuj opvoeren. Tussen de verschillende stukken is der vaak weinig wisseltied, dus het decor muj klein holden. Op de site huusvandetaol.nl/opdeplaanken staot veule neie ienakters veur elkenien um te gebroeken.
Vergoeding en begeleiding
Elke groep die metan döt kreg € 100,- um in elk geval een diel van de kosten betalen te kunnen. Wieder hebt de dielnimmers recht op deskundige hulp op het gebied van de Drentse taol en understeuning bij de regie (via het Huus van de Taol).
Anmelden
Anmelden kan deur een mail te sturen, veur 1 november 2021, naor info@huusvandetaol.nl
En veur meer informatie kuj op huusvandetaol.nl/opdeplaanken/teniel terecht.