Online lezing ‘Het Papiaments Vandaag en Morgen’ – Ata mi aki! Mi t´ei pa keda!

Op 16 mei organiseert Stichting SPLIKA een interessante lezing over de ontwikkeling van het Papiaments door dr. Joyce pereira.

Op 15 november 2018 promoveerde mevrouw Joyce Pereira, geboren op Curaçao en opgegroeid op Aruba, aan de Universiteit van Curaçao Dr. Moises da Costa Gomez (UoC) op het proefschrift “Valorization of Papiamento in Aruban society and education, in historical, contemporary and future perspectives”.


De lezing zal online plaatsvinden via Zoom, op 16 mei van 19:00-20:00 uur Nederlandse tijd of 13:00-14:00 uur Antilliaanse tijd. Aanmelden kan via deze link.

Erkenning foar it Papiamintsk op Bonaire yn bestjoersôfspraak

Op 11 maart is de bestjoersôfspraak foar it Papiamintsk op Bonaire/ Akuerdo intergubernamentalpa idioma papiamentu na Boneiru ûndertekene. De bestjoersôfspraak is in mylpeal foar it Papiamintsk en Bonaire. Papiamentu stiet nammentlik as oarspronklike taal op Bonaire ûnder tanimmende druk fan oare talen. De beskerming fan de taal is dêrom fan grut belang. De ynset fan Stichting SPLIKA en Fundashon Akademia Papiamentu yn it bysûnder hawwe ta de bestjoersôfspraak laat.

Mei de bestjoersôfspraak  wolle de ûndertekeners it Papiamentu op Bonaire stypje en befoarderje. Yn de bestjoersôfspraak wurd ûnder oare erkend dat it Papiamentu histoarysk ferbûn is oan Bonaire en dat de taal fan wêzentlik belang is foar it belibjen en útdragen fan de eigen identiteit fan de sprekkers. Der wurde ambysjes beskreaun om de posysje fan de taal te ferbetterjen. Op skoalle bygelyks, dêr’t learlingen nei 2030 allegearre it lêzen yn ‘e macht hawwe moatte.

Undertekening

De bestjoersôfspraak is ûndertekene troch demisjonêr minister Kajsa Ollongren (BZK) en deputearren Nina den Heyer fan it Openbaar Lichaam Bonaire (OLB). Minister Ollongren die dat ek út namme fan de ministers Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) en steatssekretaris Raymond Knops fan BZK. Der sil regelmjittich oerlis plakhawwe tusken de partijen foar de útfiering fan de bestjoersôfspraak.

Minister Ollongren: “Taal is belangrijk voor ons allemaal. Het maakt ons mede tot wie we zijn. Mede dankzij onze taal horen we ook bij een bepaald land of een bepaalde groep. Het Papiaments staat onder druk van de andere talen op Bonaire. Daarom is deze afspraak belangrijk. Het vormt een belangrijke aanvulling op bestaande wetgeving.”

Fierdere erkenning

Fierders wurdt de ambysje útsprutsen om de mooglike rûte út te setten om Papiamintsk te erkennen ûnder it Europeesk Hânfêst foar regionale talen of minderheidstalen. Dat is ek in winsk ek fan Stichting SPLIKA, dy’t dwaande is om dy erkenning fan it Papiamintsk ûnder diel II mooglik te meitsjen. Nederlân hat yn it Europeesk Hânfêst it Frysk, Limboarchsk, Nedersaksysk, Jiddysk en Romanes erkend. It Frysk is as iennichste ek ûnder diel III erkend.

Libbene besite Committee of Experts Ried fan Europa oan Nederlân

SPLIKA-foarsitter Ruben Severina mei de Committee of Experts
SPLIKA-foarsitter Ruben Severina mei de Committee of Experts

De Committee of Experts fan it Europeesk Hânfêst foar Regionale of Minderheidstalen fan de Ried fan Europa brocht dizze wike in bysûnder libbene besite oan lidsteat Nederlân. De kommisje besteande út Vera Klopčič út Slovenië, Päivi Majaniemi út Finlân en âld-Europarlemintariër Marieke Sanders-Ten Holte wie yn Nederlân om te hifkjen yn hoefiere lidsteat Nederlân him hâldt oan it Europeesk Hânfêst. Dat barde ûnder mear yn de foarm fan harksittings yn Grins (oer it Nedersaksysk), Ljouwert (oer it Frysk en Biltsk) en Den Haach (oer it Papiamentu en Romanes). Fansels wie der yn Den Haach ek oerlis mei fertsjintwurdigers fan de Ryksoerheid.

Opmerklik wie it wiidweidich omtinken fan de kommisje foar twa talen dy’t oant no ta noch net beskerme wurde troch it Hânfêst. Yn Ljouwert waard de statusoanfraach foar it Bilts taljochte troch de gemeente It Bilt en ek troch foarsitter Froukje de Jong-Krap fan it EBLT. De kommisje toande hjirby in soad begrip foar de oanlieding om in offisjele status foar it Bilts oan te freegjen. Neffens it Hânfêst mei de posysje fan in taal noait ferswakt wurde troch weryndieling of de feroaring fan administrative grinzen. En dochs is krekt dit ien fan de grutste problemen yn lidsteat Nederlân. Fanwege de fúzje mei oare rjochtbanken kin it Frysk geregeld net brûkt wurde op de Ljouwerter rjochtbank, op Bonêre stiet it Papiamentu ûnder druk sûnt it eilân streekrjocht troch Den Haach wurdt bestjoerd en op it Bilt meitsje ynwenners har soargen oer de posysje fan it Bilts yn de grutte nije gemeente Waadhoeke.
Continue reading “Libbene besite Committee of Experts Ried fan Europa oan Nederlân”

Papiaments in het Europees Parlement

“Bon dia, danki pa ta aki”. Zo begon Ruben Severina afgelopen donderdag 26 november zijn voordracht in het Europees Parlement in Straatsburg. Voor een publiek van Europarlementariërs van de Intergroup for Traditional Minorities, National Communities and Languages vertelde hij over het Papiaments, legde hij uit welke bedreigingen er op Bonaire zijn voor het Papiaments en onderstreepte hij wat hij verwachtte van de Intergroup. Severina sprak de Europarlementariërs toe als voorzitter van SPLIKA, maar ook namens de op Bonaire gevestigde Akademia Papiamentu. Deze twee organisaties vormen samen met Dushi Papiamentu van Bonaire, Fundacion Lanta Papiamento van Aruba en Instituto Alsa Papiamentu van Curaçao het Platform Papiamentse Unie. Continue reading “Papiaments in het Europees Parlement”

Delegaasje fan Bonêre en Splika bringe wurkbesite oan trijetalich Fryslân

Is it trijetalich ûnderwiis op De Harkema in foarbyld foar Bonêre?

In delegaasje fan de Akademia Papiamentu (koart A’PAPIA) fan it eilân Bonêre en de Antilliaanske organisaasje SPLIKA bringe fan 13 oant 15 septimber op útnoeging fan it EBLT in wurkbesite oan Fryslân om harren te ferdjipjen yn it trijetalich basisûnderwiis en de ferskate learmiddels dy’t hjirfoar brûkt wurde. De delegaasje leit de besite ôf op fersyk fan it eilânbestjoer fan Bonêre om te ûndersykjen oft it trijetalige model ek tapast wurde kinne soe op it eilân en hjirta de nedige kontakten te lizzen. It is foar it earst dat in offisjele delegaasje út Karibysk Nederlân mei dit doel in wurkbesite oan Fryslân ôfleit.

Op moandei 14 septimber sil de delegaasje it hiele moarnsskoft meidraaie op trijetalige basisskoalle ‘t Holdersnêst op De Harkema. It giet hjirby om in ynteraktive besite. De delegaasje komt net allinnich om te sjen en te harkjen, mar sil ek in gastles oer it eilân Bonêre fersoargje en fragen fan jonge Harkiten beantwurdzje. De delegaasje wurdt oanslutend op it Provinsjehûs ûntfongen troch deputearre Sietske Poepjes fan taal, kultuer en ûnderwiis en sil fierder ek kontakten lizze mei ferskate Fryske organisaasjes lykas de AFUK, it Taalsintrum Frysk fan Cedin, de Fryske Akademy en Omrop Fryslân.

Continue reading “Delegaasje fan Bonêre en Splika bringe wurkbesite oan trijetalich Fryslân”

Nijntje spreekt nu ook Papiaments!

Bij uitgeverij Bornmeer verschijnt een nieuwe vertaling van nijntje: nijntje na laman na Papiamentu. Het boekje is de Papiamentse vertaling van de klassieker nijntje aan zee in de wereldberoemde reeks van Dick Bruna. 2015 is het Dick Bruna-jaar, het is dit jaar namelijk 60 jaar geleden dat er voor het eerst een nijntje-boek verscheen. Dit jaar zullen er verschillende activiteiten worden georganiseerd rond dit jubileum.

In nijntje na laman na Papiamentu gaat nijn met vader Pluis naar het strand: ‘Riba un dia tata pluis di, ken di boso ke ban, ban keiru den dùin i na playa, ban keiru na laman.’ Het boek zal worden aangeboden aan de Gevolmachtigde Minister van Curaçao, mevr. M. Wiels en aan de Gevolmachtigde Minister van Aruba, dhr. J.A. Boekhoudt. De presentatie vindt plaats in het Arubahuis in Den Haag. Ook vertegenwoordigers van de stichting SPLIKA zullen aanwezig zijn bij de presentatie. SPLIKA staat voor Stimulá (het stimuleren van) Papiamentu (het Papiaments), Literatura (van de literatuur) i Informashon (en de informatie) riba Kultura (over de cultuur) di Antianan abou (van de Antilliaanse Benedenwinden). SPLIKA stimuleert het gebruik van het Papiaments en zet zich in voor de Antilliaanse cultuur. Continue reading “Nijntje spreekt nu ook Papiaments!”

Fundashon Splika‎ / Studentenvereniging Passaat SYMPOSIUM POSITIE PAPIAMENTS IN EUROPA

logo SplikaOp 10 oktober 2010 is het koninkrijk ingrijpend veranderd. Curaçao en St. Maarten zijn nieuwe landen geworden. De eilanden Bonaire, Saba en St. Eustatius zijn als openbaar lichamen direct onder Nederland komen te vallen. Met de integratie van Bonaire in Nederland heeft Nederland de verantwoordelijkheid gekregen over een nieuwe taal, namelijk het Papiaments.

Wat is nu de positie van het Papiaments in Nederland en in Europa?… Continue reading “Fundashon Splika‎ / Studentenvereniging Passaat SYMPOSIUM POSITIE PAPIAMENTS IN EUROPA”