Ni’j inspiraosiedokumint ‘Streektaal en erfgoed’ laot zien how as arfgoedinstellings streektael verstarken kund

De Drentse, Gronnigse, Stellingwarfse, Sallaanse, Twentse, Achterhoekse en Veluwse streektaelorgenisaosie presenteren tesaemen et ni’je inspiraosiedokumint Streektaal en erfgoed. In disse peblikaosie laowe zien how as arfgoedinstellings een aktieve rol speulen kund in et verstarken en zichtber maeken van streektael.

Betekenisvol stee in de peblieke ruumte

Et dokumint staot vol veurbielden en praktische ideeën om streektael een dudelik en betekenisvol stee te geven in de peblieke ruumte. Musea, archieven en historische verieningen vinden d’r inspiraosie om heur pebliek te betrekken mit streektael in progremmering, kommunikaosie en peblieksaktiviteiten.

Saemenwarking arfgoed- en streektaelorgenisaosies

Et inspiraosiedokumint is votkoemen uut een denkwarksessie mit mitwarkers van arfgoedinstellings en streektaelorgenisaosies. De inzichten uut disse sessie binnen anvuld mit mooie veurbielden uut verschiedene Nedersaksische regio’s. Van taelmarkerings in tentoonstellings tot meerspraokige audiotours en van streektaelroutes tot kreatieve prejekten in de eupenbaere ruumte: et dokumint laot zien how ruumziedig en kraachtig et bruken van streektael wezen kan.

“Streektael het de kraacht om lu direkt de verbinden mit de geschiedenis, identiteit en leefwereld van een regio. Deur de tael zichtber en heurbaer te maeken, wodt arfgoed veur een brieder pebliek herkenbaer en toegaankelik,” naevens de initiatiefnemers.

Haandvatten

Et inspiraosiedokumint geft dudelike haandvatten veur arfgoedprofessionals en neudigt heur, ni’je aktiviteiten mit streektael te ontwikkelen. Et laot dernaost zien how as saemenwarking tussen tael- en arfgoedinstellings lieden kan tot verrassende prejekten en et berieken van een ni’j pebliek.

Initiatiefnemers

Et klaorwodden van et dokumint is een initiatief van de saemenwarkende streektaelorgenisaosies: Erfgoed in Groningen, Huus van de Taol, Overijsselacademie, Stellingwarver Schrieversronte en Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL).

Et inspiraosiedokumint kun jim hier daelladen.

Vief mooiste Drentse kreten bekend, stemweek begunt

In december is streektaolorganisatie Huus van de Taol drok met de zuuktocht naor de mooiste Drentse kreet van 2025. Nao een week van suggesties insturen is het nou tied um te stemmen! Dat kuj doen op ien van de vief miest ingezunden kreten op huusvandetaol.nl/kreet.

Tot 10 december kun elkenien een kreet insturen. Dat gebeurde zu’n 300 maol, met een prachtig gevarieerd risseltaot. ‘Met de mooiste Drentse kreet wordt maor weer ies dudelijk hoeveul riekdom het Drents kent,’ volgens directeur Renate Snoeijing. ‘Naost bekende kreten as met de bek op ’t stuur, vaak bi’j te bange en ik bin an de latten waren der ok Drenten die keuzen veur kreten die misschien wal allent bij heur in de femilie gebroekt weurden. Zo zagen we Genieten en blieven drieten, Ie moet mij de kop niet oranje maken en Wat doew? Koffiedrinken of hen berre gaon?

Het gung dus alle kaanten op met de inzendings dit jaor, al kuj in de top vief wal zien dat er ok een hiele bult kreten bint die as vaak gebroekt wordt. Dit bint de kreten waor op stemd worden kan:

Wat woj? – wordt gebroekt um te vraogen wat iene wil, maor der bint ok veul Drenten die dit zegt um een Chinees restaurant an te duden

Kop derveur – bekende kreet (ok in aandere dielen van het Nedersaksische taolgebied) die gebroekt wordt in moeilijke tieden um iene an te moedigen um vol te holden

Moej hen heuien? – kreet um droktemakers, bumperklevers of sneljagers tot rust te manen. Hej het drok ofzo?

’t Kun minder – het hoogst haalbare oordiel dat een Drent geven kan. ‘t Kun minder stiet veur alles wat hij merakel mooi, schier en nuver vindt.

Kuj ’t even wachten? – veur een Drent een logische vraog um te kieken oj even tied veur hum hebt, veur een nei-Drent een rare vraog umdat e niet wet waorop e wachten möt en waorum

Vanof nou tot an 19 december kuj stemmen op dizze vief woorden via huusvandetaol.nl/kreet.

Op 22 december wordt vervolgens de mooiste Drentse kreet van 2025 ’s mörgens bij Radio Drenthe bekendmaakt.

Huus van de Taol zöch mooiste Drentse kreet van 2025

Streektaolorganisatie het Huus van de Taol zöch dit jaor de mooiste Drentse kreet. Aandere jaoren was de oproep um ien woord in te sturen, dit jaor kuj tot 10 december een körte, krachtige kreet insturen via huusvandetaol.nl/kreet.

Aal jaor holdt het Huus in samenwarking met RTV Drenthe een woordverkiezing. Veurig jaor was het lekkerste Drentse woord ‘sukelaogie’ , dit jaor röp het steunpunt veur het Drents op um de mooiste Drentse kreet in te sturen. Drenten kunt met weinig woorden veul zeggen, dus gao an ‘t harsenhozen wat veur je een belangrieke, grappige of wieze bosschup in het Drents is.

Stuur dizze kreet in van 1 tot 10 december op huusvandetaol.nl/kreet. Under de inzenders wordt een schiere Drentse pries met je eigen kreet erop verlot.

Op 15 december heur ie op radio Drenthe de vief kreten die het miest inzunden bint. Op dizze liest kuj dan weer stemmen. Op maondag 22 december wordt de mooiste Drentse kreet van 2025 bekendmaakt.

Huus van de Taol

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Managen op zien Drèents – diel 2: het Drèents as wapen tegen campagnetaol

Met de verkiezingen veur de deur vliegt de wollige beloften en vage beleidstaol oes weer um de oren. Het Huus van de Taol komp daorum met Managen op zien Drèents – diel 2: een neie portie management- en vergaderjeukwoorden, vertaold in de streektaol. Helder, humoristisch en handig veur politici die de kiezer écht bereiken wilt.

‘t kun minder

Nao het grote succes van Managen op zien Drèents komp de streektaolorganisatie nou met diel 2. Het eerste A4-tie met management- en vergadertermen in het Drèents is massaal dield en bespreuken, van kantoren tot in raodszalen. Elkenien har der wat over te zeggen. En: der kwamen zóveul suggesties binnen dat een vervolg niet oetblieven kun.

Diel 2 zit vol met neie jeukwoorden die in het Drèents een stuk helderder klinkt. Waor ‘lean & mean’ in het Engels al wollig andöt, is ‘loos & stark’ in het Drèents geliek dudelijk. En in plaots van ‘best practices’ kuj gewoon zeggen: ‘Wat het best warkt’.

Directeur Renate Snoeijing: ‘Diel 1 leut zien hoe groot de honger is naor klaore taol. Met diel 2 laow zien dat er nog zat jeukwoorden rondzweeft die makkelk naor het Drèents um te zetten bint. Dat levert niet allent een lach op, maor veural ok betere communicatie. En dat is belangriek want wie het simpel zeg, wordt beter heurd.’

De volledige liest van Managen op zien Drèents – diel 2 is gratis te kriegen via huusvandetaol.nl/managen

De streektaolorganisatie neudigt bedrieven, overheden en organisaties oet um de liest te gebroeken en zo bewuster um te gaon met vaktaol en bedriefstermen.

Huus van de Taol

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Managen op zien Drèents: dudelijker vergadern en beslissen in de streektaol

In managementoverleg vliegt de Engelse en abstracte jeukwoorden je vaak um de oren. Maor wat gebeurt er aj die vertaolt naor het Drèents? Dan blek dat veul begrippen iniene een stuk dudelijker wordt!

Daorum hef streektaolorganisatie het Huus van de Taol nou een handig overzicht samensteld met veulgebroekte management- en vergadertermen, vertaold naor het Drèents.

Met dizze liest wil het Huus van de Taol bedrieven, overheden en instellingen zien laoten dat helder communiceren niet ingewikkeld weden huuft. Waor ‘awareness creeëren’ misschien vaag klinkt, is ‘je zien laoten an de mèensen’ geliek dudelijk. En in plaots van ‘te weinig resources’ kuj ok gewoon zeggen daj der ‘gien tied of centen veur hebt’.

‘Wij markt dat veul mèensen in het Drèentse warkveld graag dudelijke taol hebt in plaots van wollige managementtermen’ aldus directeur Renate Snoeijing. ‘Deur termen in het Drèents te vertaolen, breng we ze terug naor de kern. Dat zörgt veur begriepelijke communicatie, soms met een knipoog.’

As veurbeeld nuumt Snoeijing nog dat het heur organisatie opvallen is dat in openbare vergaderingen van Drèentse overheidsinstellingen vaak moeilijke woorden gebroekt wordt, waordeur inwoners soms niet precies begriept wat er bepraot wordt. Het gebroek van dudelijke taol, zoas in dizze liest, kan bijdragen an betere communicatie en meer betrökkenheid van burgers.

De streektaolorganisatie neugt bedrieven, overheden en organisaties um de liest te gebroeken en bewuster um te gaon met taol in het wark.

De volledige liest is gratis te vinden op de website van het Huus van de Taol: huusvandetaol.nl/managen

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Neie dichtbundel van Suze Sanders: Draogers van twiefellocht

In het Huus van de Taol in Beilen was vrijdag 31 jannewaori de boekprissentatie van de neiste bundel van Suze Sanders. In Draogers van twiefellocht kuj 36 gedichten vinden, verdield in vief blokken. Van Boetenspel en Waorheid en gezichtsbedrog tot gedichten over Noorwegen en Nei-Zeelaand.

Vrijdag gung het eerste exemplaor van Draogers van twiefellocht naor literatuurhistoricus Henk Nijkeuter. Hij har lovende woorden veur Suze Sanders. De prissentatie weur nog feestelijker deur optredens van het trio Heeren Oud-Zuid oet Assen. Zij hadden teksten van eerdere gedichten van Sanders op meziek zet.

V.l.n.r.: Henk Nijkeuter en Suze Sanders. Foto: Huus van de Taol.

Draogers van twiefellocht is een prachtige dichtbundel en is te koop veur € 13,50 bij de boekhandel en bij het Huus van de Taol in Beilen.

Taal an Taofel is op zundag 16 febrewaori weer in Noord-Slien

De gezellige Taal an Taofel-mörgen is op zundag 16 febrewaori weer bij Wielens in Noord-Slien. Met dizze keer Janet Baron-Lopers met heur gedichten, Jan Germs met zien verhalen en Martin Korthuis & Eddo Pol met heur meziek.

In Restaurant-Zalencentrum Wielens in Noord-Slien komt dizze keer dichter Janet Baron-Lopers. Ze is geboren as boerendochter in de Voele Riete in de buurt van Zuudwolde. Nou woont ze al jaoren op Leeghaolerveen. Ok komp Jan Germs oet Gasselt. Germs is jaorenlang directeur van het Huus van de Taol west. De meziek komp dizze keer oet Grunning van Martin Korthuis & Eddo Pol. In 1998 kwam de eerste CD van Korthuis oet waor naost Engels ok Grunningse liedties op stunden. Bij Taal an Taofel zingt e allèn Grunniger ‘laidjes’. Eddo Pol speult op gitaar.

In de middagpauze kan elkenien naor het warm buffet. Taal an Taofel begunt um 11.00 uur en stopt um 14.00 uur. De entree is € 22,00. En daor kriej dan koffie/thee en een waarme maoltied veur.

Risserveren veur Taal an Taofel kan tot dunderdag 13 febrewaori.

Sukelao(gie) is Lekkerste Drentse Woord

Streektaolorganisatie het Huus van de Taol hef in samenwarking met RTV Drenthe dit jaor naor het lekkerste Drentse woord in oeze streektaol zöcht. Nao een inzendronde en een stemronde is nou de winnaar bekend. Nao een spannende verkiezingsweek bleek sukelao(gie) net vier stemmen meer as gloepends te hebben.

Een greep oet alle inzendingen van dit jaor:  dreuge worst, siepelsoep, smokkie, knieperties, kloetenborrel, slik, kruusdoorns, proemenkreuze, hassebassie, sneiballegie, kleistern en snuupie.

Zowat 800 stemmen kwamen der binnen op de top 5 van het lekkerste Drentse woord, waorbij bleek dat stemmers niet allent in Drenthe woont. Der kwamen ok veul stemmen oet aandere Nederlaandse previncies en zölfs oet Duutslaand, Zwitserlaand en Australië.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert

Bin ie de mieste loze Drent ? Geef je dan nou op veur kennisquiz LOOS en win de 11e editie!

Wel wordt de miest loze Drent van 2025? Dat wordt dit jaor weer dudelijk in LOOS, dé kennisquiz over Drenthe waorin underwarpen as de Drentse streektaol, topografie, geschiedenis en actualiteit an bod komt. Hol ie van puzzels en spellegies? Meld je dan nou an en wel wet bi’j een jaor lang de miest loze Drent.

LOOS bestiet oet meerdere rondes. In elke oflevering gaot drei dielnimmers de stried an. Vanoet de veurrondes gaot er oeteindelijk drei kandidaten naor de finale. De winnaar kreg niet allén de titel ‘Looste Drent’, maor wint ok een schiere pries.

De opnames bint op dinsdag 4, woensdag 5 en dunderdag 6 febrewaori 2025. Je huuft niet op alle aovends anwezig te weden. Doej ok met? Geef je dan veur 19 jannewaori op via het anmeldingsformulier op https://www.rtvdrenthe.nl/kijk/loos.

LOOS is een samenwarking tussen RTV Drenthe en het Huus van de Taol. Vanof 27 febrewaori wordt de kennisquiz aal warkdaogen oetzunden op TV Drenthe. De prissentatie is in haanden van Aaldert Oosterhuis.

Foto: RTV Drenthe

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten wezen waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers wardeert.

RTV Drenthe is, as betrouwbare en onafhankelijke informatiebron, de spil in de Drentse samenleving.

Vief lekkerste Drentse woorden bekend, stemweek begunt

In december is streektaolorganisatie Huus van de Taol drok met de zuuktocht naor het lekkerste Drentse woord. Nao een week woorden insturen is het nou tied um te stemmen! Dat kuj doen op ien van de vief miest ingezunden woorden op www.huusvandetaol.nl/lekker.

Tot 10 december kun elkenien een woord insturen. Dat gebeurde zu’n 300 maol, met een prachtig gevarieerd risseltaot. ‘Het lekkerste woord brengt weer hiel aandere woorden op batterij,’ volgens streektaolfunctionaris Arja Olthof. ‘Naost woorden as sausemangels, zeupie en sukersunterklaosien die allemaol mit eten van doen hebt waren der ok Drenten die keuzen veur lekker klinkende woorden as kleistern, sneiballegie en snipsnaorderijen.’

Het gung dus veul um eten bij de inzendingen die dit jaor binnenkwamen, dat is ok te zien an de top vief. In willekeurige volgorde bint dit de vief miest genuumde woorden:

Gloepends – wordt veural gebruukt um een bosschup wat kracht bij te zetten. Ie kunt gloepends bliede wezen, dan bi’j slim of hiel arg bliede.

Slik – wij zegt nou vaak snuup, maor dizze lekkernij het toch echt ‘slik’ in het Drents.

Dreuge worst – daor huuj gien extra uutleg an te wieden, nietwaor? Allent dat dit het ienige in de liest is dat oet twei woorden bestiet.

Kniepertie(s) – ok dizze sprek veur zichzölf. Knieperties bint de platte koekies die vaak in dizze tied eten wordt.

Sukelao(gie) – naost dat het woord gloepends lekker klinkt vindt veul lu het ok een lekkernij die aj niet liggen laoten kunt.

Vanof nou tot an 18 december kuj stemmen op dizze vief woorden via huusvandetaol.nl/lekker.

Op 20 december wordt vervolgens het lekkerste Drentse woord ’s mörgens bij Radio Drenthe bekendmaakt.