Op 10 oktober 2010 is het koninkrijk ingrijpend veranderd. Curaçao en St. Maarten zijn nieuwe landen geworden. De eilanden Bonaire, Saba en St. Eustatius zijn als openbaar lichamen direct onder Nederland komen te vallen. Met de integratie van Bonaire in Nederland heeft Nederland de verantwoordelijkheid gekregen over een nieuwe taal, namelijk het Papiaments.
De Katalaanske roadmovie ‘Nuvere lju dy Katalanen’, dy’t op freed 21 febrewaris – Ynternasjonale memmetaaldei – presintearre is yn Slieker film, kin no mei de (West-)Fryske ûndertitels besjoen wurde op YouTube. Spesjaal foar dyjingen dy’t ferline wike de foarstelling yn Slieker film net sjen koene, mar wol benijd binne.
Reaksjes binne fansels fan herte wolkom!
We vieren dat et ‘Koninkrijk der Nederlanden’ twiehonderd jaor bestaot, mar veur de gemiddelde bezuker liekt et eerder dat et laand ‘Hollaand’ hiet, zo begint de veurzitter van et Huus van de Taol een opiniestok van 9 jannewaori in Trouw. Hollandse Zaken, Team Holland, Holland House, Holland International en gao mar deur, et liekt staorigan wel as woonden we in Hollaand. Dat is et diel van Nederlaand dat mien laansdiel al iewenlaank as wingewest beschouwt en bruukt: turf, eulie, eerdgas. En as Nederlaand bezunigen moet, moe’n we iniens in ’t geweer kommen om rieksdiensten, kezernes en gevangenissen niet kwiet te raeken. Eerdbevings in Grunningen heuren d’r netuurlik gewoon bi’j. En vernietigende oordielen van de Raod van Europa of niet, zegt Doornbos, ‘Hollaand’ het de belangriekste utering van mien identiteit, mien tael, weerommebrocht tot een boers dialekt. Minister Plasterk weigerde et Nedersaksisch een hogere staotus te geven. Mar wat wi’j’ ok mit een Hollaander die ooit al es de anduding ‘tael’ veur et Fries een sprokien nuumde. Ik bin Drent, Saks, mar beslist gien Hollaander. Een Nederlaander, mar Nederlaand is misschien ok al een hol(laans) sprokien, zo besluut Doornbos.
In de sery winterlezings fan Stichting Ons Bildt gaat ’t op maandeg 20 jannewary in Ons Huis in St.-Anne over ‘t funksjoneren fan ’t waterskap. Tjerk Bosje, oud-metwerker fan ‘t Waterskap fertelt over ’t beheer fan de seedyk, de Ouwe- en Nije-dyk as slaperdiken, dykbewaking bij storms, ’t oprúmmen fan ’t anspoelsel en nag andere nijskierige saken. Klaas Kuiken, oud-beheerder fan ’t gemaal Roptasyl, sil ‘t hewwe over de fishevel dêre der’t de glasaal en ’t stekelbeersy fan de Waddensee út naar ’t binnenwater met brocht wort. En hij ok hij sil ôns metnimme in wat binnen- en búttendyks onder syn eerdere funksy bij ’t Waterskap fiel. ‘t Belooft weer ’n intressante aven te worren. Anfang 20.00 uur, toegang € 4,50 inkl. koffy/thee.
It binne ûnwisse tiden foar Omrop Fryslân, de iennichste regionale omrop fan Nederlân dy’t net yn it Nederlânsk útstjoerd mar yn de twadde rykstaal, it Frysk. Nei de swiere besunigings fan de ôfrûne jierren, sil de reguliere finansiering fan en de ferantwurdlikheid foar de omrop dy’t no noch bestiet, per 1 jannewaris 2014 oerhevele wurde fan de Provinsje Fryslân nei it Ministearje fan OC en W. Dêrtroch soe Omrop Fryslân mei yngong fan 2017 nochris 1,7 miljoen euro besunigje moatte. Der binne twa scenario’s om te reorganisearjen: opgean yn ’e nasjonale omrop NPO of fusearje mei de noardlike omroppen RTV Noord en RTV Drenthe. Continue reading “Fryslân hat rjocht op in eigen selsstannige radio- en tillevyzje-omrop”
Op it provinsjehûs yn Ljouwert is tongersdei in Frysk tekst-nei-spraak programma lansearre troch deputearre De Vries. It set tekst oer yn sprutsen taal. Sa kinne websides yn it Frysk foarlêzen wurde. It helpmiddel kin brûkt wurden troch minsken mei in fisuele beheining of as se it Frysk lêzen net goed behearskje.
De Nederlânske ferzje bestiet al langer, mar in Fryske net. Der is al mei al twa jier oan wurke. It is makke yn opdracht fan de Afûk en de provinsje Fryslân. De ‘tekst-nei-spraak’ is ûnder oaren op www.omropfryslan.nl te brûken.
Ut namme fan de direksje fan de Fryske Akademy/it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen noegje wy jo fan herten út foar it bywenjen fan de lêzing, dy’t James Lambert (Ambassadeur fan Kanada) nije wike – by syn wurkbesite oan Fryslân – op tiisdei 5 novimber hâlde sil by de Fryske Akademy:
“Canadian experience on bi-lingualism and multiculturalism”
Yn gearwurking mei it Baskyske Regear organisearret it Mercator Kennissintrum fan de Fryske Akademy in expert seminar mei as tema “The ethnocultural dimensions in education”. Dat sil plakfine op 24 en 25 oktober, de tongersdeis yn kongressintrum ‘It Aljemint’ (Doelestrjitte 4-6, Ljouwert) en de freeds yn Ketlik en Oranjewâld.
Reis nei Ljouwert as startskot twatalige berne-opfang Burum
Op freed 25 oktober is it stil yn Burum. Goed 20 pjutten fan pjutteboartersplak Pinkelotje en bernedeiferbliuw Vila Kakelbont – beide oansletten by Amarins Kindercentra – binne dan nei Ljouwert foar de iepening fan de Heit&Mem beurs. De pjutten sille dêr persoanlik de flachjes oerlange dy’t se yn it ramt fan de Tomke-wedstryd makke hawwe foar dat evenemint.
De reis hat in spesjale oanlieding. It pjutteboartersplak en it bernedeiferbliuw fan Burum sette nei de hjerstfakânsje útein mei in twatalich belied. Al hoewol’t de measte bern yn Burum fan-hûs-út Nederlânsktalich binne, fine de âlden it wichtich dat harren bern ek it Frysk meikrije en harren sadwaande meartalich ûntwikkelje. Mei de ekspedysje nei Ljouwert wolle âlden en lieding in feestlik startskot jaan oan it trajekt om sertifisearre te wurden as twatalige instelling.
Fan ‘woordfinale ‘sk’- cluster in het Fries’ oant ‘Sokssawat yn it Hilgelânsk’
It Taalkundich Wurkferbân fan de Fryske Akademy organisearret op freed 25 oktober de 6de Dei fan de Fryske Taalkunde. De dei wurdt holden yn kongres- en stúdzjesintrum It Aljemint fan de Fryske Akademy oan de Doelestrjitte te Ljouwert, fan 9.30-17.00 oere. Elk dy’t direkt of yndirekt dwaande is mei de taalkunde fan it Frysk, of dêryn ynteresearre is, is fan herten wolkom. Opjaan foar dizze dei kin by de Fryske Akademy.