Posts

Posted on

Streektaolorganisaties biedt met mekaar podium an het Veenkoloniaols

Huus van de Taol en CGTC organiseert een aovend ‘Veenkoloniao/oals!’ in Valthermond.

Tiedens de Meertmaond Streektaolmaond zuukt het Huus van de Taol en het Centrum Groninger Taal en Cultuur de samenwarking veur een aovend die podium gef an een keur van artiesten en schrievers die de taol van de Veenkoloniën in heur wark gebroekt.

Het gebied stiet bekend as roeg en rauw. En dat gegeven is een goeie inspiratiebron, getuge de hoeveulheid schrievers en muzikanten die dit gebied voortbrengt. Dit anbod an artiesten en dat was oes as Drenthe en Grunningen bindt – de taol – vörmt de basis veur de speciale aovend met de naam ‘Veenkoloniao/oals!’ op 22 meert in d’Rentmeester in Valthermond.

Programma

Dizze aovend vol praoterij, schrieverij en meziek trapt of met Silvia Fledderus oet Valthermond. Aagje Blink, Harma de Roo, Annie Martens en Jan Harbers vertelt oet eigen wark. En tiedens de twei praottaofels gaot de artiesten in gesprek met Fieke Gosselaar (streektaolconsulent CGTC), Arja Olthof (streektaolfunctionaris Huus van de Taol) en Maarten Zwiers (onderzuker streekcultuur van de Rijksuniversiteit Groningen). De aovend wordt in stijl ofsleuten deur Erwin de Vries.

De deuren van d’Rentmeester bint lös vanof 19.30 uur, um 20.00 uur begunt het programma. Veur een tientie kuj derbij wezen, de entreepries in inclusief een kop koffie of thee.

Praktische informatie

Daotum: 22 meert 2025, 19.30 uur (deur lös), 20.00 uur (start programma)

Locatie: d’ Rentmeester, Zuiderdiep 279, Valthermond

Meer informatie en kaorten: huusvandetaol.nl/veenkoloniaols

Posted on

Zesde seizoen Drentstaolige podcastserie ‘Praot Drents Met Mij’ begund!

Vandaag verschient de eerste oflevering van het zesde seizoen van de populaire Drentstaolige podcastserie Praot Drents Met Mij. In dizze podcastserie, een samenwarking tussen het Huus van de Taol en regionale omroep RTV Drenthe, giet directeur Renate Snoeijing in gesprek met bekende en minder bekende Drenten over de rol die het Drents in heur leven speult.

Elke oflevering böd een boeiend en persoonlijk gesprek waorin het leven van de gast centraal stiet. Van muzikaant tot schriever en van augurkenteler tot haorwarkspecialist: allemaol dielt ze heur verhaolen en praot ze over wat de Drentse taol veur heur betiekent.

Met de podcast Praot Drents Met Mij wil het Huus van de Taol heuren laoten hoe limtig en divers de Drentse taol is. ‘Het Drents is een taol met een rieke geschiedenis, maor ok veural een taol van nou,’ zeg Renate Snoeijing. ‘In dizze podcast heur je hoe mèensen van verschillende achtergronden en leeftieden het Drents beleeft en gebroekt’.

Het neie seizoen van Praot Drents Met Mij is vanof vandaag te belustern via alle bekende podcastplatforms en de website van RTV Drenthe. De eerste gast is augurkenteler Marcel Pijl oet Hieken. Aandere gasten in dit neie seizoen bint undermeer journalist Annemiek Meijer, TikTokker Marco Holties en wetholder Rieja Raven. Elke dinsdag komp der een neie oflevering online.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Posted on

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Aa en Hunze

De Meertmaond Streektaolmaond is dit jaor officieel lösdaon tiedens een bezundere lunchbijienkomst veur de metwarkers van de gemiente Aa en Hunze. Op maondag 3 meert hebt burgemister Anno Wietze Hiemstra en Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol, in de maande het officiële startsein geven in de kantine van het gemientehoes. Hiermet understreept de gemiente het belang van de Drentse taol en cultuur.

Nao het officiële lösdoen bint de ambtenaren underdompeld in het Drents met een heuse Drentse kwis – een interactieve en luchtige menier um meer te leren over de Drentse taol en cultuur. De kwis weur verzörgd deur de streektaolvrijwilliger Jan Hartlief. En het gung der fanatiek an toe tiedens de kwis. Lang leek metwarker Kitty der met de winst vandeur te gaon, maor op het lèeste moment bleek wetholder Ivo Berghuis toch net ien punt lozer te weden.

Burgemister Hiemstra nao ofloop van de bijienkomst: ‘De streektaol is een belangriek underdiel van oeze cultuur. Met dizze feestelijke start van de Meertmaond Streektaolmaond laow zien daw de Drentse taal niet allent wardeert, maor ok actief gebroeken en deurgeven wilt.’

Renate Snoeijing vult an: ‘Het Huus van de Taol zet zuch in veur het behold en de promotie van de Drentse taol. Wij bint dan ok bliede dat de gemiente Aa en Hunze de oftrap van dizze maond vieren wil met een actieve bijdrage an het gebroek van het Drents in het dagelijks wark.’

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

De gemiente Aa en Hunze is ien van de grootste plattelandsgemienten in Nederlaand met zu’n 25.000 inwoners, 35 dörpen en kernen en een oppervlakte van roem 270 km2.

Posted on

Wiebe Wieling skriuwt Grut Frysk Diktee 2025

Op tiisdei 8 april is de Steateseal fan it Provinsjehûs wer de arena dêr’t it Grut Frysk Diktee holden wurdt. Fyftich minsken sille harren dan bûge oer drege wurden en útsûnderingen yn de stavering. De dikteetekst wurdt dit jier skreaun troch Alvestêdefoarsitter Wiebe Wieling.

De ôfswaaiend foarsitter fan de Koninlijke Vereniging De Friesche Elfsteden fynt it in eare dat hy frege is om it Grut Frysk Diktee te skriuwen. In ûnderwerp kieze wie net dreech foar Wiebe Wieling: “Yn 1997 wie de lêste Alvestêdetocht. Hast tritich jier lyn. Wat is der feroare? Kin it noch wol? Dêr sille we it oer hawwe.”

Wiebe Wieling (fotograaf: Erikjan Koopmans)

Fan bekende Friezen oant dweilorkest

Njonken de tweintich kandidaten dy’t harren op persoanlike titel kwalifisearje kinne, sille ek fiif teams fan seis persoanen ûnderling de striid mei-inoar oangean. De teams fan dit jier besteane út Bekende Friezen, eksamenkandidaten Frysk, natuerminsken, feilichheidsminsken en in dweilorkest.

Meidwaan

Minsken dy’t op 8 april graach meidwaan wolle oan it Grut Frysk Diktee, moatte harren dêrfoar kwalifisearje. Fan 24 febrewaris oant 24 maart kin elkenien online meidwaan oan it kwalifikaasjediktee op www.fryskdiktee.nl. Ut de bêste dielnimmers wurde tweintich kandidaten selektearre en útnûge om mei te dwaan oan de grutte finale yn de deftige Steateseal fan it Provinsjehûs yn Ljouwert. De winner giet dy jûns nei hûs ta mei it fûl begearde Gouden Dakje.

It Grut Frysk Diktee wurdt op woansdei 9 april om 19.30 oere útstjoerd troch Omrop Fryslân. De organisaasje fan it diktee is yn hannen fan de Afûk, it Taalsintrum Frysk (Cedin), de Fryske Akademy, Provinsje Fryslân en Omrop Fryslân. Mear ynformaasje oer it Grut Frysk Diktee is te finen op www.fryskdiktee.nl.

Oer it Grut Frysk Diktee

Afûk, Taalsintrum Frysk (Cedin), Fryske Akademy, Omrop Fryslân en de Provinsje Fryslân organisearje alle jierren yn de maitiid it Grut Frysk Diktee. De tekst wurdt altyd skreaun troch in bekende Fries. Foar eardere edysjes hawwe bygelyks waarman Gerrit Hiemstra, politikus Habtamu de Hoop, sjongeres Iris Kroes en sjoernalist Welmoed Sijtsma ek al ris in dikteetekst skreaun.

Posted on

Nij fan de Afûk: feestlike jierdeikalinder foar pjutten


Geartsje Douma skriuwt al 25 jier Fryske ferskes, gedichtsjes en ferhaaltsjes foar jonge bern. Ta eare dêrfan ferskynt hjoed in prachtige feestlike jierdeikalinder mei in seleksje fan har wurk. Foar alle moannen is der wat keazen dat krekt past by de tiid fan it jier.

Op de kalinder binne by alle gedichtsjes en (opsis-)ferskes prachtige yllustraasjes te sjen. Se binne makke troch Linda de Haan, Mirjam van Houten, Luuk Klazenga, Marijke Klompmaker, Karin Carolina Poiesz en Froukje Reitsma. Fia in QR-koade binne de ferskes te belústerjen en der wurde by alle moannen bypassende lês-, sjong-, doch- of praattips jûn. In fleurige kalinder, om it hiele jier troch fante genietsjen; op ’e pjutte-opfang, op skoalle of thús! De jierdeikalinder is fan hjoed ôf oan te keap by de Afûk yn de winkel en fia de websjop.

Op 28 febrewaris waard it earste eksimplaar fan de kalinder kado jûn oan Geartsje Douma, dy’t ek nochris op dizze dei har jierdei hat. Spesjaal dêrfoar wie der in feest-foarlêsmoarn organisearre foar pjutten yn de Afûk winkel yn Ljouwert. Der waard foarlêzen, muzyk makke en fansels taart iten.

Gegevens Jierdeikalinder mei ferskes en gedichtsjes fan Geartsje Douma

  • Auteur: Geartsje Douma
  • Yllustraasjes: Linda de Haan, Mirjam van Houten, Luuk Klazenga, Marijke Klompmaker, Karin Carolina
  • Poiesz en Froukje Reitsma
  • ISBN: 978-94-93318-49-6
  • Ferkeappriis: € 9,95
  • websjop.afuk.frl
Posted on

Win twa kaartsjes!

Yn it ramt fan Ynternasjonale Memmetaaldei op freed 21 febrewaris, om 14:00 oere organisearje it EBLT en it Mercator Europeesk Kennissintrum yn de mande mei Slieker Film in filmmiddei mei filmmakkers Joris Hoebe en Rutger Veenstra en de Fryske films Baarch en de Katalaanske film Alcarràs.

Jou jo hjir op en meitsje kâns om twa kaarten te winnen foar de film:

hjir opjaan


De earste trije dy’t harren fia dit formulier opjouwe winne elk twa kaarten om nei de filmmiddei. It sekretariaat fan it EBLT nimt kontakt mei jo op as jo ien fan de winners binne.

De kaarten kinne net ynwiksele wurde foar jild of oare produkten. Oer de útslach kin net korrespondearre wurde.

Foar fragen of opmerkings kinne jo kontakt opnimme mei eblt@fryske-akademy.nl 

Posted on

Fryske en Katalaanske films op Ynternasjonale Memmetaaldei

EBLT organisearret filmmiddei op 21 febrewaris

Op freed 21 febrewaris is der yn Ljouwert in filmmiddei mei oandacht foar minderheidstalen. De koarte Fryske film Baarch en de Katalaanske spylfilm Alcarràs wurde fertoand op it wite doek. Boppedat binne filmmakkers Joris Hoebe (û.o. CineNord en New Noardic Wave) en Rutger Veenstra (Baarch) derby om te fertellen oer it belang fan film en minderheidstalen en de plannen foar in Frysk filmfûns. De filmmiddei wurdt organisearre troch it Europeesk Buro foar Lytse Talen (EBLT) en it Mercator Europeesk Kennissintrum yn de mande mei Slieker Film yn it ramt fan de Ynternasjonale Memmetaaldei.

Baarch en Alcarràs

De Fryske film Baarch en de Katalaanske film Alcarràs fertelle beide in ferhaal oer famylje en it plattelân, mar hawwe in folslein oar tema.

Baarch (2024) is in koarte film fan de hân fan Rutger Veenstra. Nei in finzenisstraf foar in sededelikt, komt de soan fan Nanne werom nei it âlderlik hûs op it Fryske plattelân. De omjouwing is net wiis mei dy weromkomst. Kiest Nanne foar syn soan of de mienskip?

Alcarràs (2022) is in film fan Carla Simón en hat ferskate prizen wûn. Sa is it de earste Katalaanske film mei in Gouden Bear. De film toant it ferhaal fan famylje Solé, dy’t al generaasjes lang op in pjiskehôf yn Kataloanië wurket. Dêr komt feroaring yn as de nije lâneigener oare plannen hat mei it stik grûn: de famylje en pjiskebeammen sille plak meitsje moatte foar sinnepanielen.

Minderheidstalen en film

It EBLT freget al jierrenlang oandacht foar de stipe fan filmproduksjes yn minderheidstalen. Op de middei is der dêrom ek tiid om te sjen nei de ûntwikkelings yn Fryslân. Sa sil Joris Hoebe op ’e middei fertelle oer de plannen foar in Frysk filmfûns en kin Rutger Veenstra it produksjeproses fan Baarch taljochtsje.

Ynternasjonale Memmetaaldei 

It is alwer de alfde kear dat it EBLT mei Mercator Europeesk Kennissintrum (ûnderdiel fan de Fryske Akademy) en Slieker Film films oer en mei taalminderheden presintearje op ’e Ynternasjonale Memmetaaldei. It EBLT is in koepelorgaan dat de promoasje en beskerming fan de minderheidstalen yn Nederlân neistribbet. Der binne mear as tweintich EBLT-lidorganisaasjes, dy’t harren ynsette foar it Frysk, it Nedersaksysk, it Biltsk en it Papiamentu.

Wês wolkom

De filmmiddei is op freed 21 febrewaris en begjint om 14:00 oere yn Slieker Film, Ljouwert. Ynrin is nei 13:30 oere. Kaarten binne by Slieker te krijen.

Posted on

Alders socht foar ûndersyk nei taaloerdracht by jonge bern yn Fryslân

Foar ûndersyk nei taaloerdracht yn ’e opfieding binne Afûk en it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen (ûnderdiel fan de Fryske Akademy) op ’e syk nei oansteande âlders en âlders mei jonge bern yn Fryslân. Mei in fragelist wolle sy mear te witten komme oer hoe’t it is om in âlder yn Fryslân te wêzen, mar ek hokfoar stipe âlders graach krije wolle soene wat taal oanbelanget. Bysûnder oan it projekt is dat der sjoen wurdt nei sawol âlders dy’t besletten hawwe om it Frysk troch te jaan oan harren bern as âlders dy’t besletten hawwe om it Frysk net troch te jaan oan harren bern.

Fryske taaloerdracht

It Frysk is klassifisearre as in minderheidstaal mei in kwetsbere taalfitaliteit. Yn ’e lêste desennia is de taal sadwaande hieltyd mear beskerme en befoardere oan de hân fan provinsjaal taalbelied. Dat hat resultearre yn in gruttere ynstitúsjonele stipe foar it Frysk, in sichtberder plak yn ’e media en oare iepenbiere domeinen, en de ynklúzje fan ’e taal yn skoalkurrikula. Boppedat binne der inisjativen om thús de taaloerdracht tusken generaasjes te stimulearjen, om’t it tal âlders dat it Frysk trochjout oan harren bern stadichoan efterút giet.

It ûndersyksprojekt “De Fryske taaloerdracht tusken generaasjes: it befoarderjen fan ’e meartalige opfieding en it stypjen fan (takomstige) âlders” ûndersiket net allinne de âlderlike taalhâldingen, mar ek it brûken fan (of de winsk foar) materialen ûnder Fryskpratende âlders yn Fryslân. In haaddoel fan it projekt is om te witten te kommen hoe’t âlders it bêste stipe wurde kinne yn alle fazen fan in meartalige opfieding.

Ynternasjonale gearwurking

De fragelist is ûnderdiel fan in ûndersyksprojekt dat útfierd wurdt troch ûndersikers fan it European Centre for Minority Issues yn Dútslân, it Mercator Europeesk Kennissintrum (Fryske Akademy) en Afûk. It projekt hat in ûndersykssubsydzje fan de Provinsje Fryslân ûntfongen.

It Frysk sa’t it praat wurdt yn Fryslân is nau besibbe mei it Noard-Frysk dat yn Nordfriesland (Dútslân) praat wurdt. Parallel oan it projekt oer Fryske taaloerdracht tusken generaasjes yn Nederlân wurdt der troch Ruth Kircher (haadûndersiker) wurke oan in ûndersyk nei de Noard-Fryske taaloerdracht tusken generaasjes. Dat soarget derfoar dat in ferliking makke wurde kin tusken de twa Fryskpratende gebieten en it soarget foar oerkoepeljende resultaten dy’t relevant binne foar it taalbehâld en de taalrevitalisaasje oan beide kanten fan ’e grins fan Nederlân en Dútslân.

Fragelist

De fragelist ‘De talen fan ús bern’ stiet no iepen foar oansteande âlders en âlders mei jonge bern (jonger as fiif jier) yn Fryslân. It is ornearre foar sawol Fryskpratende âlders dy’t besletten hawwe om Frysk te praten tsjin de bern as foar Fryskpratende âlders dy’t besletten hawwe om gjin Frysk te praten tsjin de bern. De fragelist is beskikber yn it Frysk en it Nederlânsk.

Links

Mear ynformaasje oer it projekt: https://www.mercator-research.eu/projekten/fryske-taaloerdracht-tusken-generaasjes/

Posted on

Friesendroapen 2025 op Hilgelân

Sûnt 1962 hat om de trije jier it ynterfryske treffen op Hilgelân plak, foar Friezen út Nederlân en Dútslân (Eastfriezen en Noardfriezen). Op 23–25 maaie 2025 is it wer safier.

De organisaasje wikselet om ‘e trije jier fan seksje en yn 2025 is de organisaasje yn hannen fan de Fräiske Räid (Sektion East).

programma

lês op by de Fryske Rie oer de lêste updates fan it programma

Posted on

Ans Klok kreg erespeld van Huus van de Taol

In Grand Café De Brink in Dwingel hef directeur Renate Snoeijing oet naam van bestuur en metwarkers de erespeld van het Huus van de Taol bij Ans Klok opspeld. Dit gebeurde an ’t ende van Taal an Taofel, de gezellige mörgen met gedichten, proza en meziek. Ans Klok kreg het eretieken veur al heur verdiensten veur de Drentse streektaol.

Ans Klok is sinds 2008 Streektaolambassadeur (vrogger wur dit Taolschulte nuumt) en leidt al jaoren de vrijwilligers van het Huus van de Taol in de gemiente Westerveld bij undermeer het veurleesproject op de schoelen in de meertmaond-streektaolmaond. Sinds 2011 is ze de metorganisator van Taal an Taofel in Dwingel. Ok regelt ze elk jaor tiedens Nacht van de Nacht in oktober een wandeling langs het bos bij Lhee met underweg andacht veur de Drentse schrieverij. En dan is ze ok nog krapan 25 jaor Drentstaolig trouwambtenaar. Een vrouw met een tomeloze inzet, humor en veural liefde veur de Drentse taol en cultuur verdient de erespeld van het Huus van de Taol, zeg Renate Snoeijing.

Ans Klok kreg erespeld van Huus van de Taol. Foto: Huus van de Taol

Op dizze zundag 9 febrewaori gung um tien veur twei de deur van de achterzaol van De Brink lös en daor kwam de directeur van het Huus van de Taol binnen, saomen met de kinder van Ans Klok en Jan Germs, Hermien Haar, Anne Doornbos en Hans Jalvingh, allemaol draogers van de erespeld. Ans Klok wus van niks vanzölf, maor toen ze heur kinder zag har ze wel wat deur. Nao de oetreiking van de erespeld was het tied veur een borrel veur elkenien en een proost op Ans Klok