Tij, taoide, tide

coop-zuivelfabriekDe Afûk en Tresoar noadigje jo fan herte út foar in middei mei literatuer, keunst en muzyk op snein 17 april, 14.00 oere yn de âlde suvelfabryk fan Marrum. Oanlieding foar dizze feestlike middei binne de ‘residencies’ fan twa Ierske keunstners yn Fryslân. Beide keunstners, in skriuwer en in byldzjend keunstner, wurkje de kommende wiken yn Fryslân en dogge ûndersyk nei de Fryske taal en kultuer. Se dogge dat yn it ramt fan it Tosta en Oare Wurden/Beste Hitzak (beide projekten fan Donostia-San Sebastián Kulturele Haadstêd 2016) .

In tal Fryske skriuwers sil op dizze middei út eigen wurk foardrage, de Ierske keunstner Nuala Ní Fhlathúin fertelt oer har ûnderfiningen yn Fryslân, der is muzyk fan De Tigers fan Greonterp, der is in performance fan de keunstners Kaneli & Smit mei de band Skelectief en jo kinne yn ‘e kunde komme mei de skriuwers dy’t meidogge oan it Other Words-projekt: Réaltán Ní Leannáin en André Looijenga.

Oan dizze middei dogge mei: Nuala Ní Fhlathúin, Réaltán Ní Leannáin, André Looijenga, Elmar Kuiper, Peter van Lier, Simon Oosting, Sigrid Kingma, Wies Noest, De Tigers fan Greonterp, Kaneli & Smit en Skelectief. Partners: Afûk, Tresoar, DSS2016, LWD2018.

De tagong is fergees!

Tide, taoide, tij
17 april, 14.00 – 16.00 oere
Suvelfabryk Marrum
Hearewei 2A, Marrum

Mear ynformaasje oer it TOSTA-projekt: www.tosta2016.eu. Mear ynformaasje oer Other Words: www.oarewurden.frl.

De TOSTA-keunstners binne bekend: Ierske keunstner Dara McGee komt nei Fryslân en Fryske keunstner Aukje Schaafsma giet nei Cornwall.

De Ierske keunstner Dara McGee komt nei Fryslân. Yn de perioade maart- april sil de keunstner fiif wiken wurkje oan in performance keunstwurk fanút de âlde suvelfabryk yn Marrum. Hy sil ûnder oaren ûndersyk dwaan nei de maritime skiednis fan Fryslân en wol dy skiednis op in hiel eigen wize ferbyldzje troch dûns, sjongen en byldzjende keunst. Dara Mac Aoidh togra le paistí2

Fanút Fryslân sil keunstner Aukje Schaafsma fiif wiken yn Cornwall wurkje. Har plan ‘Grûn’ bestiet út in fideo performance ynstallaasje wêrby’t de sân minderheidstalen dy’t meiinoar oparbeidzje yn it TOSTA-projekt sintraal stean.

De einwurken sille toand wurde op it reizgjend TOSTA-festival dat fan maaie oant en mei septimber by de sân gearwurkjende TOSTA-regio’s delgiet en fan 1-4 septimber de Admiraliteitsdagen yn Dokkum oandwaan sil. De seis oare regio’s binne: Galisië, Wales, Ierlân, Skotlân, Baskelân en Cornwall. Continue reading “De TOSTA-keunstners binne bekend: Ierske keunstner Dara McGee komt nei Fryslân en Fryske keunstner Aukje Schaafsma giet nei Cornwall.”

Beliedsmakker: innovatief hulpmiddel voor gemeenten

Het schrijven van een gemeentelijk taalbeleidsplan vergt veel tijd, waardoor voor de realisatie vaak onvoldoende tijd overblijft. Voor taalbeleidsambtenaren in Fryslân heeft de Afûk in samenwerking met een aantal gemeenten daarom de Beliedsmakker ontwikkeld: een digitaal hulpmiddel waarmee gemeenten op eenvoudige wijze bestaand beleid kunnen vastleggen, maar ook kunnen bekijken waar bestaand beleid verbeterd kan worden en waar eventueel nieuw beleid wenselijk is. Ook bij een gemeentelijke herindeling kan het hulpmiddel van dienst zijn om een zogenaamde nulmeting uit te voeren en/of het bestaande beleid van de betreffende gemeenten te vergelijken. De Beliedsmakker is vanaf vandaag beschikbaar via www.gemeentenenfrysk.nl. Continue reading “Beliedsmakker: innovatief hulpmiddel voor gemeenten”

NIJ! App fan ‘It grutte foarlêsboek’

Untdek en boartsje mei de app ‘It grutte foarlêsboek’. In app mei prachtige ferhalen, gedichten en spultsjes foar bern fan 2 jier ôf. No fergees te downloaden yn de App Store en Google Play Store.

De moaiste ferhalen oer fan alles en noch wat: in knyn dy’t de hik hat, wetterpokken, Tomke en noch folle mear.

Foar âlders dy’t graach foarlêze, mar ek foar pakes en beppes, juffen en masters, mar foaral foar de bern sels! Continue reading “NIJ! App fan ‘It grutte foarlêsboek’”

Frysk: it leukste fak foar de iPad

‘It is leuk, hiel maklik om te brûken én hoechst gjin boeken mei nei skoalle te tôgjen’, seit in learling fan it Singelland Lyseum. Hy leart op skoalle Frysk mei de nije digitale taalmetoade Searje 36.
Op it CSG Bogerman binne se ek bliid dat harren skoalle keazen hat foar Searje 36: ‘Do sjochst fuortendaalk wat der fout is en by toetsen hast gelyk dyn sifer.’

Yn it skoaljier 2014-2015 hawwe 2500 learlingen en 20 dosinten fan 15 skoallen meidien oan de pilot fan dizze ynnovative lesmetoade. Ut in ûndersyk ûnder 204 learlingen docht bliken dat de jongeren entûsjast binne oer de nije digitale metoade om Frysk te learen: 60% jout in 8 of heger. Fierders is Frysk fan alle talen it leukst om mei de iPad te learen, neffens 70% fan de learlingen.

De seisentritich lessen fan Searje 36 geane oer tema’s sa as ‘Famylje en Freonen’ en ‘Kommunikaasje’. Yn dizze unike learomjouwing binne aktuele teksten, fideo’s, spultsjes en ferskes opnommen, wêrmei’t de learlingen konkreet wurkje oan praktyske taalfeardichheden. Sa moatte sy bygelyks in ynterview mei in bekende dwaan en dêr in filmke fan meitsje. Fierdersoan sit Searje 36 fol ynteraktive oefeningen, dy’t fuortdaliks troch it systeem neisjoen wurde.

Ek dosinten binne optein en sjogge dat jongeren mei nocht mei dit lesmateriaal oan de slach geane. De lessen út de metoade kinne bewurke wurde en it is ek mooglik om eigen materiaal ta te heakjen. In oantal dosinten Frysk hat gearwurke mei Afûk en Cedin foar de ûntwikkeling fan Searje 36.

Ylse Barkmeijer fan OBS Akkrum is Fryske Foarlêskampioen 2015

Foto: OBS Akkrum
Yn in spannende finale yn de teaterseal fan Tryater yn Ljouwert is Ylse Barkmeijer út groep 8 fan OBS Akkrum útroppen ta Fryske Foarlêskampioen 2015. Sy lies foar út In nije heit fan Thys Wadman.

‘Der wurde prachtich foarlêzen, it nivo dit jier wie tige heech en we hawwe ús net in momint ferfeeld,’ sa sei Janny Bottema út namme fan de sjuery.

De alve foarlêsfinalisten hienen hast 150 fans meinaam. Mei spandoeken en yells waarden de favoriten oanmoedige. De sjuery dy’t bestie út Sjoeke Faasse (NHL Hogeschool), Tjitske van Dijk (dosint basisûnderwiis) en Janny Bottema (Stichting It Fryske Berneboek) beoardielen de bern op toan, klam, kontakt mei it publyk, gebrûk fan de stim en fersteanberens. Tusken de bedriuwen troch koenen de finalisten en harren fans genietsje fan optredens fan De Frets.

Foar alle skoalkampioenen wie der oan ‘e ein fan de middei in boekenpakket.

Sikehûs Drachten ynformearret takomstige en jonge âlden oer foardielen meartalich grutbringen

Op 11 juny lansearre de Afûk yn it Drachtster sikehûs Nij Smellinghe de folslein fernijde website heitenmem.nl. Tagelyk mei de lansearring fan de nije website presintearre de Afûk yn gearwurking mei sikehûs Nij Smellinghe it heit&mem-echofotolistke. Mei dy gearwurking jout it sikehûs yn Drachten oan dat sy takomstige en jonge âlden tenei ynformearje sille oer de foardielen fan meartalich grutbringen. Ommers, bern dy’t op jonge leeftiid mear as ien taal leare, hawwe dêr in soad foardiel fan. Dat docht bliken út ferskate ûndersiken oer de hiele wrâld.

Ek yn de breedte is der omtinken foar taal yn de soarch fan it sikehûs. Hoe noflik is it ommers foar minsken om immen te treffen dy’t syn/har eigen (streek)taal praat: minsken fiele har mear op harren gemak, begripe elkoar better en fiele har mear thús. Sa is it ek foar pasjinten yn it sikehûs. Meiwurkers fan Afûk/Praat mar Frysk diele dêrom buttons en oare materialen út oan meiwurkers fan it sikehûs wêrmei’t sy sjen litte dat de pasjint (ek) Frysk tsjin harren prate kin.

It heit&mem-echofotolistke wurdt nei de presintaasje yn it sikehûs fan Drachten ek oan oare sikehuzen, ferloskundigen en echo-buro’s beskikber steld om kado te dwaan by de earste echo. De folslein nije website fan heit&mem is fan no ôf ûnder de fertroude namme heitenmem.nl foar elkenien te finen.

heit&mem, Praat mar Frysk en it projekt Taal yn ’e soarch binne inisjativen fan de Afûk en wurde stipe troch de provinsje Fryslân.

Kultuurdippeteerde Sietske Poepjes eupent veurleesweke Tomke in Noordwoolde

Maendagmorgen 1 juni was de eupening van de Tomke-veurleesweke in ukkespeulplak Meulewiek in Noordwoolde. De eupening zal gebeuren deur kultuurdippeteerde Sietske Poepjes. Zi’j zal daorveur een verhaeltien veurlezen uut et ni’jste Tomkeboekien Hoj Tomke. Et is veur et eerst dat disse biezundere veurleesweke, die sund jaor en dag in de hiele perveensie Frieslaand holen wodt, in Stellingwarf uut aende gaot.

De Tomke-veurleesweke is een initiatief van It Selskip foar Fryske schriftekennisse. Dit zelschop het deur de hiele perveensie henne overal vri’jwillige mitwarkers zitten die de weke in heur dörp of regio orgeniseren. In de Stellingwarven gebeurt dat al sund jaor en dag deur twie vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte, dat bin Akkie Zeilstra veur Oostaende en Wikje Haan veur Westaende.

Et boekien Tomke mit daorin de aeventuren van et joongien Tomke, zien kammeraotien Romke et hontien en Kornelia de kangeroe verschient dit jaor veur de 19e keer. Et wodt uutgeven deur de Afûk en komt behalven in et Fries en et Stellingwarfs o.e. ok uut in et Bildts en dit jaor veur et eerst in et Schiermonnikoogs. Veur de Stellingwarver ukken wodt Tomke vanuut et Fries in et Stellingwarfs vertaeld deur Sjoukje Oosterloo. De Stellingwarver Schrieversronte stelt veur alle ukken een boekien beschikber.

De feestelike eupening wodt bi’jwoond deur vertegenwoordigers van It selskip foar Fryske schriftekennisse, de Afûk en de Schrieversronte.

Boarne: Stellingwarfs.nl

Janneke Brakels en Cor Bakker tegearre op Fryske berneferskes-app fan de Afûk

Op de Willem Alexanderskoalle yn Ljouwert is tiisdei de nije app ‘Hantsjes yn ’e hichte, Friese kinderliedjes’ fan de Afûk presintearre. Sjongeres Janneke Brakels en pianist Cor Bakker dy’t tegearre ek de ferskes foar de app opnamen, joegen de 150 pjutten en beukers fan de skoalle ‘live’ in foarpriuwke. De app is geskikt foar Apple en Android en foar elkenien fergees te downloaden yn de App Store en de Google Play Store.

Oer de app
‘Hantsjes yn ’e hichte’ is in app mei fyftjin Fryske ferskes, dêrûnder in tal bekende Nederlânsktalige berneferskes dy’t nei it Frysk ta bewurke en oersetten binne. Yn it Frysk wurde dat bygelyks Yn ’e moanneskyn, Hantsjes yn ’e hichte en De tsjillen fan ’e bus. Continue reading “Janneke Brakels en Cor Bakker tegearre op Fryske berneferskes-app fan de Afûk”

Oersetsprint foar Frysk Facebook op Mercator-konferinsje

In team fan frijwilligers jout freed yn it Ljouwerter kafee Van Buren it lêste triuwke oan it folslein beskikber meitsjen fan Facebook yn it Frysk. Dizze ‘Fryske Facebook Oersetsprint’ fynt tagelyk plak mei in ynternasjonale konferinsje oer meartaligens en sosjale media fan it kennissintrum Mercator fan ’e Fryske Akademy.
Continue reading “Oersetsprint foar Frysk Facebook op Mercator-konferinsje”