Online taalhelpmiddels om minsken de Fryske taal te learen

Foto: Google Streetview

De Fryske Akademy lansearret op 2 febrewaris op ynternet it nije Taalweb Frysk. Dat is in webside mei in ferskaat oan nij ûntwikkele taalhelpmiddels spesjaal foar minsken dy’t it Frysk goed leare wolle.

De webside is makke yn opdracht fan de provinsje en is begjin febrewaris foar eltsenien fergees tagonlik. De side bestiet út fiif ûnderdielen: de foarkarswurdlist foar it Frysk, de online Staveringshifker, de Oersetter, it Wurdboekportaal en de Paadwizer Fryske stavering.

De ôfrûne tiid wie der in soad diskusje oer de regels fan de Fryske stavering. Nei alle gedachten sille de foarstelde oanpassings fan krêft wurde as Deputearre Steaten dizze offisjeel fêststeld hat.

Boarne: Omrop Fryslân

Brede stipe foar Taalweb Frysk en oanpaste stavering

Foto: Omrop Fryslân, Jaap Elzes
Yn Provinsjale Steaten is in soad stipe foar it plan fan de Fryske Akademy foar Taalweb Frysk: in nije Fryske online wurdlist mei staveringshifker en online wurdboek. Neffens de measte partijen hat it ûnderwiis dêr in soad ferlet fan. Ek binne der yn Fryslân in soad minsken dy’t wol wat stipe brûke kinne by it skriuwen fan it Frysk.

De nije wurdlist moat lykwols net sjoen wurde as in ferplichte standert, mar as in foarkarswurdlist. Der bliuwt romte foar regionale farianten lykas Wâldfrysk en Súdwesthoeks. De list giet begjin 2015 online. Continue reading “Brede stipe foar Taalweb Frysk en oanpaste stavering”

Oersetsprint foar Frysk Facebook op Mercator-konferinsje

In team fan frijwilligers jout freed yn it Ljouwerter kafee Van Buren it lêste triuwke oan it folslein beskikber meitsjen fan Facebook yn it Frysk. Dizze ‘Fryske Facebook Oersetsprint’ fynt tagelyk plak mei in ynternasjonale konferinsje oer meartaligens en sosjale media fan it kennissintrum Mercator fan ’e Fryske Akademy.
Continue reading “Oersetsprint foar Frysk Facebook op Mercator-konferinsje”

20ste Frysk Filologekongres 10-12 desimber 2014

De Fryske Akademy organisearret dit jier foar de tweintichste kear it Frysk Filologekongres, yn Ljouwert op woansdei 10, tongersdei 11 en freed 12 desimber. It kongres wol in poadium wêze foar it wittenskiplik debat oangeande de frisistyk yn ‘e breedste sin. De fiertalen binne: Frysk, Nederlânsk, Ingelsk en Dútsk.

Programma en gearfettingen
De opset fan it kongres is dat der elke dei út ein set wurdt mei in plenêre lêzing. Dêrnei binne der parallelsesjes. Op ‘e tongersdei is der in jûnssesje oer Underwiis. It kongres is rjochte op ‘e neifolgjende ûndersyksmêden: Aldfrysk, Taalkunde, Letterkunde, Leksikografy, Taalsosjology, Skiednis fan Fryslân/Kultuerstúdzje. It ûndersyksfjild is it Frysk, mei ynbegryp fan de dialekten dy’t yn Fryslân foarkomme, yn al syn fazen en it Frysk yn Dútslân (Noard- en East-Fryslân). Continue reading “20ste Frysk Filologekongres 10-12 desimber 2014”

Duo-lêzing oer Gerbrandy en de biografy yn de regionale skiedskriuwing

De Fryske Akademy, it Friesch Dagblad en Tresoar organisearje op woansdeitejûn 26 novimber fan 19.45-21.30 oere (seal iepen: 19.30 oere) in duo-lêzing by Tresoar (Bûterhoeke 1, Ljouwert). Sprekkers binne prof. dr. mr. Cees Fasseur en prof. dr. Hans Renders oer de biografy fan Pieter Sjoerds Gerbrandy en de biografyske metoade yn regionale skiedskriuwing.

Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961) wie al rillegau bekend as in skerp, mar eigensinnich man. Dochs slagge er der yn om as oarlochspremier yn de Twadde Wrâldkriich lieding te jaan oan de Nederlânske regearing yn Londen. Oer dizze yntrigearjend Fryske ARP-politikus skreaun Cees Fasseur okkerdeis de biografy Eigen meester, niemands knecht. Continue reading “Duo-lêzing oer Gerbrandy en de biografy yn de regionale skiedskriuwing”

Frysk hâldt foar 99,93% itselde wurdbyld

De foarstelde staveringsoanpassing sil it wurdbyld fan it Frysk foar 99,93% yntakt litte. Dy yndikaasje jout de Fryske Akademy op basis fan berekkeningen fan de wurdfrekwinsje.

De Fryske Akademy krige yn 2011 de opdracht fan de Provinsje Fryslân foar it ûntwikkeljen fan in wurdlist dêr’t de foarkarsfoarmen foar it skreaune Frysk yn fêstlein binne, in nije staveringshifker, in wurdboekportaal en in automatyske oersethelp. As Provinsjale Steaten (PS) ein 2014 in posityf beslút oer it pakket nimme, sil it begjin 2015 op it webportaal Taalweb Frysk beskikber komme. Sa kriget de taalbrûker eigentiidsk digitaal skriuwark, dêr’t men Fryske teksten yn de krekte stavering mei opstelle kin. Continue reading “Frysk hâldt foar 99,93% itselde wurdbyld”

Earste peal Fryske Akademy

Foto: Fryske Akademy
Yn de tún fan de Fryske Akademy oan de Grienewei yn Ljouwert is woansdei 8 oktober de earste peal slein foar de nijbou. It giet eins om in kombinaasje fan nijbou, ferbou en restauraasje fan de monumintale gebouwen oan de Doelestrjitte. As earste wurde de fûneminten fan de nijbou oan de Grienewei lein. Oanslutend wurdt sealesintrum It Aljemint ferboud ta wurkplakken foar de meiwurkers fan de Akademy en wurdt de nijbou realisearre oan de Grienewei. As lêste wurde de âlde gebouwen oan de Doelestrjitte restaurearre. It giet om in projekt fan 7 miljoen euro. Continue reading “Earste peal Fryske Akademy”

Taalweb yn oanpaste stavering

Foto: Omrop Fryslân
Op tiisdei 7 oktober presintearre de Fryske Akademy op it Provinsjehûs yn Ljouwert de demo fan Taalweb Frysk, it nije webportaal ornearre foar elts dy’t Frysk skriuwt. It eigentiidsk skriuwark (de ‘tool’) helpt ek tige by it lesjaan yn it fak Frysk. Deputearre Jannewietske de Vries: “Hjir wie ferlet fan yn it fjild. In moai, dúdlik helpmiddel, sadat minsken it Frysk makliker brûke en der minder mei wrakselje.”

Taalweb Frysk is in online tapassing. It bestiet út fjouwer ûnderdielen. Yn de Wurdlist Frysk binne de foarkarsfoarmen foar de taal fêstlein, it hat in staveringshifker, in wurdboekportaal en it jout automatyske oersethelp. Sa kriget de taalbrûker eigentiidsk digitaal skriuwark, dêr’t men Fryske teksten yn de krekte stavering mei opstelle kin. Hjoed presintearre men de demo. Mei in bywurke foarmjouwing en de lêste oanpassings is de definitive ferzje letter dit jier beskikber. Continue reading “Taalweb yn oanpaste stavering”

Hanno Brand: “Akademy stiet foar fikse útdagingen”

De Fryske Akademy stiet de kommende jierren foar fikse útdagingen. Troch besuniging nei besuniging binne fakatueren jierren oanien net opfolle. It gefolch wie in kealslach ûnder it wittenskiplik personiel, ek al binne de ôfrûne jierren mear promovendy by ús oan ‘e slach rekke as ea earder.” Dat seit direkteur-bestjoerder Hanno Brand hjoed yn syn taspraak op Akademy-dei, de tradisjonele jiergearkomste foar leden en stipers fan de Fryske Akademy. “It momint is no oanbrutsen en smyt it roer om om te ynvestearjen. Nije stêfleden binne nedich om promovendy te begelieden, projekten te inisjearjen, op heech nivo te publisearjen, ynternasjonale kontakten te lizzen, en it kontakt mei de Fryske mienskip te ûnderhâlden. De besunigingen geane de kommende jierren troch. Wy moatte mei hieltyd minder jild mear dwaan. Dat betsjut dat wy tagelyk ynvestearje moatte yn it opfoljen fan fakatueren en sterk ynsette moatte op it ynheljen fan projektjild.” Continue reading “Hanno Brand: “Akademy stiet foar fikse útdagingen””

Frysk op GoogleTranslate

Foto: Omrop Fryslân
Leksikograaf Anne Dykstra fan de Fryske Akademy hat kontakt mei Google om it Frysk op GoogleTranslate te krijen. Elkenien dy’t knap Frysk skriuwe kin, kin dêrby helpe troch nei translate.google.com/community te gean en dêr Ingelske wurden en sinnen oer te setten yn geef en gongber Frysk.

Mei geef en gongber wurdt hjir bedoeld it Frysk sa’t wy dat gewoanwei yn kranten, tydskriften, boeken en websiden as dy fan It Nijs, Ensafh en De Moanne tsjinkomme, want teksten út dat soarte fan boarnen sille mooglik it faakst oersetten wurde op GoogleTranslate. Mar it is net nedich om by elk wurd nei te tinken oft it no wol geef en gongber is of net. Wês wol wach op hollanismen lykas ‘sich’, ‘hun’, ‘niks’, ‘noadich’ en ‘steeds’. Continue reading “Frysk op GoogleTranslate”