Taalkundich ûndersyk: hoe bot lykje it Frysk yn Nederlân en Dútslân op inoar?

It ûndersyk wurdt útfierd troch de Fryske Akademy, it Nordfriisk Instituut en it Seeltersk-Kontoor.

Hast alle sprekkers fan de Fryske taal witte wol dat gjin twa minsken itselde Frysk prate. In wurd, in klank of in útspraak ferriedt faak fuortendaliks út watfoar gebiet ien weikomt. Dy ferskillen binne net allinnich hiel nijsgjirrich, se kinne ek in protte fertelle oer hoe’t talen feroarje en oan de oare kant noch altyd op inoar lykje. 

Dat jildt net allinnich foar it Frysk yn Nederlân. Ek yn Dútslân wurde Fryske talen praat: it Noardfrysk en it Sealterfrysk. Hoewol’t dy talen deselde oarsprong hawwe, binne se troch de iuwen hinne elk in eigen kant útgroeid.

kleurrike praatwolkjes
Ofbylding fan brgfx, fia Freepik

Ynternasjonaal ûndersyk 

Yn in nij mienskiplik ûndersyksprojekt fan de Fryske Akademy, it Nordfriisk Instituut en it Seeltersk-Kontoor wurde sprekkers út al dizze Fryske taalgebieten foar it earst systematysk mei-inoar ferlike. Taalkundige Fenna Bergsma fan de Fryske is ien fan de ûndersikers: “It ûndersyk rjochtet him op subtile ferskillen yn taalgebrûk en taalbelibbing, saken dêr’t minsken har faak net iens bewust fan binne. Hoe brûke minsken harren taal? Hokker ferskillen hearst tusken sprekkers? Hearst it Dútsk en Nederlânsk werom yn de Fryske talen? En hoe sjogge minsken sels eins nei harren taal?”

It projekt is in earste stap yn in breder ynternasjonaal ûndersyksprogramma nei de Fryske talen yn Europa. Dêrmei wolle de trije ynstituten better ynsichtlik meitsje hoe’t de Fryske taalfamylje hjoed-de-dei funksjonearret en dêrmei fan inoar ferskilt en oerienkomt.

Doch mei

Foar it ûndersyk sykje wy sprekkers fan it Frysk, Noardfrysk en Sealterfrysk. Meidwaan duorret mar 20 minúten: dielnimmers folje in fragelist yn, jouwe harren miening oer taal en nimme in pear koarte spraakfragminten op.

Klik hjir om mei te dwaan oan it ûndersyk.

Üüs driimerai – Ziele der friesischen Arbeit diskutiert

De dielnimmers oan de konferinsje Uüs driimerai op Oomram/Amrum

Die Friesen sollen und können mit Selbstbewusstsein Schutz und Förderung für die friesische Sprache einfordern. Dazu riefen die Sprecher der zweitägigen, vom Bundesministerium des Innern geförderten Konferenz “Üüs driimerai” des Bredstedter Nordfriisk Instituut auf. Die Vorsitzende des Instituts-Vereins Inken Völpel-Krohn und Institutsdirektor Professor Dr. Thomas Steensen konnten dazu im Hotel Hüttmann in Norddorf auf Amrum mehr als 60 Diskutanten begrüßen. Moderiert wurde die Zusammenkunft von den Institutslektorinnen Antje Arfsten und Wendy Vanselow. Vier Arbeitsgruppen betrachteten Präsenz und Perspektiven des Nordfriesischen. Diskussionsgrundlage war die vom Frasche Rädj (Interfriesischer Rat Sektion Nord) herausgegebene Schrift “Modell Nordfriesland”. Sie geht auf eine Initiative des Landespolitikers Kurt Hamer zurück. Gemeinsam mit den Friesen müssen Politik und Gesellschaft in Schleswig-Holstein dafür sorgen, so formulierte er, dass “Friesen tatsächlich in ihrer Heimat Nordfriesland Friesen sein und bleiben können”.

Continue reading “Üüs driimerai – Ziele der friesischen Arbeit diskutiert”