Zesde Nedersaksisch symposium in Berkoop/Oldeberkoop

Tijdens het zesde symposium van Stichting Sasland zullen in zes korte lezingen de ontwikkelingen in de moderne Nedersaksische literatuur worden besproken. Dat wil zeggen: in de literatuur vanaf het jaar 2000. Over het oudere literaire werk is al flink wat geschreven in het Handboek Nedersaksisch, dat in 2008 verscheen. We zijn inmiddels een kleine 25 jaar verder. Op het komende symposium zal alles er daarom op gericht zijn een genuanceerd beeld te krijgen van de jongste periode van de Nedersaksische literatuur.

  • Vrijdag 31 oktober 2025
  • Van 14.00 tot 17.30 uur. Inloop vanaf 13.30 uur
  • Plaats: MFA Berkoop/Oldeberkoop, Willinge Prinsstraat 24, 8421 PE
ôfbylding: Pixabay

Vraagstellingen

De deelvragen waar de sprekers zich door zullen laten leiden zijn:

  • Zijn er ontwikkelingen en tendensen vast te stellen in de Nedersaksische literatuur van de laatste vijfentwintig jaar?
  • Wat moeten werkers in het veld, docenten en andere overdragers van de Nedersaksische letterkunde beslist weten over de literatuur van de behandelde regio’s? Hoe zorgen we ervoor dat die kennis ontwikkeld wordt?
  • Wat moet het grote publiek weten over de literatuur van de behandelde regio’s?
  • Hoe zorgen we voor grotere bekendheid van de nieuwste literatuur?

De vragen die beantwoord zullen worden zijn, niet toevallig, vergelijkbaar met die van de Canon van het Nedersaksisch. Deze canon is als ebook te downloaden op boekenbestellen.nl voor € 5,-

Programma van het zesde Nedersaksisch symposium

13.30 – 14.00 Inloop

14.00 – 14.15 Opening door de symposiumvoorzitter, de heer Jurr van Dalen

14.15 – 14.30 Henk Nijkeuter (gep. hoofd Drents Archief): Drentse literatuur

14.30 – 14.45 Abel Darwinkel (directeur Stellingwarver Schrieversronte):

Stellingwerver literatuur

14.45 – 15.00 Fieke Gosselaar (streektaalfunctionaris Gronings): Groninger literatuur

15.00 – 15.20 Theepauze

15.20 – 16.40 Dick Schlüter (historicus, eerder o.m. stadsdichter van Enschede):

Nedersaksische literatuur in Twente, Salland en Noordwest-Overijssel

16.40 – 17.00 Susanne Braamburg (streektaalfunctionaris Veluws) en Diana Abbink

(streektaalfunctionaris Achterhoeks): Oost-Veluwse en Achterhoekse

literatuur

17.00 – 17.15 Jacqueline Visscher – van Veen (docent Nederlands): literatuur in het Urkers

17.15 Afsluiting door symposiumvoorzitter Jurr van Dalen

Mochten er zich op het laatste moment nog wijzigingen voordoen in het programma, dan zullen die bekendgemaakt worden op sasland.nl > nieuws / ni’js.

Belangrijke spin-off zal naderhand zijn: een bundel met nieuwe Nedersaksische verhalen en gedichten uit de verschillende regio’s

Aanmelding, registratie en betaling

U wordt van harte uitgenodigd het symposium mee te maken. De prijs van deelname bedraagt € 11,50, consumpties inbegrepen. Inschrijving kan op dit mailadres: h.nijkeuter [apestaartje] hetnet.nl

Uw inschrijving is definitief na storting van het genoemde bedrag op rekeningnummer NL41 INGB 0001215274 van Stichting Sasland.

Vakketure: Direkteur (m/v) Stellingwarver Schrieversronte

Bin jow een geboren verbiener mit een hatte veur streektael en -kultuur? Vuul ie jow thuus in de wereld van literetuur, geschiedenis en identiteit – en in et biezunder die van de
Stellingwarven? Dan zuken wi’j jow!

  • Vakketure: Direkteur (m/v) Stellingwarver Schrieversronte
  • Staandplak: Berkoop | Uren: 16-20 in de weke
  • Selaris: konform CAO-car ambteners schaole 10

Over de orgenisaosie
De Stellingwarver Schrieversronte is ét centrum veur streektael, literetuur, geschiedenis en
volkskultuur van de Stellingwarven. Vanuut Berkoop warken wi’j an de ontwikkeling én et
behoold van et kulturele arfgoed van de streek, mit projekten, publikaosies, evenementen en edukaosie.

Jow rolle
As direkteur bi’j’ et gezicht van oonze stichting. Jow inspireren, verbienen en geven richting.
Tegere mit een klein team van mitwarkers en een betrokken groep vri’jwilligers zorgen jow
veur overzicht, sturing en verni’jing.

Jow belangriekste taeken bin:

  • Vertegenwoordigen van de stichting richting overheden, media en saemenwarkingspartners.
  • Opstellen van jaor- en aktiviteitenplannen en bi’jdregen an de financiële planning.
  • Opstellen van et jaorverslag en veurbereiden van bestuursvergeerderings.
  • Onderholen van overleg mit overheden, taelinstaansies en foonsen.
  • Warven van projekten en anvraogen van subsidies (tegere mit de buromitwarker).
  • Opmarken van ontwikkelings op et gebied van streektael en kultuur.

Wie zuken wi’j?
Een inspirerende leider mit hatte veur de Stellingwarven. Een boegbeeeld die de Stellingwarver tael eigen is – letterlik én feguurlik.

Jow bin iene die:

  • Vloeiend Stellingwarfs praot en schrift, of bereid is dit vlogge te leren.
  • Onderviening het mit beleidsmaotig warken en et ansturen van een kleine orgenisaosie.
  • Kan lobbyen, verbienen en motiveren – intern én extern.
  • Strategisch daenken kan en praktische zaeken wet te orgeniseren.
  • Tied nemt voor meensken: bezukers, vri’jwilligers, kollega’s en partners.

Wat bieden wi’j?

  • Een unieke funktie in et kulturele hatte van de Stellingwarven.
  • Vule ruumte veur eigen inbreng en inhooldelike invulling.
  • Saemenwarking mit een betrokken team en een bried netwark.
  • Een passend selaris konform CAO-car ambteners schaole 10

Interesse?
Stuur jow motivaosie en cv uterlik 24 oktober naor bestuur@stellingwarfs.nl
Veur vraogen over de funktie kun jow mailen naor bestuur@stellingwarfs.nl, dan nemt de veurzitter van et bestuur kontakt mit jow op.

Meer infermaosie over oonze stichting vienen jow op: www.stellingwarfs.nl

Streektaol kreg podium in stadion FC Emmen

Succesvolle oetverkochte editie van SND-symposium trekt roem 120 bezukers.

Meer as 120 bezukers oet Nederlaand, Duutsland en België verzamelden zuch dunderdag 2 oktober in stadion De Oude Meerdijk in Emmen veur het symposium van de Stichting Nederlandse Dialecten (SND), dit jaor in de maande organiseerd met het Huus van de Taol. Het thema dit jaor was Podium veur de streektaol : van voetbal en meziek tot theater en schrieverij, overal kuj de riekdom en kracht van streektaol zien laoten. Verscheiden onderzukers, schrievers en makers vertelden derover tiedens lezingen en workshops.

Commissaris van de Keuning Jetta Klijnsma dee het symposium samen met dagveurzitter Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol) lös. Daornao volgde een dag vol lezingen, panelgesprekken, workshops en optredens.

Foto: Richard Broekhuijzen – fia Huus van de Taol.

Hoogtepunten

De hoogtepunten waren undermeer:

  • Een lezing van Kristel Doreleijers over taolvariatie op het ‘glokale’ voetbalteniel,
  • Een stevig paneldebat over streektaol in de media, met vertegenwoordigers van Talpa, RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden,
  • Een gesprek met marketingmanager Marc Timmer over het gebroek van Drents bij FC Emmen
  • Inspirerende workshops van u.a. Leon Moorman, Lida Dijkstra en Martijn Wieling.

De prikkelnde ofsluting van het symposium bestund uut een koppel optredens met poëzie van Delia Bremer en Ria Westerhuis, volgd deur een netwarkborrel met oetzicht op het veld van FC Emmen.

‘Het was geweldig um te zien hoe underzukers, schrievers, muzikaanten, journalisten, bestuurders en taolliefhebbers mekaar tröffen en met mekaar in gesprek gungen. Dit symposium lat zien dat streektaol leeft en op alle podia een stee kreg, zölfs in een voetbalstadion.’

Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol

Over het symposium

Het SND-symposium is een jaorlijks evenement van de Stichting Nederlandse Dialecten, altied organiseerd in samenwarking met een regionale partner. Dit jaor was dat het Huus van de Taol, de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Stichting Nederlandse Dialecten is een overlegorgaan waorin streektaolbeleidsmakers en taolwetenschappers vertegenwoordigd bint.

Ni’je Stellingwarver Tomke

De Stellingwarfse Tomke is d’r weer. Tomke is een perveensiaol veurleesprejekt van de Afûk veur ukken. De van oorsprong Friestaelige verhaelties over et joongien Tomke en zien kammeraoties bin veur de Stellingwarfse ukken in et Stellingwarfs ommezet deur schriefster en vertaelster Christine Mulder.

Et Tomke-boekien het van et jaor as thema: ‘Op aeventuur!’ en staot vol mit mooie verhaelties, lieties en gedichies. Et Tomke-prejekt wil oolders infermeren over et gebruken van tael in ’e omgang mit jonge kiender. Veurlezen en taelspellegies binnen belangriek veur alle taelen, ok veur et Stellingwarfs.

De Stellingwarver veurleesweke in september/oktober wodt orgeniseerd deur de Stellingwarver Schrieversronte. D’r wodt uut et Tomkeboekien veurlezen bi’j de Stellingwarver ukkespeulplakken

Steatekomitee Frysk set Stim fan Fryslân yn foar inisjatyfútstel

Fan septimber oant en mei maart 2026 wurde de ynwenners fan Fryslân troch it Steatekomitee Frysk útdage om mei te tinken oer de takomst fan it Frysk. Om ynwenners aktyf te belûken by dit proses, sil it Steatekomitee it online platfoarm Stim fan Fryslân ynsette.

Stim fan Fryslân (Stimfanfryslan.frl) is spesjaal ûntwikkele om boargers mear ynfloed te jaan op it belied fan de provinsje en biedt romte foar ideeën, diskusjes en ynspraak, yn dit gefal oer de takomst fan de Fryske taal en kultuer. Om minsken te wizen op de mooglikheid om mei te praten, wurdt de kampanje ûnder de oandacht brocht fia sosjale media, adfertinsjes en posters. Ek wurde der ambassadeurs ynset en sille der fysike gearkomsten plakfine.

Provinsjale Steaten hawwe ein 2023 it Steatekomitee Frysk de opdracht jûn om te kommen mei in inisjatyfútstel Langetermyndoelen foar it Frysk en dêr de mienskip by te belûken. Fryslân hat, krekt as it Ryk, in ferantwurdlikheid en soarchplicht foar de Fryske taal en kultuer. Dat freget neffens Provinsjale Steaten om in aktive hâlding om de taal en kultuer te befoarderjen en te beskermjen. 

Wy stribje dernei om in twatalige provinsje te wurden, dêr’t sawol it Frysk as it Nederlânsk brûkt wurde kin yn alle fasetten fan it deistich libben”.

Foarsitter fan it Steatekomitee Frysk Attje Meekma

It Steatekomitee Frysk neamde as ien fan de útgongspunten de lykweardigens; wat jildt foar de Nederlânske taal en kultuer, jildt likegoed foar it Frysk. De langetermyndoelen binne rjochte op realisaasje yn 2051, 100 jier nei Kneppelfreed.

It is hjoed de Europeeske Dei fan de Talen!

It EBLT, Europeesk Buro foar Lytse Talen, en it Mercator Europeesk Kennissintrum (ûnderdiel fan de Fryske Akademy) brochten dêrom hjoed in besite oan Firda by de oplieding Travel & Hospitality. Sy sleaten oan by in les Meartalige Kommunikaasje yn de Beropspraktyk dy’t Tsjikke van der Veen en Wieger van Keulen fan de Afûk fanút Wy binne mbû en it Praktoraat Frysk & Meartaligens dêr fersoargen foar sa’n 30 earstejiers studinten, yn gearwurking mei dosint Ingelsk Marcel Keizer.

Janneke Brakels yn de klasse. Foto: EBLT

Meartalige les

Mei meardere talen – it Frysk, Biltsk, it Amelânsk en it Ingelsk – en ûnder lieding fan Janneke Brakels hawwe de studinten oan ’e slach west mei meartaligens. Doel is de studinten bewust te meitsjen fan lytse talen en harren te stimulearjen om iepen te stean foar oare talen yn de toeristyske sektor, harren takomstige fakgebiet. It giet dan om it Ingelsk en Frysk, mar bygelyks ek it Grinslânsk, Stellingwerfsk en Biltsk. 

Gerard de Jong fan it EBLT, Jelske Dijkstra fan Mercator Europeesk Kennissintrum en Jacob Roep fan Tresoar fersoargen in moaie yntroduksje oer de ferskillende lytse talen en ús meartalige provinsje. De studinten diene dêrnei in spul mei ferskillende stellingen, om sa sichtber te meitsjen hoe’t studinten omgeane mei talen. 

Tsjikke van der Veen: “Mei dizze moarn kreëarje wy bewustwêzen by de studinten fan dy meartaligens yn ús provinsje en se ûnderfine dat it handich is om mear talen prate en ferstean te kinnen yn dizze toeristyske sektor. Dat kin bygelyks liede ta it bewust kiezen foar in kardiel (keuzedeel) Frysk of in oare taal yn de oplieding.”

By in feestlike dei as Europeeske Dei fan de Talen heart ek oranjekoeke.

Oer de organisaasjes

It EBLT is in koepelorgaan dat de promoasje en beskerming fan de minderheidstalen yn Nederlân neistribbet. Der binne mear as tweintich EBLT-lidorganisaasjes, dy’t harren ynsette foar it Frysk, it Nedersaksysk, it Biltsk en it Papiamentu.

It Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen is ûnderdiel fan de Fryske Akademy en hat as missy it opdwaan, tapassen en it fersprieden kennis op it mêd fan meartaligens en taallearen. De fokus fan Mercator leit benammen op de regionale en minderheidstalen yn Europa.

‘Wy binne mbû’ is in gearwurkingsferbân tusken Aeres, Firda en Afûk mei as doel de posysje fan it Frysk yn it mbû it fersterkjen. It is ûnderdiel fan Taalplan Frysk 2030.

Biebelboeken ‘Exodus’ en ‘I en II Samuel’ in het Drents vertaald

In de Stefanuskark in Börk was op zaoterdag 20 september de prissentatie van de Drentse vertalingen van de biebelboeken ‘Exodus’ en ‘I en II Samuel’. Nao een körte vesperdienst nam oetgever Bert Rossing het woord. Hij vertelde over de geschiedenis van de warkgroep ‘Drentstalige karkdiensten’. Het vertalen van Drentse biebelteksten is in de jaoren ’50 van de veurige eeuw begund. Oflopen zaoterdag prissenteerde de biebelvertaalgroep van de warkgroep ‘Drentstalige karkdiensten’ van het Huus van de Taol de Drentse versie van het biebelboek ‘Exodus’. An dizze vertaling hebt metwarkt: Gerrit Hesselink, Geja Hoogeveen, Jantje Hoving, Herman Lambers, Jennie Lambers, Toni Norg, Gerard Reinink en Wim Smit. De biebelboeken ‘I en II Samuel’ bint deur Jennie Lambers-Niers vertaald. Het eerste exemplaar van ‘Exodus’ wur deur Wim Smit an Hans Katerberg anbeuden. Van ‘Samuel’ waren der twee eerste exemplaren. De tweeling Gezinus en Wilma bint kinder van Jennie en Herman Lambers. Gezinus en Wilma kregen de eerste exemplaren van ‘Samuel’ oet handen van heur moe.

Drie leden van de biebelvertaalgroep (v.l.n.r.): Wim Smit, Toni Norg en Jennie Lambers-Niers. Foto: Huus van de Taol

Biebelvertaalgroep stopt; Jennie Lambers-Niers giet deur.

Het vertalen van een biebelboek is niet makkelk. Het mut secuur gebeuren. De biebelvertaalgroep is tien jaor met het vertalen van ‘Exodus’ in de weer west. Het hef deur de coronatied lang duurd. De mieste vertalers bint op leeftied en de vertaalgroep hef besleuten um met het vertalen te stoppen. Emeritus predikant Jennie Lambers-Niers giet wel deur met vertalen.

De biebelboeken

De biebelboeken bint veur € 9,95 in de webshop van Huus van de Taol en in de winkel in Beilen te koop.

Huus van de Taol komp met schriefwedstried met 45 as thema

In 2025 viert oetgeverij Het Drentse boek heur 45e verjaordag. Streektaolorganisatie het Huus van de Taol organiseert daorum een schriefwedstried veur elkenien die het Drents in de pen hef. Der bint twee categorieën waorin mèensen metan doen kunt, poëzie en proza. Binnen elke categorie bint der twee ofdielings:

  • schrievers die al een boek bij een reguliere oetgeverij publiceerd hebt
  • schrievers die nog gien boek /een boek in eigen beheer oetbracht hebt.

In totaal bint er dus veer priezen te verdielen. De heufdpries is € 100,-.

Thema: 45

Het getal 45 stiet dit jaor in de schienwarpers. As schriever muj zölf weten op wat veur menier je het getal broekt. Van 1945 tot hoesnummer 45, een 45e verjaordag, hunebed 45, 45 euro, of wat dan ok. Het jaortal 1945 lig allicht veur de haand, mar let op: de jury beoordielt ok op originaliteit.

De mooiste verhalen en gedichten komt op de ‘lange liest’ en wordt opnummen in een boek. De winnende inzendings kriegt er nog een extra podium bij: publicatie in tiedschrift Zinnig. Een deskundige jury beoordielt alle inzendings anoniem. Pas as de winnende gedichten en verhalen bekend bint, wordt de namen van de schrievers an de jury onthuld.

Spelregels

  • schrief in ien van de varianten van het Drents (de jury kek naor inhold, niet naor spelling)
  • je inzending is origineel en niet eerder publiceerd
  • verhalen telt maximaol 1400 woorden
  • inzendings moet 6 oktober 2025 binnen weden:
    • info@huusvandetaol.nl
    • zet in de underwarpbalk: schriefwedstried
    • verstuur het verhaal/gedicht as bijlage (niet in de mail zölf)
  • zet boven je inzending oj al dan niet publiceerd hebt bij een reguliere oetgeverij
  • per dielnimmer maximaol ien verhaal en ien gedicht

Kiek ok op: https://huusvandetaol.nl/45hdb/

Jan Kooistra op it ynternasjonale dichtersfestival Transpoesie 2025

Tongersdei 18 en freed 19 septimber hat yn Antwerpen en Brussel it ynternasjonale dichtersbarren Transpoesie plak. It tema dit jier is “turbulent times” en yn dat ramt sil dichter Jan Kooistra in pear gedichten yn it Frysk foarlêze, ûnder oare Jûnskuier yn febrewaris. Dit jier dogge der dichters mei út 16 lannen, dy’t yn harren eigen – lytse of grutte – taal optrede sille. Alle gedichten binne ek oersetten en komme beskikber op de website.

Wa’t hinne wol om Jan Kooistra te sjen en te hearren, dat kin fansels! Hy treedt op tongersdei 18 septimber op yn it Letterenhuis yn Antwerpen tusken 19.00 en 21.30 oere, mar middeis binne der ek al mooglikheden om yn kontakt te kommen mei de ferskate dichters. Op freed 19 septimber binne der wer optredens, mar dan yn Poetik Bazar yn Halles de Schaerbeek, Brussel, tusken 17.00 en 19.00 oere.

Jan Kooistra is berne op 15 febrewaris 1959 yn Wâlterswâld. Hy wennet op it stuit yn Anloo en wurket as dosint Nederlânsk op it Praedinius Gymnasium yn Grins. Kooistra debutearre yn it literêre tydskrift Hjir, dêr’t er fan 1983 oant 1998 diel útmakke fan ‘e redaksje. Sûnt 2018 is er lid fan it Frysk dichterskollektyf Rixt. Op de webside binne dêr gedichten fan him te finen. Foar it Frysk literêre tydskrift Ensafh skriuwt er ek gedichten en publisearret er geregeld resinsjes.

De dielname fan Jan Kooistra oan Transpoesie 2025 wurdt mei mooglik makke troch It Skriuwersbûn, dichterskollektyf RIXT en it Jan Roelof Geertsmafûns.

Drentse verieniging Thriënte steunt Huus van de Taol met schenking van 1.800 euro

Streektaolorganisatie Huus van de Taol hef een schenking van 1.800 euro kregen van de Drentse verieniging Thriënte oet Dronten. De verieniging, opricht in 1976 veur Drenten in de vrömde die boeten de previncie woont, is veurig jaor opheven en hef het resterende bedrag an het Huus van de Taol schönken.

De streektaolorganisatie zal het geld gebroeken veur het project Luusterboek.nl, een online platform waor Drentstaolige verhalen en gedichten in audiovörm beschikbaar maakt wordt veur jong en old. Het project wil niet allent de rieke Drentse schrieverij limtig holden, maor ok het gebroek van de streektaol anfietern deur dizze verhalen digitaol an te bieden. Zo kunt lusteraars overal kennis nimmen van de Drentse taol en cultuur. Veur Luusterboek.nl is al 25.000 euro an fondsen worven via Leader. De bijdrage van Thriënte brengt het platform een stap dichterbij en helpt het Huus van de Taol um de Drentstaolige lusterboeken beschikbaar te maken veur een bried publiek.

v.l.n.r. Wigger Kroon (sikketaoris Thriënte), Roelf Raterink (veurzitter Thriënte) en Renate Snoeijing (directeur Huus van de Taol). Foto: Huus van de Taol

‘Wij bint slim bliede met dizze schenking,’ zeg directeur Renate Snoeijing van het Huus van de Taol. ‘Het understeunt oes wark um de Drentse taol limtig en toegankelijk te holden, en lat zien dat de verbundenheid met Drenthe ok boeten oeze previncie stark is.’

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.