Plombrief fan Ried fan de Fryske Beweging foar taalbelied gemeente Achtkarspelen

De Ried fan de Fryske Beweging stjoert geregeld Plombrieven nei persoanen of ynstânsjes dy’t it Frysk brûke. Op 18 maaie krige de gemeente Achtkarspelen in ‘plom’ fan de Ried, om’t de gemeente Achtkarspelen inkele kearen sjen litten hoe’t in gemeente Frysk taalbelied yn ‘e praktyk stal jaan kin. De Ried fan de Fryske Beweging, dy’t him ynset foar it Frysk, stelt dat tige op priis.

Wêrom in plom?
Yn in protte gemeenten bliuwt Frysk taalbelied beheind ta moaie wurden foar de Bühne, sûnder de praktyske ynfolling dy’t derby heart. Mei in ynspirearjend taalbelied en troch it brûken fan it Frysk op ferskate gemeentlike nivo’s te stimulearjen en sichtber te meitsjen, lit Achtkarspelen sjen dat it ek oars kin.

Frysk foar ynboargering
Mei twa resinte aksjes makke de gemeente dúdlik dat it him tinken is mei it yn praktyk bringen fan Frysk taalbelied. Sa waard yn de ried in moasje fan de FNP oannommen om it regear yn De Haach te freegjen ryksjild ta te kennen foar de ynboargering fan statushâlders. “Trochdat ynwenners fan in plattelânsgemeente as Achtkarspelen foar it grutste part Fysktalich binne, merke wy dat it ferstean fan it Frysk in mearwearde hat foar in flotte yntegraasje en partisipaasje fan asylsikers binnen de mienskip”, skreau boargemaster Oebele Brouwer yn in brief oan minister Koolmees fan Sosjale Saken en Wurkgelegenheid. It ministearje liet lykwols witte, dat soks net de bedoeling is omdat it learen fan it Frysk bûten de rikwiidte fan de nije Wet Ynboargering leit. De Ried fan de Fryske Beweging fynt it tige te priizgjen dat de gemeente op dizze wize de yntegraasje fan statushâders befoarderje woe en sa ek rjocht dwaan woe oan it wichtige plak fan it Frysk yn de mienskip.

Sichtber Frysk
De oare positive aksje oangeande it Frysk dêr’t Achtkarspelen okkerdeis mei yn it nijs kaam wie it pleatsen fan Frysktalige buorden by it gemeentehûs yn Bûtenpost. Besikers wurde yn it Frysk wolkom hjitten op buorden by de publyks- en personielsyngong. Ek wurdt it Frysk binnen de gemeente foar it grutte publyk sichtber makke mei Fryske gedichten op buorden by fytsrûtes del.

Wiesneus verdielt priezen

‘As een bok op de haverkist veur de priezen’, dat schreef ien van de kinder die het  Drentstaolig tiedschrift Wiesneus kregen hef. Dit jaor was der gien veurlezer in de klas, maor Wiesneus kwam wál – net as veurgaonde jaoren – de klas in. Vrijwilligers van het Huus van de Taol hebt ze rondbracht, zodat elkenien zuch weer vernuvern kun met verhalen, gedichten, een zuukplaot, kleurplaot en puzzels. En tot slöt nog een heerlijk recept veur arretjescake.

Tot 25 april kunden de oplössingen en kleurplaten inleverd worden en dat hebt ze weten bij het Huus:  zowat 250 kleurplaoten, en veur beide puzzels meer as 500 inzendingen kwamen der binnen! Oet al die inzendingen bint drei winnaars veur een tablet keuzen:

De oplössing van de woordzuker was ‘Meer bewegen begunt mit minder te zitten’. En dat har u.a. Tygo Steenwijk oet Assen goed! De invulpuzzel har as oetkomst ‘speulen’. Dat wus Stefan Boontje oet Emmen ok hiel goed, daorum hef ok hij een tablet wunnen. Oet alle mooie kleurplaoten kun de jury zowat gien keuze maken, daorum bint er twei winnaars keuzen: Sten Gils oet Beilen wint de tablet en met een eervolle vermelding krig Niek Scheerhoorn oet Koekange een schier boekenpakket van het Huus van de Taol.

Digitaal is alles over het tiedschrift ok te vinden op www.wiesneus.nl, op dizze website kan het hiele jaor deur speulenderwies Drents leerd worden.

Jolien Wonink-Dijkstra wint Drèents Liedtiesfestival

Op 13 mei was de ningde editie van het Drèents Liedtiesfestival. In de finale in het ATLAS Theater in Emmen kreeg Jolien Wonink-Dijkstra met het nummer ‘Vuul (oh oh oh)’ de mieste stemmen. De tekst van het nummer wuur schreven deur Jolien Wonink-Dijkstra & Hilko Stoffers, de meziek kwam van de haand van Erik Koerts, Robin Muilwijk & Hilko Stoffers. Het Drèents Liedtiesfestival wordt organiseerd deur de Stichting REUR in samenwarking met RTV Drenthe en het Atlas Theater in Emmen.

Der was as altied een vakjury -bestaonde oet drie jurygroepen- en het pebliek kun gedurende de live-oetzending van RTV Drenthe via sms heur stem oetbrengen. De aandere negen dielnimmers aan het DLF 21 waren: Dennis Hendriks, Jaap Lamfers & Marianne Veenstra, GERS, Lilian van Lottum, Anna Jents, Boes & Boels, Skroetbalg, Maurice Mulderij en Rick Hilberts.

Met de winst in de buus zal Jolien later dit jaor dielnimmen an het Europees Songfestival veur Minderheidstaolen op het Suns Europe festival in Udine, waor zie het Nedersaksisch vertegenwoordigen zal.

Cornelis van der Wal nei it ynternasjonale poëzijfestival Transpoesie

Foar de alfde kear wurdt yn Septimber yn Brussel it Transpoesie Poëzijfestival organisearre. Nei Janneke Spoelstra (2018), Elmar Kuiper (2019) en Nyk de Vries (2020) sil Fryslân dit jier fertsjintwurdige wurde troch Cornelis van der Wal. Hy sil op 26 septimber in optreden fersoargje, op de Europeeske Dei fan ’e Talen.

In sjuery besteande út Alex Riemersma (adviseur taalbelied by de Provinsje Fryslân en lektor oan NHL Stenden), Janneke Spoelstra (Fryske Akademy) en Ammerins Moss-de Boer (It Skriuwersboun) hawwe út seis opjeften de dichter Cornelis van der Wal keazen mei syn gedicht ‘Snie is in died fan ferset’. Syn ynstjoering waard troch de sjuery typearre as in melodieus gedicht dat it tema op aktuele wize byldzjend ta utering bringt troch it iensume, kâlde mar ek needsaaklike fan ferset en protest mei wurden te beskriuwen dy’t alle sintugen op skerp sette, en dat by elke lêzing wer wat nijs jout om oer nei te tinken.

Cornelis van der Wal (Ljouwert, 28 jannewaris 1956) is in Frysk skriuwer en dichter. Hy publisearre sân dichtbondels. Mei syn earste bondel In nêst jonge magneten wûn hy yn 1993 de Fedde Schurerpriis. Yn 2019 waarden oersettingen fan seis fan syn gedichten yn it renommearre Deenske tydskrift Hvedekorn publisearre.

Cornelis van der Wal

Nei boek Tonko Ufkes: De weg dreumen

Oetgeverij Het Drentse Boek van het Huus van de Taol hef op 29 april de verhalenbundel De weg dreumen van de Grunneger schriever Tonko Ufkes prissenteerd. In 2015 kwam ok al een boek van Ufkes oet bij de Drentse oetgeverij.

Achter de Coendersborg in Nuis hej een mooi beschut terras. Hier mus het gebeuren met een klein groepie, allen femilie en vrienden. De boekprissentasie gung aans. Het regende helderop en dus stun Tonko dreug in de muziekkoepel en de gasten met paraplu’s in de tuun van de Coendersborg. Het wur een bezundre boekpresentasie. Tonko Ufkes gaf de eerste exemplaren van De weg dreumen an Marleen Diepeveen, Melle Hijlkema en Baukje Bloemert.

Grunneger Tonko Ufkes is verhalenverteller. Dat döt hij al heel lang en altied in de taal van de streek waor hij geboren is, het Westerkwartiers. In zien neie verhalenbundel De weg dreumen lat Ufkes zien dat hij as schriever niet stil is blieven staon. Tonko Ufkes schref veurnamelijk verhalen. Tot veur kort waren die verhalen kört en keus de schriever onderwarpen die zich daorveur leenden; vaak met een wat weemoedige inslag en een onderliggend verlangen naor (fysiek) contact. Maor in zien neie bundel hef Tonko Ufkes deels minder bekende paden keuzen. Der bint langere verhalen in te vinden, en ok de onderwarpen bint gevarieerder. Zien liefde veur de zee en veugels is hij niet kwiet, en een zekere fascinatie veur vrouwen evenmin. Mar daornaost lat hij zien dat hij ok weg wet mit een speulse maniere van een echt toneelstuk, of een quasi vraog en antwoordverhaal.
Met De weg dreumen hef Tonko Ufkes zien vaste plek in de noordelijke schrieverswereld bewezen.


De weg dreumen is te koop in de boekhandel en op de webshop van het Huus van de Taol veur € 12,50. De vörmgeving van het boek is daon deur Wouter van Tilborg.

Online lezing ‘Het Papiaments Vandaag en Morgen’ – Ata mi aki! Mi t´ei pa keda!

Op 16 mei organiseert Stichting SPLIKA een interessante lezing over de ontwikkeling van het Papiaments door dr. Joyce pereira.

Op 15 november 2018 promoveerde mevrouw Joyce Pereira, geboren op Curaçao en opgegroeid op Aruba, aan de Universiteit van Curaçao Dr. Moises da Costa Gomez (UoC) op het proefschrift “Valorization of Papiamento in Aruban society and education, in historical, contemporary and future perspectives”.


De lezing zal online plaatsvinden via Zoom, op 16 mei van 19:00-20:00 uur Nederlandse tijd of 13:00-14:00 uur Antilliaanse tijd. Aanmelden kan via deze link.

Rapporten NPLD oer regionale talen of minderheidstalen en de EU.

It Network to Promote Linguistic Diversity (NPLD) hat twa rapporten útbrocht oer regionale talen en minderheidstalen (RML) yn de Europeeske Uny, mei in praktyske analyze fan de tagonklikheid fan EU-programma’s en in analyze fan guon administrative oerienkomsten oer it brûken fan RML yn Spanje en it FK.

Accessibility for Regional or Minority Languages to EU programmes. A practical assessment represents a first attempt to investigate how funding opportunities for RMLs have been used and allocated over the period 2014-2020. It is the joint result between the Mercator European Research Centre on Multilingualism and Language Learning, hosted by the Fryske Akademy, and the Directorate-General for Language Policy of the Government of Catalonia, with the financial support of the European Network to Promote Linguistic Diversity.

Analysing the EU agreements with Spain and the UK on the use of Regional or Minority Languages. A practical assessment aims to evaluate certain agreements to see how (in)effective these have been. The report also explores the possibilities of expanding these agreements to other RMLs in other Member States. The report has been developed by researchers from the University of Barcelona and coordinated by the Directorate-General for Language Policy of the Government of Catalonia, with the financial support of the European Network to Promote Linguistic Diversity.

Mear ynformaasje en de rapporten
binne te finen op de webside fan it NPLD.

Huus van de Taol komp met Drentse sprekersbaank

Umdat het niet altied makkelk is um een Drentstaolige spreker te vinden veur een trouwerij, oetvaort of bijienkomst komp streektaolorganisatie het Huus van de Taol met een sprekersbaank. In ien overzicht ziej wie aj vraogen kunt. Ok stiet er waor, wanneer en waorover ze spreekt.

Der staot nou 19 sprekers op, maor elkenien die as Drentstaolig spreker warkt kan zuch melden bij het Huus van de Taol veur een plekkie in de sprekersbaank. Veur de streektaolorganisatie was het een logische keuze um wat ruumte vrij te maken veur Drentstaolige sprekers. Directeur Renate Snoeijing: “Nou is der íen stee waor Drentstaolige sprekers te vinden bint, dat scheelt de zuker een bult tied.”

Een vermelding op de sprekersbaank is gratis en de contacten tussen zuker en sprekers gebeurt zonder tussenkomst van het Huus van de Taol. Sprekers levert zölf heur tekst an en bint daormet zölf verantwoordelijk veur heur informatie.

webstee: https://www.huusvandetaol.nl/sprekers/

Finalisten Drèents Liedtiesfestival 2021 bekend

Veur de negende maol organiseert Stichting REUR het Drèents Liedtiesfestival. Dit songfestival zörgt der veur dat der een brieder anbod komp van neie Drèentstaolige kwaliteitsmeziek.

Stichting REUR mak zuch stark veur de Drèentstaolige meziekcultuur in de bredte en wil ansluting kriegen van het Nedersaksisch en Drèents bij aandere (inter-)nationale minderheidstaolen. Stichting REUR ruup dit jaor ruup alle mezikaanten en tekstschrievers weer op um heur beste mezikale bien veur te zetten en liedties in te sturen. Nao het sluten van de inzendtermien hef een beoordielingskemmissie 34 inzendings beoordield en de oeteindelke finalisten oetkeuzen.

De finalisten van het DLF21 bint:

TitelArtiestTekstMeziek
As ik ‘t wachten kan Rick Hilberts Rick Hilberts Rick Hilberts
Vuul (oh oh oh) Jolien Wonink-DijkstraJolien Wonink-Dijkstra & Hilko Stoffers Erik Koerts, Robin Muilwijk & Hilko Stoffers
Met zien twee Jaap Lamfers & Marianne Veenstra Geert Leurink & Harro Wimmenhove Geert Leurink & Harro Wimmenhove
Dichter tot de kern Maurice Mulderij Maurice MulderijMaurice Mulderij
Waarm bie de kachel Lilian van Lottum Rosalie Meijer, Robin Muilwijk Rosalie Meijer, Robin Muilwijk
Waj zien is waj kriegen Dennis Hendriks Roy Keuter, Rowdy PrinsRoy Keuter, Rowdy Prins
Jij heurt bij mij Boes & Boels Hilko Stoffers & Harmen Boels Hilko Stoffers & Harmen Boels
Mag ik weer in huus? Skroetbalg Sander BroersmaSkroetbalg
Dreuge worst met kaviaar GERS (Gerwin Jutstra) Gerwin JutstraGerwin Jutstra
Wiezers van de klok Anna Jents Sophie van Os & Robin MuilwijkRobin Muilwijk

De finale van het Drèents Liedtiesfestival is op -Hemelvaortsdag- 13 mei 2021 in het ATLAS Theater in Emmen en wordt LIVE oetzunden op RTV Drenthe. Leon Moorman -winnaar van DLF19- komp zien winnende liedtien ‘Knooin’ nog een maol zingen en zal de pries deurgeven an de winnaar van de 2021-editie. De winnaar van de finale wint een geldbedrag van € 2000,- um te besteden an het opnimmen en oetbrengen van zien of heur winnende liedtien.