Nieuw onderwijsprogramma MOI brengt Grunnegs en Drèents in de klas

Vanaf het schooljaar 2025-2026 gaat MOI: Meertalig Onderwijs in Grunnen en Drenthe, van start. Het project komt voort uit de Sociale Agenda van Nij Begun. MOI brengt het Grunnegs en Drèents spelenderwijs de klas in, als vanzelfsprekend en structureel onderdeel van de dagelijkse lespraktijk. MOI is een initiatief van Erfgoed in Groningen (voorheen Erfgoedpartners | Centrum Groninger Taal & Cultuur), Huus van de Taol, NHL Stenden Hogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen.

Krachtbron voor taalontwikkeling
In een tijd waarin streektaalgebruik afneemt en culturele verbondenheid onder druk staat, slaan regionale partners met MOI de handen ineen om het Grunnegs en Drèents een stevige plek te geven in het basisonderwijs. ‘We zijn heel blij dat Nij Begun streektaal omarmt. Streektaal is geen obstakel, maar juist een krachtbron voor taalontwikkeling, cultureel zelfbewustzijn en kennis van de regio. Het project is onderdeel van de bredere programmaonderdelen Toal op Schoule en Toal op Stee, die binnen Nij Begun zijn opgenomen om de streektaal weer een zichtbare, levende rol te geven in het dagelijks leven,’ aldus Cato Piek, medewerker streektaal en educatie bij Erfgoed in Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen.

Taal als brug
Er groeit een generatie op die steeds minder in aanraking komt met de streektaal. Het Grunnegs en het Drèents worden minder gehoord en gesproken door kinderen. Tegelijkertijd tonen wetenschappelijke inzichten aan dat meertaligheid, waaronder regionale talen, een positieve invloed hebben op de taalvaardigheid en cognitieve ontwikkeling van kinderen. MOI geeft taaldiversiteit een vaste plek in de klas. Naast het Grunnegs en Drèents is er ook ruimte voor andere thuistalen die kinderen van huis uit meekrijgen. Op deze manier draagt MOI bij aan taalbewustzijn, zelfvertrouwen en verbondenheid met de eigen leefomgeving en culturele achtergrond.

Ofbylding fan rawpixel.com fia Freepik

Vakintegratie en innovatie
Het project MOI biedt basisscholen lesmateriaal, nascholing voor leerkrachten en innovatieve tools zoals een spraakrobot en automatische vertaalsystemen. Geen aparte les ‘streektaal’, maar wél Grunnegs in een muziekles of Drèents in een verhaal tijdens wereldoriëntatie. Zo wordt streektaal een natuurlijk onderdeel van de lesweek. Het lesmateriaal wordt openbaar toegankelijk gemaakt. Zo kan het worden opgenomen in het aanbod van Tijd voor Toekomst, maar kunnen ook niet-deelnemende scholen er gebruik van maken.

Bij MOI horen bovendien activiteiten buiten de klas. Het doel: niet alleen het klaslokaal, maar ook de gemeenschap rondom het kind – zoals ouders, grootouders en verzorgers – betrekken bij het gebruik van de streektaal.

Samenwerking met scholen
De organiserende partijen willen het project samen met scholen en leerkrachten in Groningen en Noord-Drenthe oppakken. In september komen ze met een oproep om scholen uit te nodigen om zich aan te melden.

Boekprissentatie Anne Doornbos op Bunerveen … en een vermissing tiedens de jacht

In een gemoedelijke sfeer was op vrijdag 16 mei de boekprissentatie van Het offer an de paol, de neiste Drentstaolige thriller van schriever Anne Doornbos. De prissentatie weur holden in dörpshoes De Viersprong op Bunerveen. Het eerste exemplaar was veur Erwin Slomp van ‘t Hollandscheveld, teamchef basisteam Zuudwest Drenthe bij Politie Noord Nederland.

Het eerste exemplaar was veur Erwin Slomp van ‘t Hollandscheveld (links). Rechts: Anne Doornbos. Foto: Huus van de Taol

Familie, vrienden en collega-schrievers waren anwezig um te lustern naor de eerste fragmenten oet het spannende boek. Bert Hadders was der um toepasselijke liedties over moorden te zingen. Hadders is zes kilometer wiederop in Twaide Mond opgruid en har zo maor in de neiste thriller van Doornbos staon kunt. De schriever laot geregeld bekende Drenten een rol in zien boek speulen, vaok under een andere naam.

Het offer an de paol is het veerde verhaol van het Inspecteur Rossing-dossier. In 2018 verscheen de eerste Drentse thriller van Anne Doornbos bij Het Drentse Boek, De Paddenvanger. Daornao schreef e De man die Russisch preut en Grafgift. Doornbos nemp de lezer tiedens de zuuktocht van inspecteur Rossing met deur het Drentse landschap, dat altijd een prominente rol speult in zien verhaolen. In Het offer an de paol is dat niet aans:

Een dikke boer oet Bunerveen is vermist. Was e op jacht en is der wat gebeurd? Hef zien inzet veur windmeulens in De Monden hum opbreuken? Of hef zien verdwiening te maken met een aal wieder oplopende ruzie over lelieteelt? Zien gezin blef vertwiefeld achter.

boek signeren

In juni zal de schriever deur de provincie trekken um zien boek te signeren.

  • Zaterdag 7 juni: ’s mörgens bij de Readshop in Coevern, ’s middags bij boekhandel Vermeer in Emmen
  • Zaterdag 14 juni: ’s mörgens bij boekhandel Daan Nijman in Roon, ’s middags bij boekhandel Van der Velde in Assen

Het offer an de paol is veur € 19,95 te koop bij de betere boekhandel en via de webshop van het Huus van de Taol (huusvandetaol.nl/webshop)

Managen op zien Drèents: dudelijker vergadern en beslissen in de streektaol

In managementoverleg vliegt de Engelse en abstracte jeukwoorden je vaak um de oren. Maor wat gebeurt er aj die vertaolt naor het Drèents? Dan blek dat veul begrippen iniene een stuk dudelijker wordt!

Daorum hef streektaolorganisatie het Huus van de Taol nou een handig overzicht samensteld met veulgebroekte management- en vergadertermen, vertaold naor het Drèents.

Met dizze liest wil het Huus van de Taol bedrieven, overheden en instellingen zien laoten dat helder communiceren niet ingewikkeld weden huuft. Waor ‘awareness creeëren’ misschien vaag klinkt, is ‘je zien laoten an de mèensen’ geliek dudelijk. En in plaots van ‘te weinig resources’ kuj ok gewoon zeggen daj der ‘gien tied of centen veur hebt’.

‘Wij markt dat veul mèensen in het Drèentse warkveld graag dudelijke taol hebt in plaots van wollige managementtermen’ aldus directeur Renate Snoeijing. ‘Deur termen in het Drèents te vertaolen, breng we ze terug naor de kern. Dat zörgt veur begriepelijke communicatie, soms met een knipoog.’

As veurbeeld nuumt Snoeijing nog dat het heur organisatie opvallen is dat in openbare vergaderingen van Drèentse overheidsinstellingen vaak moeilijke woorden gebroekt wordt, waordeur inwoners soms niet precies begriept wat er bepraot wordt. Het gebroek van dudelijke taol, zoas in dizze liest, kan bijdragen an betere communicatie en meer betrökkenheid van burgers.

De streektaolorganisatie neugt bedrieven, overheden en organisaties um de liest te gebroeken en bewuster um te gaon met taol in het wark.

De volledige liest is gratis te vinden op de website van het Huus van de Taol: huusvandetaol.nl/managen

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

Metzingen in groot Drentstaolig Vrijheidskoor kan op 5 april in Coevern

Op 5 april is in Coevern de officiële oftrap van het project ‘80 jaor vrijheid’. En op die dag kunt liefhebbers metandoen in een groot Drentstaolig Vrijheidskoor. Dit bezundere koor zingt under leiding van The Serenade Sisters een nei lied: Vrijheid is nooit of . Dit lied is speciaal arrangeerd veur koren in een veerstemmig arrangement.

’s Mörgens wordt het Drentstaolige vrijheidslied tiedens een workshop under leiding van de zangeressen Josien van Beek en Martijje instudeerd. Het doel is um een mega-koor bij mekaar te verzameln um ’s middags de vrijheid te bezingen tiedens het officiële programma van de previncie Drenthe.

Mèensen die metandoen wilt kunt zuch anmelden op huusvandetaol.nl/vrijheid-veuroet. Hier is het lied, het arrangement en ok een driestemmig arrangement veur koren gratis te downloaden.

Dit project is een samenwarking van The Serenade Sisters met het Huus van de Taol en is met meugelijk maakt deur de previncie Drenthe.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

The Serenade Sisters bint veer zangeressen die mekaar vunden hebt in heur onbetwiste liefde veur close harmony.

Meertmaond Streektaolmaond feestelijk lösdaon in Aa en Hunze

De Meertmaond Streektaolmaond is dit jaor officieel lösdaon tiedens een bezundere lunchbijienkomst veur de metwarkers van de gemiente Aa en Hunze. Op maondag 3 meert hebt burgemister Anno Wietze Hiemstra en Renate Snoeijing, directeur van het Huus van de Taol, in de maande het officiële startsein geven in de kantine van het gemientehoes. Hiermet understreept de gemiente het belang van de Drentse taol en cultuur.

Nao het officiële lösdoen bint de ambtenaren underdompeld in het Drents met een heuse Drentse kwis – een interactieve en luchtige menier um meer te leren over de Drentse taol en cultuur. De kwis weur verzörgd deur de streektaolvrijwilliger Jan Hartlief. En het gung der fanatiek an toe tiedens de kwis. Lang leek metwarker Kitty der met de winst vandeur te gaon, maor op het lèeste moment bleek wetholder Ivo Berghuis toch net ien punt lozer te weden.

Burgemister Hiemstra nao ofloop van de bijienkomst: ‘De streektaol is een belangriek underdiel van oeze cultuur. Met dizze feestelijke start van de Meertmaond Streektaolmaond laow zien daw de Drentse taal niet allent wardeert, maor ok actief gebroeken en deurgeven wilt.’

Renate Snoeijing vult an: ‘Het Huus van de Taol zet zuch in veur het behold en de promotie van de Drentse taol. Wij bint dan ok bliede dat de gemiente Aa en Hunze de oftrap van dizze maond vieren wil met een actieve bijdrage an het gebroek van het Drents in het dagelijks wark.’

De Meertmaond Streektaolmaond is een jaorlijkse viering van de streektaol, met activiteiten en evenementen in hiel Drenthe.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert.

De gemiente Aa en Hunze is ien van de grootste plattelandsgemienten in Nederlaand met zu’n 25.000 inwoners, 35 dörpen en kernen en een oppervlakte van roem 270 km2.

Ans Klok kreg erespeld van Huus van de Taol

In Grand Café De Brink in Dwingel hef directeur Renate Snoeijing oet naam van bestuur en metwarkers de erespeld van het Huus van de Taol bij Ans Klok opspeld. Dit gebeurde an ’t ende van Taal an Taofel, de gezellige mörgen met gedichten, proza en meziek. Ans Klok kreg het eretieken veur al heur verdiensten veur de Drentse streektaol.

Ans Klok is sinds 2008 Streektaolambassadeur (vrogger wur dit Taolschulte nuumt) en leidt al jaoren de vrijwilligers van het Huus van de Taol in de gemiente Westerveld bij undermeer het veurleesproject op de schoelen in de meertmaond-streektaolmaond. Sinds 2011 is ze de metorganisator van Taal an Taofel in Dwingel. Ok regelt ze elk jaor tiedens Nacht van de Nacht in oktober een wandeling langs het bos bij Lhee met underweg andacht veur de Drentse schrieverij. En dan is ze ok nog krapan 25 jaor Drentstaolig trouwambtenaar. Een vrouw met een tomeloze inzet, humor en veural liefde veur de Drentse taol en cultuur verdient de erespeld van het Huus van de Taol, zeg Renate Snoeijing.

Ans Klok kreg erespeld van Huus van de Taol. Foto: Huus van de Taol

Op dizze zundag 9 febrewaori gung um tien veur twei de deur van de achterzaol van De Brink lös en daor kwam de directeur van het Huus van de Taol binnen, saomen met de kinder van Ans Klok en Jan Germs, Hermien Haar, Anne Doornbos en Hans Jalvingh, allemaol draogers van de erespeld. Ans Klok wus van niks vanzölf, maor toen ze heur kinder zag har ze wel wat deur. Nao de oetreiking van de erespeld was het tied veur een borrel veur elkenien en een proost op Ans Klok

Neie dichtbundel van Suze Sanders: Draogers van twiefellocht

In het Huus van de Taol in Beilen was vrijdag 31 jannewaori de boekprissentatie van de neiste bundel van Suze Sanders. In Draogers van twiefellocht kuj 36 gedichten vinden, verdield in vief blokken. Van Boetenspel en Waorheid en gezichtsbedrog tot gedichten over Noorwegen en Nei-Zeelaand.

Vrijdag gung het eerste exemplaor van Draogers van twiefellocht naor literatuurhistoricus Henk Nijkeuter. Hij har lovende woorden veur Suze Sanders. De prissentatie weur nog feestelijker deur optredens van het trio Heeren Oud-Zuid oet Assen. Zij hadden teksten van eerdere gedichten van Sanders op meziek zet.

V.l.n.r.: Henk Nijkeuter en Suze Sanders. Foto: Huus van de Taol.

Draogers van twiefellocht is een prachtige dichtbundel en is te koop veur € 13,50 bij de boekhandel en bij het Huus van de Taol in Beilen.

Cursus over Drentse taol in Roneresch

Streektaolorganisatie Huus van de Taol organiseert cursussen over Drentse taol en cultuur. Vanof 18 meert is der een Moi-cursus in het Rashuys in Roneresch.

Docent Henk Nijkeuter nemp je in 3 aovenden met deur de Drentse taol: hoe is die ontstaon, wat is der allemaol in het Drents schreven en zungen? Wat bint een toezebol, een schrouwakster en een waortenbieter?

Elkenien die aordigheid hef an de Drentse taol kan in dizze instapcursus terecht. De cursus is op 18 meert, 25 meert en 1 april bij het Rashuys in Roneresch.

Anmelden kan via www.huusvandetaol.nl/cursus/moi.

Sukelao(gie) is Lekkerste Drentse Woord

Streektaolorganisatie het Huus van de Taol hef in samenwarking met RTV Drenthe dit jaor naor het lekkerste Drentse woord in oeze streektaol zöcht. Nao een inzendronde en een stemronde is nou de winnaar bekend. Nao een spannende verkiezingsweek bleek sukelao(gie) net vier stemmen meer as gloepends te hebben.

Een greep oet alle inzendingen van dit jaor:  dreuge worst, siepelsoep, smokkie, knieperties, kloetenborrel, slik, kruusdoorns, proemenkreuze, hassebassie, sneiballegie, kleistern en snuupie.

Zowat 800 stemmen kwamen der binnen op de top 5 van het lekkerste Drentse woord, waorbij bleek dat stemmers niet allent in Drenthe woont. Der kwamen ok veul stemmen oet aandere Nederlaandse previncies en zölfs oet Duutslaand, Zwitserlaand en Australië.

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten weden waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers waardeert

Bin ie de mieste loze Drent ? Geef je dan nou op veur kennisquiz LOOS en win de 11e editie!

Wel wordt de miest loze Drent van 2025? Dat wordt dit jaor weer dudelijk in LOOS, dé kennisquiz over Drenthe waorin underwarpen as de Drentse streektaol, topografie, geschiedenis en actualiteit an bod komt. Hol ie van puzzels en spellegies? Meld je dan nou an en wel wet bi’j een jaor lang de miest loze Drent.

LOOS bestiet oet meerdere rondes. In elke oflevering gaot drei dielnimmers de stried an. Vanoet de veurrondes gaot er oeteindelijk drei kandidaten naor de finale. De winnaar kreg niet allén de titel ‘Looste Drent’, maor wint ok een schiere pries.

De opnames bint op dinsdag 4, woensdag 5 en dunderdag 6 febrewaori 2025. Je huuft niet op alle aovends anwezig te weden. Doej ok met? Geef je dan veur 19 jannewaori op via het anmeldingsformulier op https://www.rtvdrenthe.nl/kijk/loos.

LOOS is een samenwarking tussen RTV Drenthe en het Huus van de Taol. Vanof 27 febrewaori wordt de kennisquiz aal warkdaogen oetzunden op TV Drenthe. De prissentatie is in haanden van Aaldert Oosterhuis.

Foto: RTV Drenthe

Het Huus van de Taol is de streektaolorganisatie die het Drents anfietert met as doel um het een taol te laoten wezen waor de gebroekers wies met bint en die de niet-gebroekers wardeert.

RTV Drenthe is, as betrouwbare en onafhankelijke informatiebron, de spil in de Drentse samenleving.