Frysk bliuwt populêr yn opfieding Fryske bern

Hast njoggentich prosint fan de âlden yn Fryslân is fan betinken dat meartalich grutbringen in positive ynfloed hat op de ûntwikkeling fan in bern. Se sjogge it gebrûk fan sawol it Frysk as it Nederlânsk as in tafoeging op de algemiene ûntwikkeling fan harren bern. Ek binne se fan betinken dat bern mei in meartalige opfieding makliker in oare taal leare en mear taalgefoel ûntwikkelje.

Dit docht bliken út ûndersyk fan de provinsje Fryslân ûnder mear as 1700 âlden yn Fryslân. It ûndersyk is in ferfolch op in ûndersyk yn 2008/2009. Doe krigen âlden dy’t oanjefte diene fan de berte fan harren bern by de gemeente in saneamd ‘taaltaske’ mei. Dêryn siet ynformaasje oer meartaligens en in fragelist oer harren taalhâlding en de taalsituaasje thús.

De bern út it ûndersyk fan 2008/2009 sitte no yn de groepen 1 en 2. Yn dit ferfolchûndersyk is âlden op ‘e nij frege nei de taalsituaasje thús. Der is ek sjoen nei de opfettingen fan âlden oer meartalich grutbringen en meartalich ûnderwiis en nei it taalgebrûk fan de bern, thús en op skoalle. Op dizze wize kin de taalsituaasje fan bern folge wurde. Ek wurdt dúdlik hoe’t it gebrûk fan in taal him ûnder ferskate fazen yn it libben ûntwikkelet. Continue reading “Frysk bliuwt populêr yn opfieding Fryske bern”

Sykmasine Google lansearret Fryske edysje

Foto: Google.frl
Sykmasine Google is der no ek yn it Frysk. Moandei lansearre it bedriuw de webside www.google.frl. Besikers krije dan de fertroude Google-side te sjen, mar dan hielendal yn it Frysk. Sa stiet der ûnder de sykbalke de opsjes ‘Sykje mei Google’ en ‘Lok wat jouste’. Yn de Nederlânske fersy stiet dêr ‘Ik doe een gok’. Ek by de sykresultaten hat Google alles oersetten.

It Amerikaanske ynternetbedriuw makke it nijs moandei sels bekend fia sosjale media: “Nieuw: Google in het Fries te bereiken”.

De nije Fryske .frl-ekstinsje is sûnt febrewaris yn de loft.

Boarne: Omrop Fryslân

Kening en Shrek ynsette foar it Frysk

Foto: Omrop Fryslân

Kening Willem-Alexander en Shrek binne hiel goed te brûken foar de promoasje fan it Frysk. Dy twa nammen kamen tongersdeitejûn yn Ljouwert as foarbylden foarby op in debatjûn foar de kommende steateferkiezings. It helpt as it Frysk in wat hegere status hat as no, sa fynt de FNP. Dat kin bygelyks as de kening de twadde rykstaal mear brûkt yn taspraken. Continue reading “Kening en Shrek ynsette foar it Frysk”

Milieutelefoon op Friese les

Foto: Rob van Hilten, www.brugwachters.nl
De telefonische meldingen voor het milieualarmnummer worden ook na 1 februari onthaald door callcenter Pricon in Emmen. Het Fries wordt er bijgespijkerd.

Nadat enkele Friese bellers zich met Friestalige milieuklachten onbegrepen hadden gevoeld door Pricon-medewerkers, werd de dienstverlening opnieuw aanbesteed. Het Drentse bedrijf kwam als gunstigst uit de bus.

Pricon heeft toegezegd dat alle medewerkers het Fries leren verstaan door scholing. Verder wordt een deel de basisvaardigheid Friesspreken bijgebracht. Continue reading “Milieutelefoon op Friese les”

Nij projekt fan de Ried fan de Fryske Beweging: Fan ûnderen op

De Ried fan de Fryske Beweging start in nij projekt: Fan ûnderen op. Dat spilet him ôf yn de doarpen en yn wiken fan gruttere plakken. Doel fan it projekt is dat we wat bewuster mei it Frysk omgeane, de taal bewust mear brûke. Troch faker Frysk te praten, kinne we mei-inoar foarkomme dat de taal yn de takomst ferlern giet. Ut ûndersyk blykt nammentlik dat we hieltyd minder Frysk prate en skriuwe. Sa stappe we bygelyks frij gau oer op it Hollânsk as immen ús yn dy taal te wurd stiet. We fine it wol sa aardich en fatsoenlik om ús oan te passen. Mar oerskeakelje op it Hollânsk is faak hielendal net nedich, om’t de measte minsken wol Frysk fersteane. Boppedat helpe we de net-Frysktaligen mei it learen fan de taal troch Frysk tsjin harren te praten. Continue reading “Nij projekt fan de Ried fan de Fryske Beweging: Fan ûnderen op”

www.datwiedoesa.nl – Nieuwe website met tips over taalgebruik in de zorg

www.datwiedoesa.nl

Een volledig nieuwe website met tips over taalgebruik in de zorg, advies over beleid, onderzoeken en veel verhalen, video’s en activiteiten voor senioren!

‘Kin net … sykhelje …’
Tijdens de nachtdienst komt er een oproep binnen. Heel zacht en haperend praten vertelt meneer Visser: ‘Kin net… sykhelje…’ Er worden aantekeningen gemaakt, maar of die aantekeningen de oplossing zullen brengen…?
Bekijk de video.
Continue reading “www.datwiedoesa.nl – Nieuwe website met tips over taalgebruik in de zorg”

Nije app: Fauna yn Fryslân

Foto: Menno Knevelman, Omrop Fryslân
Fryslân is in nije app riker foar de natoerleafhawwer mei in smartphone. De app beskriuwt 200 bistesoarten dy’t karakteristyk of wichtich foar Fryslân binne. Fierder befettet de app natoerfoto’s, lûdsopnamen, spriedingskaarten en ynformaasje oer de soart yn it Frysk. Inisjatyfnimmer is Anne Popkema fan Taalburo Popkema.

Hy kaam der achter dat net in goeie list bestiet fan Fryske bistenammen. Troch dat mei yn in app op te lossen, kin dy list ek hiel maklik oanfold wurde. Utjouwerij Wijdemeer en Naturalis yn Leiden ha ek meiwurke oan de app.

De app is mei mooglik makke is troch stipe fan de provinsje, it Fryske Gea en it Bûn fan Fryske Fûgelwachten. Continue reading “Nije app: Fauna yn Fryslân”

College in Gronings en Fries voor havisten Heerenveen

Foto: www.sevenwolden.nl
Om alvast te wennen aan het hbo, volgt een havo 5-klas uit Heerenveen deze weken colleges op de Hanzehogeschool. De eerste is in het Gronings.

De aftrap van het samenwerkingsverband tussen OSG Sevenwolden in Heerenveen en de Hanze was op 7 november. Zeventien havisten kregen een les marketing van hun docent Peter Groenbroek in het Gronings. En een college bedrijfskunde van Bertus Penning (Hanzehogeschool) in het Fries. Ze kunnen zo wennen aan het hbo.
Continue reading “College in Gronings en Fries voor havisten Heerenveen”

Warnsbetinking 2014: “Nije generaasjes kinne in omkear bringe foar it Frysk”

Foto: Stifting Slach by Warns 1345
Skoallen yn Fryslân hawwe in wichtige rol foar de takomst fan it Frysk, sawol oangeande de hâlding foar it Frysk oer as wat de skriuwfeardigens oanbelanget. Dat sei Lysbeth Jongbloed op de jierlikse betinking fan ’e Slach by Warns (1345) op it Reaklif.

Jongbloed, dy’t ferbûn is oan it kennissintrum foar meartaligens Mercator fan ’e Fryske Akademy, docht ûndersyk nei it online brûken fan ’e Fryske taal. Op ’e Warnsbetinking sprekt sy oer hoe’t it Frysk minsken mei elkoar ferbynt op sosjale media. “Jongeren dy’t meartalich fuortset ûnderwiis folgje, brûke mear Frysk op sosjale media, binne positiver oer it Frysk en harren kompetinsjes op it mêd fan Frysk skriuwen lizze ek heger”, seit Jongbloed. “It binne krekt dy faktoaren, dy’t fan grut belang binne foar in taal om ’e 21ste ieu te oerlibjen. It útwreidzjen fan it tal meartalige skoallen yn Fryslân liket dêrom in hiel ferantwurde doel om op yn te setten foar de kommende jierren.” Continue reading “Warnsbetinking 2014: “Nije generaasjes kinne in omkear bringe foar it Frysk””